Τα ξεχασμένα μέτρα κατά της ακρίβειας

Στην Κύπρο η κυβέρνηση προχώρησε στην πλήρη απόσυρση όλων των μέτρων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού. Καταργεί όλες τις επιδοτήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ από 1η Οκτωβρίου σταματάει ο μηδενικός ΦΠΑ που ίσχυε σε βασικά είδη. Δικαιολογώντας την απόφαση το υπουργείο Οικονομικών της χώρας ανέφερε ότι ο πληθωρισμός επιβράδυνε σημαντικά, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας επέστρεψαν σε κανονικά επίπεδα, ενώ σημαντική είναι και η μείωση στις τιμές των καυσίμων.

Ηταν εντυπωσιακή όμως η επιχειρηματολογία που ακολούθησε ειδικά για το ρεύμα, αναφέροντας κάτι που στην Ελλάδα δύσκολα θα εκστόμιζε πολιτικός. Οτι η κρατική παρέμβαση στις τιμές της ενέργειας για μεγάλα χρονικά διαστήματα θα πρέπει να αποφεύγεται, καθότι δεν προωθεί την εξοικονόμηση της ενέργειας. Τόσο απλά και ξεκάθαρα.

Ακόμα μεγαλύτερου πολιτικού κόστους είναι τα προϊόντα που ακριβαίνουν από την επόμενη εβδομάδα στην Κύπρο λόγω της αύξησης του ΦΠΑ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται προϊόντα όπως το ψωμί, το γάλα, τα αβγά, οι παιδικές τροφές, οι πάνες, η ζάχαρη, ο καφές, το κρέας και τα λαχανικά.

Πάμε όλο αυτό να το συνδέσουμε με τις… ελλαδικές κινήσεις. Στην Ελλάδα, ΦΠΑ που είχε μειωθεί, επέστρεψε στα προ πληθωρισμού επίπεδα, μόνο στην περίπτωση του καφέ. Και συγκεκριμένα στον σερβιριζόμενο και μόνο καφέ. Ολα οι υπόλοιποι φόροι κατανάλωσης που είχαν μειωθεί προσωρινά λόγω της πανδημίας ή της πληθωριστικής κρίσης, παρέμειναν στα χαμηλότερα επίπεδα. Κανένας δεν επέστρεψε στα προ κρίσης επίπεδα. Και να φανταστεί κανείς, ότι η κυβέρνηση σε όλους τόνους αποκήρυττε σχεδόν ως μεγάλο αμάρτημα τη μείωση του ΦΠΑ, την ώρα που το έκανε κατά κόρον. Από το πακέτο της εστίασης και του τουρισμού, μέχρι τα εισιτήρια των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών και την οικοδομή (παραμένει στο μηδέν σχεδόν μια πενταετία). Μόνο ο καφές επέστρεψε, για όλα τα υπόλοιπα ίσχυσε, το ουδέν μονιμότερο του προσωρινού.

Η κυβέρνηση, όμως, κάνει και κάτι άλλο σε σχέση με τις κυβερνήσεις όπως της Κύπρου, αλλά και της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, που ακυρώνουν προσωρινά μέτρα και επιστρέφουν στην κανονικότητα. Διά του υπουργείου Ανάπτυξης, συνεχίζει να διατηρεί εν ισχύ για τέταρτη συνεχή χρονιά όλα τα «προσωρινά» μέτρα ελέγχου της αγοράς. Το επιχείρημα είναι ότι πλέον η μάχη είναι με την ακρίβεια και όχι με τον πληθωρισμό. Αρα δεν αρκεί να μειωθεί η αύξηση των τιμών, αλλά θα πρέπει αυτές να μειωθούν. Σε αυτή την κατεύθυνση συνεχίζει να υφίσταται το «καλάθι του νοικοκυριού», χωρίς να είναι σαφές ποιος το χρησιμοποιεί και πώς αυτό αποδίδει, οι περιορισμοί στις προσφορές, αλλά και το πιο παλιό των μέτρων, το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων. Το συγκεκριμένο μέτρο ξεκίνησε να εφαρμόζεται το 2021, για το περιθώριο κέρδους που είχε κάθε εταιρεία τη συγκεκριμένη στιγμή και λόγω των συνεχών παρατάσεων που δίνονται, έχει προκαλέσει τεράστιες στρεβλώσεις στην αγορά, χωρίς να είναι σαφές ποια είναι η επίπτωσή του στη συγκράτηση ή τη μείωση των τιμών.

Σε κάθε περίπτωση, οι χώρες παντού προχωρούν. Οι κρίσεις έρχονται και παρέρχονται. Τα έκτακτα μέτρα είναι για έκτακτους καιρούς, ειδικά όταν έχουν να κάνουν με τις αγορές, που εύκολα απορρυθμίζονται και δύσκολα γίνονται ξανά ανταγωνιστικές.