Mπαργούτι, χάος, ή και τα δύο μαζί;

Την περασμένη Πέμπτη και ενώ η μεγάλη επιχείρηση του Ισραήλ στη Δυτική Οχθη βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, η ισραηλινή κρατική τηλεόραση περιέλαβε σε ρεπορτάζ της μια πολύ ενδιαφέρουσα αναφορά. Είπε, επικαλούμενη πηγές του ισραηλινού στρατού, ότι η Παλαιστινιακή Αρχή  παρότι δημοσίως καταδίκασε την επιχείρηση, συνεργάζεται με το Ισραήλ στην εκτέλεσή της και μάλιστα οι δύο πλευρές βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία, πολιτικά και στρατιωτικά.

Η φράση «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου» δεν επιβίωσε τυχαία από τον 4ο αιώνα π.Χ. όταν αποτυπώθηκε για πρώτη φορά στην αρχαία ινδική πραγματεία. Κι όσο κι αν μπορεί κανείς να συζητήσει τι είδους φιλίες παράγει αυτή η ανάγκη, ειδικά ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή, γεγονός αναντίλεκτο παραμένει ότι αυτή την περίοδο η μία πλευρά χρειάζεται την άλλη όσο λίγες φορές στο παρελθόν προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο κοινός εχθρός: η καθόλου τυχαία και υποκινούμενη πρωτίστως από το Ιράν έκρηξη του εξτρεμισμού στα παλαιστινιακά εδάφη η οποία απειλεί το Ισραήλ, την εξουσία της Παλαιστινιακής Αρχής, αλλά και ολόκληρη την περιοχή. Τουλάχιστον.

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΟΧΘΗ; Η παρούσα επιχείρηση του ισραηλινού στρατού στην Τζενίν (και κατά δεύτερο λόγο στην Τουλκάρεμ και περιοχές της Βόρειας Γαλιλαίας) είναι μια καλή αφετηρία για να σκιαγραφήσει κανείς το τι συμβαίνει στη Δυτική Οχθη σήμερα. Η Τζενίν, μια μικρή πόλη με μόλις 14.000 κατοίκους, είναι η βάση εξτρεμισμού στη Δυτική Οχθη και η Παλαιστινιακή Αρχή έχει χάσει προ πολλού τον έλεγχό της, κάτι που ισχύει και αλλού. Η τάση είναι αυξητική, όπως είναι και ραγδαία. Είναι δε κοινό μυστικό πως η πλειονότητα των κατοίκων της Δυτικής Οχθης στηρίζει τη Χαμάς και την Ισλαμική Τζιχάντ θεωρώντας ότι η Ραμάλα έχει χάσει το παιχνίδι με το Ισραήλ. Ειδικά δε στους νέους η προοπτική της τζιχάντ και του παραδείσου μοιάζει σίγουρα πιο ελκυστική από τη σκληρή ζωή τους σήμερα στη Δυτική Οχθη και από έναν 88χρονο Αμπου Μάζεν ο οποίος δεν χαίρει φοβερής εκτίμησης.

Το πρόβλημα είναι και πρακτικό όμως. Με τον θάνατο του παλαιστίνιου ηγέτη το τέλος της Παλαιστινιακής Αρχής στη Ραμάλα μοιάζει βέβαιο. Ακόμα κι αν η Δυτική Οχθη δεν συρθεί άμεσα στο χάος αλλά συγκρατηθεί με τη συνεργασία του Ισραήλ με την Παλαιστινιακή Αρχή, αυτό το διάστημα η τελευταία, ελλείψει ενός ηγέτη με την όποια απήχηση στον κόσμο, είναι καταδικασμένη σε θάνατο.

Το Ισραήλ, το οποίο δοκίμασε με ολέθρια αποτελέσματα κι άλλες «επιλογές», όπως η μη ανακοπή και ενίοτε η ενίσχυση της Χαμάς την οποία ο Νετανιάχου ήλπιζε ότι θα ήλεγχε, ξέρει ότι η κατάρρευση της Παλαιστινιακής Αρχής το απειλεί άμεσα και πως θα ήταν προς το συμφέρον του η εξεύρεση ενός διαδόχου για τον Αμπού Αμπάς. Ενός μη ισλαμιστή, με λαϊκή απήχηση, εκτός του απαξιωμένου και λόγω διαφθοράς κατεστημένου της Φατάχ, ο οποίος επίσης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως η μεταβατική κατάσταση για έλεγχο και της Γάζας από την Παλαιστινιακή Αρχή με τρόπο που να ήταν αποδεκτός και τους Ισραηλινούς οι οποίοι δεν συζητούν την όποια παρουσία της Χαμάς την επόμενη ημέρα.

ΧΙΛΙΟΙ ΑΛΛΟΙ ΠΑΡΑ… Τα «καλά νέα» είναι πως ο άνθρωπος υπάρχει. Τα κακά από την άλλη, είναι πως ένας και μοναδικός είναι πλέον. Και πως αυτός είναι ο Μαρουάν Μπαργούτι. Ο 65χρονος Μπαργούτι, τον οποίο πολλοί θεωρούσαν τον φυσικό διάδοχο του Γιάσερ Αραφάτ, εκτίει ποινή πενταπλής ισόβιας κάθειρξης για τη δολοφονία πέντε ατόμων, ανάμεσά τους και ο έλληνας ιερομόναχος της Μονής Αγίου Γεωργίου Χοζεβίτου, πατέρας Γερμανός. Βρίσκεται στη φυλακή εδώ και 22 χρόνια. Δεν είναι μετριοπαθής, παρ’ όλο που είχε επιστρέψει από την εξορία στην Ιορδανία με βάση τις Συμφωνίες του Οσλο και για κάποια χρόνια είχε πράγματι υποστηρίξει την ειρηνευτική διαδικασία πριν την αποκηρύξει, αλλά είναι και πολιτικός, όπως είναι αδιαμφισβήτητα και πολύ έξυπνος. Το όνομά του είχε προταχθεί και το 2011 στις διαπραγματεύσεις για απελευθέρωση του ισραηλινού στρατιώτη Γκιλάντ Σαλίντ ο οποίος είχε απαχθεί και παρέμεινε όμηρος της Χαμάς για πέντε χρόνια, ετέθη δε από την ίδια τη Χαμάς. Ομως το Ισραήλ το απέρριψε επιλέγοντας να αφήσει ελεύθερους πάνω από χίλιους κρατουμένους, πολλοί από τους οποίους είχαν σκοτώσει συνολικά πεντακόσιους και κάτι Ισραηλινούς.

ΜΠΑΡΓΟΥΤΙ ΜΕ ΧΑΜΑΣ Ο Μαρουάν Μπαργούτι είναι το τελευταίο ίσως σύμβολο του είδους του ανάμεσα στους Παλαιστινίους. Σε δημοσκόπηση τον περασμένο Μάρτιο για το ποιον θα ήθελαν οι Παλαιστίνιοι για ηγέτη, η οποία δημοσκόπηση έγινε και στη Γάζα, εκεί όπου ήταν δυνατόν, το 40% επέλεξε τον Μπαργούτι ενώ μόλις το 23% τον νεκρό πια Ισμαήλ Χανίγε και 8% τον Αμπού Αμπάς. Στο ερώτημα Μπαργούτι ή Χανίγε το 42% απάντησε Μπαργούτι και το 26% Χανίγε.

Το ανησυχητικό είναι ότι το 70% του κόσμου απάντησε πως ενέκρινε την απόφαση της Χαμάς να μπει σε πόλεμο με το Ισραήλ, κάτι που σημαίνει ότι ο Μπαργούτι προκρίνεται ως ηγέτης, ο οποίος όμως αναμένεται ότι θα ακολουθήσει μια ανάλογα σκληρή γραμμή. Αυτό είναι που κάνει το Ισραήλ να αρνείται να συζητήσει το όνομά του το οποίο ετέθη σύμφωνα με πληροφορίες στον εν εξελίξει διάλογο για τη Γάζα, με το εβραϊκό κράτος να κρατά τη μοναδική φανερή διαφορά του Μπαργούτι από τη Χαμάς: ότι όντας πολιτικός ευνοούσε – τουλάχιστον κάποτε – τις δολοφονίες Ισραηλινών μόνο στη Δυτική Οχθη και τη Γάζα, όχι στο Ισραήλ. Με το βιολογικό ρολόι του Αμπάς να μετρά ανάποδα, το δίλημμα για το Ισραήλ μεγαλώνει. Τι θα προτιμούσε; Εναν χαρισματικό εξτρεμιστή ή το χάος; Και είναι ομολογουμένως ένα δίλημμα βασανιστικό. Κι άλλο ένα: μήπως το ένα θα φέρει και το άλλο;

Ο Κωστής Κωνσταντίνου είναι ο ανταποκριτής του ERTNEWS στην Κύπρο και το Ισραήλ