Τζόκερ χωρίς… Τζόκερ και διαμάντια σε «Πρεμιέρες»

Οι νέες ταινίες που από σήμερα ανοίγουν εμπορικά στις αίθουσες είναι τρεις, δηλαδή στην ουσία μία, το ήδη πολυσυζητημένο «Joker: Τρέλα για δύο». Ενώ μέρος της σημερινής στήλης εξάλλου είναι αφιερωμένο στις «Νύχτες Πρεμιέρας» με 12 προτάσεις ταινιών, μία ανά ημέρα καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ που διεξάγεται στις αίθουσες Δαναός 1 και 2, Cinobο Oπερα 1 και 2, Αστορ και Αστυ.

Πέρα από καθετί το «Joker: Τρέλα για δύο» (Joker: Folie à Deux, ΗΠΑ, 2023) του Τοντ Φίλιπς – το οποίο ακολουθεί το «Joker», την ταινία-φαινόμενο του 2019 που σκηνοθέτησε ο ίδιος δημιουργός, με τον ίδιο πρωταγωνιστή, τον Χοακίν Φίνιξ – είναι μια ταινία που σου προκαλεί αμηχανία. Κατ’ αρχάς δεν ξέρεις πού ακριβώς να την κατατάξεις, χωρίς κάτι τέτοιο να είναι απαραιτήτως στοιχείο αρνητικό. Αλλά πραγματικά, ενώ στην ταινία βλέπεις αρκετά στοιχεία μιούζικαλ, δεν θα την εντάξεις εκεί, όπως επίσης δεν μπορείς να τη χαρακτηρίσεις «δράμα φυλακής», παρότι και αυτό το είδος το θυμίζει: σε φυλακή (ίδρυμα υψηλής ασφαλείας για την ακρίβεια) λαμβάνει χώρα το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας. Μεγάλο όμως μέρος της βρίσκεται τοποθετημένο και μέσα σε αίθουσα δικαστηρίου, χωρίς αυτό να την κάνει δικαστικό δράμα. Τέλος, έντονο στοιχείο της ταινίας είναι το ερωτικό, αλλά «love story» δεν τη λες με τίποτα. Τι είναι λοιπόν το «Joker: Τρέλα για δύο» που κατάφερε να κάνει τόσο θόρυβο προτού καν διανεμηθεί στα σινεμά;

Εχω την αίσθηση ότι τόσο ο Τοντ Φίλιπς όσο και ο Χοακίν Φίνιξ αυτό που τελικά θέλησαν να κάνουν με το sequel ήταν να αποδομήσουν τελείως τον Τζόκερ. Δεν θα βρεις τίποτα το ηρωικό σε αυτό το σκελετωμένο, θλιβερό ον, τον Αρθουρ Φλεκ που περιμένει να δικαστεί για τη δολοφονία έξι ανθρώπων (της προηγούμενης ταινίας). Στην ταινία δεν υπάρχει ο Τζόκερ. Υπάρχει μόνον ο Αρθουρ Φλεκ, και μάλιστα σε πολύ χειρότερη κατάσταση απ’ όσο ήταν στην προηγούμενη ταινία, προτού δηλαδή «πάρει τα πάνω του» και γίνει ο Τζόκερ. Μόνο που «σκέτος» ο Αρθουρ Φλεκ δεν σημαίνει τίποτα και για κανέναν. Τρώει ξύλο από τους φύλακες (ο Μπρένταν Γκλίσον είναι θαυμάσιος στον ρόλο του αρχιδεσμοφύλακα), τον χλευάζουν, τον πειράζουν, τον ταπεινώνουν. Κι εκείνος τα δέχεται όλα. Ακόμα και η έλξη που νιώθει για αυτόν η Λι Κινζέλ (την οποία υποδύεται η Lady Gaga) είναι επειδή στο μυαλό της έχει τον Τζόκερ, το άλλο του πρόσωπο. Υπάρχει όμως στ’ αλήθεια ο Τζόκερ; Οχι, δεν υπάρχει· βρίσκεται μόνο στη φαντασία, τόσο των χαρακτήρων όσο και των θεατών. Προκειμένου να προσγειώσουν στην πραγματικότητα τον ψυχοπαθή που είχαν ηρωοποιήσει στην προηγούμενη ταινία, ο Φίλιπς και ο Φίνιξ τόλμησαν κάτι εξαιρετικά ριψοκίνδυνο για την εμπορική καριέρα της νέας συνεργασίας τους: να σβήσουν τον Τζόκερ. Και αυτό που μένει είναι μια αξιοθρήνητη σακούλα από κόκαλα που απλώς περιφέρεται επί κάτι παραπάνω από δύο ώρες χάνοντας παντού και σε όλα. Το αντέχετε;

Κινούμενα σχέδια

Δύο animation από σήμερα στις αίθουσες. Το ένα, «Μικροί ήρωες σε δράση» (Buffalo Kids, Ισπανία, 2024), συνσκηνοθέτησαν οι Χουάν Χεσούς Γκαρθία Γαλότσα και Πέδρο Σολίς Γκαρθία και είναι γουέστερν: δύο ορφανά παιδιά που αναζητούν τον θείο για να τους πάρει υπό την κηδεμονία του, θα μπλέξουν σε μια απίστευτη περιπέτεια με τρένα, ζώα, κακοποιούς και Ινδιάνους στην εποχή της Αγριας Δύσης. Ομορφο κινούμενο σχέδιο, με ρεαλιστικές σκηνές βίας και χαρακτήρες που παραπέμπουν σε πρόσωπα άλλων ταινιών. Ο αρχικακοποιός της ιστορίας, για παράδειγμα, είναι φτυστός ο Λι Βαν Κλιφ την περίοδο των σπαγκέτι γουέστερν στην Ιταλία, ενώ ο καλός θείος θυμίζει κάπως τον Λίαμ Νίσον, νεότερο όμως σε σχέση με σήμερα. Από τα πολύ καλά κινούμενα σχέδια που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια και, επίσης, με ανεκτή μεταγλώττιση στα ελληνικά (Μαρία Κάνθερ, Αρης Κυπριανού, Βίκη Γεωργιάδου, Σαββίνα Γεωργίου, Μιχάλης Καζάκας κ.ά.). Το δεύτερο κινούμενο σχέδιο δεν είναι ταινία αλλά 10 καινούργια επεισόδια του «Πέππα το γουρουνάκι» που θα προβληθούν αποκλειστικά στους κινηματογράφους  δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία της εμπειρίας ενός συνδυασμού κινουμένων σχεδίων και live action.

Ισπανικός Εμφύλιος

Αν και παραγωγής 2007, η ταινία «Τα 13 τριαντάφυλλα» (Las 13 rosas, Iσπανία, 2007), σε σκηνοθεσία Εμίλιο Μαρτίνεζ Λαζάρο, προβάλλεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Ευπρόσωπο αλλά και αδικαιολόγητα φλύαρο (ξεπερνά τις δύο ώρες) και ενίοτε λαϊκίστικο πολιτικοκοινωνικό δράμα που ασχολείται με την περίπτωση κάποιων Ισπανίδων που στη δεκαετία του 1940, όταν ο δικτάτορας Φράνκο βρισκόταν στην εξουσία, κατηγορήθηκαν αδίκως ως επαναστάτριες. Ο Λαζάρο προσπαθεί να συνδυάσει στιγμές από την προσωπική ζωή των γυναικών με τις (αναμενόμενα) καταπιεστικές ανακρίσεις και τα απάνθρωπα βασανιστήρια που ακολούθησαν. Η ταινία έχει στιγμές συγκίνησης αλλά ως σύνολο δεν διακρίνεται από τη δύναμη των «Στρατιωτών της Σαλαμίνας» που παραμένει μία από τις καλύτερες που έχουν γυριστεί με θέμα τον Ισπανικό Εμφύλιο την τελευταία εικοσαετία. Παίζουν: Πιλάρ Λόπεζ ντε Αλάγια, Βερόνικα Σάντσες, Γκαμπριέλα Πεσιόν κ.ά.

12 ταινίες για 12 «Νύχτες»

Πέμπτη 3/10, ώρα: 21.00 – Cinobo Οπερα 1

Η δύναμη της σάρκας – Bad timing (Αγγλία, 1980)

Η ανατομία της αδιέξοδης ερωτικής σχέσης δυο Αμερικανών στη Βιέννη -Αρτ Γκαρφάνκελ, Τερέζα Ράσελ – έγινε ένα από τα πιο αλλόκοτα ερωτικά δράματα που έχουν γυριστεί ποτέ, το οποίο έχει επίσης γράψει ιστορία για το καταπληκτικό μοντάζ του (προβάλλεται στο τμήμα This is England).

Παρασκευή 4/10, ώρα: 19.30 – Αστορ

Ρώσοι σε πόλεμο – Russian at war (Καναδάς, 2024)

Η αλήθεια του απλού στρατιώτη για την εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία μέσα από ένα άμεσο, «επιτόπιο» ντοκιμαντέρ που ακολουθεί την πορεία ενός τάγματος του ρωσικού στρατού την ώρα της εισβολής. Καίρια ταινία τεκμηρίωσης της Αναστασία Τροφίμοβα σε ένα ντοκιμαντέρ που αξίζει πολλών βραβείων.

Σάββατο 5/10, ώρα: 21.00 – Αστυ

Μικρά πράγματα σαν κι αυτά – Small things like these (Ιρλανδία/Βέλγιο, 2024)

Η ταινία έναρξης της φετινής Μπερλινάλε είναι μια σπαρακτική μεταφορά του μπεστ σέλερ της Κλερ Κίγκαν που αναφέρεται στις διεφθαρμένες μεθόδους της Καθολικής Εκκλησίας στο θέμα της υιοθεσίας ορφανών παιδιών. Πρωταγωνιστής ο Κίλιαν Μέρφι, σκηνοθέτης ο Τιμ Μίλαντς.

Kυριακή 6/10, ώρα: 19.00 – Δαναός 1

Ραν – Ran (Ιαπωνία, 1985)

Η τελευταία πραγματικά μεγαλειώδης δημιουργία του Ακίρα Κουροσάβα στον οποίο το Φεστιβάλ κάνει αφιέρωμα, είναι μια αποστομωτική μεταφορά του σαιξπηρικού έργου «Βασιλιάς Λιρ» τοποθετημένη στη φεουδαρχική Ιαπωνία. Η εμπειρία της θέασής της σε μεγάλη οθόνη αξίζει τον κόπο.

Δευτέρα 7/10, ώρα: 20.00 – Δαναός 1

The brutalist (Αγγλία/Ουγγαρία 2024)

Ο ορισμός του κινηματογραφικού έργου που δεν βλέπουμε πια στη μεγάλη οθόνη, η διάρκειας 215′ ταινία του Μπρέιντι Κορμπέτ, παρακολουθεί την προσπάθεια ενός ούγγρου αρχιτέκτονα (Εντριαν Μπρόντι), μετανάστη στις μεταπολεμικές Ηνωμένες Πολιτείες, να βρει τον δρόμο του. Βραβείο σκηνοθεσίας φέτος στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Τρίτη 8/10, ώρα: 22.00 – Cinobo Οπερα 1

Πέρασμα – Crossing (Γεωργία/Σουηδία/Δανία/Γαλλία

/Τουρκία, 2024)

Περιπλάνηση σε χώρες αλλά και στα βάθη της ψυχής μέσα από την ιστορία μιας συνταξιούχου δασκάλας από τη Γεωργία που αναζητεί την trans ανιψιά της στην Κωνσταντινούπολη. Το πέρασμα της δασκάλας από τη μια χώρα στην άλλη είναι συγχρόνως ένα πέρασμα από τη μια εποχή στην άλλη. Σε σκηνοθεσία του Τούρκου Λεβάν Ακίν.

Τετάρτη 9/10, ώρα: 21.00 – Αστυ

Είμαι ακόμα εδώ – Ainda estou aqui (Βραζιλία/Γαλλία, 2024)

Από τον σκηνοθέτη του «Κεντρικού σταθμού» και των «Ημερολογίων μοτοσικλέτας» Βραζιλιάνο Βάλτερ Σάλες, μια ιστορία γενναιότητας και αυταπάρνησης στη Βραζιλία των χρόνων της δικτατορίας που αρχίζει το 1971 και ολοκληρώνεται 25 χρόνια αργότερα. Βραβείο σεναρίου στο τελευταίο Φεστιβάλ Βενετίας.

Πέμπτη 10/10, ώρα: 21.30 – Αστορ

Μέσα από τα στάχυα – O corno (Ισπανία/Βέλγιο/Πορτογαλία, 2023)

Η οδύσσεια μιας μαίας από τη στιγμή που θεωρείται ύποπτη για τον αιφνίδιο θάνατο μιας κοπέλας και αναγκάζεται να φύγει, κυνηγημένη από της αρχές της Γαλικίας στα χρόνια της δικτατορίας του Φράνκο. Σε σκηνοθεσία Χαϊόνε Καμπορδά, αυτός ο ύμνος προς τη γυναικεία αποφασιστικότητα κέρδισε την κορυφαία διάκριση στο περσινό φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν.

Παρασκευή 11/10, ώρα: 21.30 – Cinobo Οπερα 2

Babylon (Αγγλία, 1980)

Απαγορευμένο επί 30 χρόνια στις ΗΠΑ από φόβο μην προκαλέσει ταραχές, το σημαντικό αυτό μουσικό φιλμ του Φρανκ Ρόσο παρακολουθεί την πορεία ενός DJ στο Ηνωμένο Βασίλειο την εποχή που ξημέρωνε η περίοδος εξουσίας της Μάργκαρετ Θάτσερ. Ο ρεαλισμός της κινηματογράφησης δίνει στην ταινία την εικόνα ενός γνήσιου ντοκουμέντου που αξίζει να έχουμε υπόψη μας.

Σάββατο 12/10, ώρα: 22.00 – Αστορ

Vermiglio (Ιταλία, 2024)

Βραβευμένη με τον Αργυρό Λέοντα – Μεγάλο Βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ Βενετίας φέτος, η τελευταία μεγάλου μήκους ταινία της Μάουρα Ντελπέρο είναι μια ματιά στην επαρχιακή Ιταλία στην εκπνοή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με άξονα τη σχέση των μελών μιας πολύτεκνης οικογένειας με τον κόσμο αλλά και μεταξύ τους.

Κυριακή 13/10, ώρα: 17.30 –  Cinobo Οπερα 1

Made in England: Οι ταινίες των Πάουελ και Πρέσπουργκερ (Made in England: The films of Powell and Pressburger, Αγγλία, 2024)

Mε ξεναγό τον Μάρτιν Σκορσέζε, μια εις βάθος διαδρομή στην ψυχή του έργου του θρυλικού ντουέτου κινηματογραφιστών Μάικλ Πάουελ και Εμεριχ Πρέσμπουργκερ, δημιουργών τρομερών ταινιών στη δεκαετία του 1940 και του 1950, ανάμεσα στις οποίες ο «Μαύρος νάρκισσος», τα «Κόκκινα παπούτσια» και ο «49ος παράλληλος». Σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Χίντον.

Δευτέρα 14/10, ώρα: 20.00 –  Αστυ

Tarantula (Αυστραλία, 2023)

Τι μπορεί να συμβεί από τη στιγμή που μια κοπέλα, με τη συμφωνία του μελλοντικού συζύγου της, αποφασίζει να συμμετάσχει στο bachelor party του λίγο πριν απ’ τον γάμο; Κοκτέιλ δράματος, μυστηρίου και γνήσιου τρόμου που στο τέλος σε αφήνει ζαλισμένο αλλά και προβληματισμένο. Σε σκηνοθεσία Τζακ Κλαρκ και Τζιμ Γουίαρ.