«Σήμερα και μια ικεσία εκφράζεται βίαια»

Με την εμβληματική τραγωδία του Αισχύλου «Ικέτιδες» στις 23 και 24 Αυγούστου ολοκληρώνεται το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Επιδαύρου. Εξι δεκαετίες μετά το πρώτο ανέβασμα του έργου στο αργολικό θέατρο, το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν και το Θέατρο του Νέου Κόσμου παρουσιάζουν μια σύγχρονη ανάγνωσή του σε σκηνοθεσία της Μαριάννας Κάλμπαρη. Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης, επιθυμώντας να επανασυστήσει στο κοινό τον εν πολλοίς άγνωστο μύθο των Δαναΐδων αλλά και το συναρπαστικό κείμενο του Αισχύλου, φέρνει στην ορχήστρα της Επιδαύρου για πρώτη φορά ένα σύνολο 50 γυναικών, όσες ήταν και οι κόρες του Δαναού. Τον Χορό λοιπόν δημιουργούν οι χορωδοί του μουσικού σχήματος Chores με σολίστ την ιδρύτριά του Μαρίνα Σάττι, σπουδάστριες της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης και μέλη της χορευτικής ακροβατικής ομάδας «Κι όμως κινείται» με κορυφαία τη Χριστίνα Σουγιουλτζή. Ταυτόχρονα, ο λόγος τους μοιράστηκε στην Υπερμνήστρα και την Αμυμώνη, τις πιο γνωστές Δαναΐδες του μύθου.

«Και μόνο το γεγονός ότι το έργο αυτό του Αισχύλου έχει να παιχτεί τόσον καιρό είναι μια πολύ ωραία πρόκληση τόσο για τους συντελεστές όσο και για το κοινό. Είναι μέρος μιας τριλογίας που οι άλλες δύο τραγωδίες δεν έχουν διασωθεί. Σου ανοίγονται η φαντασία και η περιέργεια από το υλικό των Ικέτιδων γι’ αυτές τις διττές Δαναΐδες. Η Μαριάννα (Κάλμπαρη) ήθελε να τονίσει στο εγχείρημα την αίσθηση του ονείρου, το είδε σαν ένα εφιαλτικό παραμύθι που μπορούν να χωρούν την ίδια στιγμή μονοχρωμίες και χρώματα, θεοί, βασιλιάδες, κάτι από τη μνήμη της Ιούς, κόρες που τραγουδούν, ακροβάτες. Είναι ένα μείγμα διάφορων υλικών που αν πραγματικά πετύχει θα το καταλάβουμε μόνο στην Επίδαυρο που θα είναι ολοκληρωμένο όλο. Ταυτόχρονα  το κείμενο όμως έχει μια καθαρότητα, μια και που στη διασκευή όλο τον λόγο των Ικέτιδων το μοιραζόμαστε εγώ και η Λένα (Παπαληγούρα). Εκπροσωπούμε τις δύο σημαντικότερες Δαναΐδες», αναφέρει στο «Νσυν» η Λουκία Μιχαλοπούλου, η οποία πρωταγωνιστεί στην παράσταση. «Νομίζω το μεγαλύτερο ενδιαφέρον βρίσκεται σε αυτή την αντίθεση. Οτι το παραστατικό υλικό δηλαδή βρίσκεται σε μια δίνη επιρροών ενώ το κείμενο έχει μια καθαρή δομή όπου κρατάει τον άξονα της ιστορίας. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι όλη η ιστορία είναι στο μυαλό αυτών των δύο κοριτσιών που μπορεί να την έζησαν ή και να τη φαντάστηκαν» συνεχίζει η ηθοποιός.

Η Αμυμώνη – καμικάζι

Η ίδια υποδύεται τον ρόλο της Αμυμώνης, κόρη της Ευρώπης με τον Δαναό, η οποία μαζί με τις αδερφές της ζητούν άσυλο στο Αργος προκειμένου να ξεφύγουν από τους ξαδέρφους τους, τους 50 γιους του Αιγύπτου, που απαιτούν να τις παντρευτούν με τη βία. «Η Αμυμώνη φέρει μια παράξενη πίστη. Είναι καμικάζι, έτοιμη για όλα. Γήινη αλλά και με πολλά ερωτηματικά. Με γενναιότητα την αντιμετωπίζω ώστε να μοιραστώ αρχικά το κείμενο παρέα με τη Λένα και αν κάποια στιγμή καταφέρω εντός των παραστάσεων να το προχωρήσω, θα ήθελα να βουτήξω σε μια βαθιά απορία» δηλώνει. «Η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα αυτή τη φορά ήταν πώς η μετάφραση του Γρυπάρη σε ομοιοκαταληξία θα ειπωθεί και πώς θα λειτουργήσει ο λόγος συμπληρωματικά αλλά και αντιθετικά μεταξύ Αμυμώνης και Υπερμνήστρας. Η ιδέα του ονείρου με ενδιέφερε παρά πολύ, πώς δηλαδή μέσα σε όλο αυτό το πολυπληθές σύνολο θα καταφέρουμε ν’ απομονωθούμε. Τα κοινωνικά θέματα που καταπιάνεται το έργο τα κουβαλάμε ερήμην μας. Μας απασχολούν και μας τρώνε καθημερινά» συμπληρώνει η Λουκία Μιχαλοπούλου, η οποία θα πατήσει το κοίλον του αρχαίου θεάτρου μαζί με τους Γιάννη Τσορτέκη, Ακη Σακελλαρίου και Λυδία Κονιόρδου.

Οι «Ικέτιδες» μιλούν για τις ανάγκες που οδηγούν τους ανθρώπους να ξεριζωθούν από τη γη τους, την άγρια μοίρα του πρόσφυγα, την αξία της δικαιοσύνης και τις αρχές της δημοκρατίας. Πάνω απ’ όλα όμως μιλούν για τον αγώνα της γυναίκας εναντίον του άνδρα που με τη βία ζητάει να της επιβληθεί.

Αόρατος φόβος

«Ολα αυτά τα θέματα αντηχούν ειδικά στο πρόσωπο της Αμυμώνης που σαν Κασσάνδρα σε στιγμές προμαντεύει με τρόμο το μέλλον ακόμα και όταν όλα μοιάζουν να πηγαίνουν καλά. Το υλικό του έργου δυστυχώς μάς ανοίγει πολλά κανάλια όσον αφορά τη βία σε όλα τα επίπεδα. Παρόλο όμως που καταπιάνεται με την έμμεση και άμεση βία, επειδή η παράσταση έχει κάτι ρομαντικό και σχετικά σύντομα, το αποτέλεσμα έχει κάτι ανάλαφρο» υπογραμμίζει η ηθοποιός, χτίζοντας γέφυρες με τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας που μετατρέπουν τους ανθρώπους σε ικέτες. «Αισθάνομαι πως είναι μια εποχή όπου ακόμα και μια ικεσία εκφράζεται βίαια. Μοιάζουν σαν όλα να τα έχει σκεπάσει ένας αόρατος φόβος με αποτέλεσμα όλες οι πράξεις να έχουν βέλη. Αυτός ο φόβος οδηγεί στην απραξία ή σε αυτή τη βεβαιότητα. Μοιάζει να πρωταγωνιστούν τα άκρα σε όλους τους τομείς» επισημαίνει.

Η πάλη των δύο φύλων αναδεικνύεται έντονα μέσα από τη σκηνοθεσία της Μαριάννας Κάλμπαρη, αφού η αφήγηση αναζητάει τις βαθιές ρίζες της πατριαρχίας, αναδεικνύοντας παράλληλα τον τρόπο με τον οποίο αυτή καθόρισε τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία από τους αρχαίους χρόνους έως σήμερα. «Η ιστορία προφανώς και κάνει κύκλους διαφορετικούς αλλά κύκλους. Τα δύο φύλα θα έπρεπε να λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά. Δυστυχώς είναι σαν να μπλοκάρονται στις δυνατότητες τους» καταλήγει η Λουκία Μιχαλοπούλου.