Θέατρο και πολιτική

Αν δεν είχαν προηγηθεί πέντε κείμενα επιφυλακτικά, όσον αφορά την πολιτεία του και τη δημόσια εν γένει συμπεριφορά του, για τον πρώην πρόεδρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια της δωδεκάμηνης θητείας του, θα το θεωρούσαμε το λιγότερο άκομψο και αγενές να επιχειρήσουμε σήμερα, που δεν περνά και την ευτυχέστερη περίοδο της ζωής του, έναν οποιονδήποτε σχολιασμό. Επειδή συμβαίνει όμως τα θέματα μιας πραγματικής ή φαινομενικής πολιτικής τάξεως να συναρτώνται με παραμέτρους μιας ηθικής, στην ευρύτατη έννοια του όρου, διάστασης, είναι σχεδόν αδύνατο να μην υπογραμμίσει κανείς περιστατικά που αν και «βγάζουν μάτι», περνούν συνήθως απαρατήρητα, ακριβώς γιατί μια κοχλάζουσα επικαιρότητα τα καθιστά, χωρίς να είναι, υποδεέστερου ενδιαφέροντος. Εννοούμε κυρίως τις αλλαγές όσον αφορά τη συμπεριφορά του πρώην προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλαγές που δεν δυσκολεύεται να καταλάβει κανείς ότι δεν είναι η πολιτική του συγκρότηση που τις υπαγορεύει αλλά τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων και οι δημοσκόποι. Γεγονός που δεν καθιστά τις αλλαγές αυτές μόνον ύποπτες, αλλά και αποκαλυπτικές όσον αφορά την έλλειψη μιας προσωπικότητας ώστε οτιδήποτε λέγεται ή επιχειρείται – και όχι μόνον σε θέματα ιδιωτικής συμπεριφοράς – να φαίνεται ως υποβολιμαίο.

Φαίνεται όμως πως ως κοινωνία είμαστε πολύ πιο πρόθυμοι να συγχωρήσουμε το λάθος, παρά να δώσουμε συγχωροχάρτι σε κάτι που αν και προϋποθέτει μια στοιχειώδη έστω αίσθηση ειλικρίνειας και ελευθερίας, τελικά προκύπτει ως αποτέλεσμα μιας στυγνής οργάνωσης. Ακριβώς γιατί ένα λάθος υπάρχει πάντα η προοπτική να διορθωθεί, ενώ η έλλειψη ελευθερίας, όπως διαπιστώνεται είτε σε μεμονωμένα άτομα είτε σε σύνολα ανθρώπων, είναι πολύ δύσκολο ή μάλλον ακατόρθωτο να εξελιχθεί σε αποφάσεις και σε συμπεριφορές που την προϋποθέτουν (την ελευθερία), και μάλιστα σε απόλυτο βαθμό. Για παράδειγμα, αν η συγκίνηση και η ένταση με τις οποίες ευχαριστούσε την οικογένειά του και τη σκυλίτσα του, τη Φάρλι, ο τέως πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τη βραδιά της 24ης Σεπτεμβρίου 2023, δεν είχαν υπολογιστεί ως ένα στοιχείο που τον συνέφερε για την πολιτική του συνέχεια, δεν θα συνέχιζαν να υφίστανται και στα εντελώς πρόσφατα σκαμπανεβάσματά του όσον αφορά τη θέση του στην ηγεσία του κόμματός του;

Οσο ευρύ και αν είναι το ανθρώπινο δυναμικό που ψηφίζει έναν πολιτικό, το πρώτο που θα έπρεπε να υπολογίζει ο τελευταίος είναι πως τα ευκόλως και ακρίτως καταναλώσιμα συγκινητικά στοιχεία μεταβάλλονται σταδιακά στην «αχίλλειο πτέρνα» του. Δεν υπάρχει συγκίνηση που να διαρκεί, διαφορετικά, αν συνέβαινε κάτι σχετικό, η κοινωνία θα ήταν κοινωνία αγγέλων. Επειδή ακριβώς το συναρπαστικό αυτό αίσθημα μεταβάλλεται, χωρίς καν να χρειαστεί να μεσολαβήσει πολύς χρόνος αφότου το αισθάνθηκε κανείς, σε μια σχεδόν διακοσμητική παρακαταθήκη ώστε το να υπολογίζεις σε αυτήν σημαίνει πως αδιαφορείς αν τελικά αντιμετωπίζεσαι σαν ένα πρόσωπο σχεδόν καθόλου σοβαρό. Αν το θέατρο ζει και βασιλεύει, είναι ακριβώς γιατί η συγκίνηση που προκαλεί υπάρχει πάντα σε ενεστώτα χρόνο, δεν έχει ποτέ αναδρομικό χαρακτήρα. Μια θεατρική παράσταση, ενώ οργανώνεται, προϋποθέτει μια επικοινωνία και μια ανταλλαγή ανάμεσα στους συντελεστές της, καθαρά αισθηματικού και πνευματικού χαρακτήρα, όποιο και αν είναι το έργο που ανεβαίνει. Μπορεί να ισχυριστεί κανείς πως κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβαίνει στα γραφεία ενός κόμματος, ενώ οργανώνεται η ομιλία ενός νεότευκτου προέδρου ανάμεσα στον ίδιο και τους συνεργάτες του;