Η Αστυνομία είναι το ύστατο μέσο που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη

Πριν δώσω μια συνολική απάντηση στο αν συμφωνώ τόσο με την ύπαρξη της Αστυνομίας στα πανεπιστήμια, ή στο κατά πόσο η παρουσία της Αστυνομίας μπορεί να έχει έναν μόνιμο χαρακτήρα, θα ήθελα να πω πώς γνώρισα τον κύριο Σταθόπουλο, κάτι που ο ίδιος αγνοεί. Είχε γίνει κατάληψη στο κεντρικό κτίριο της πρυτανείας και ο κύριος Σταθόπουλος είχε επέμβει για να απομακρυνθούν οι καταληψίες χωρίς να χρειαστεί η επέμβαση της Αστυνομίας, ή να σημειωθούν τα οποιαδήποτε επεισόδια. Τελειώνοντας είχε έρθει στη Νομική Σχολή – εμείς κάναμε μάθημα στον επάνω όροφο – και κάλεσε κάποιους από μας να τον συνοδεύσουμε ώστε μπαίνοντας μέσα στο κτίριο να ελέγξουμε αν έχει όντως εκκενωθεί από τους καταληψίες. Πρέπει να ήταν στα 1987, ήμουν ένας από αυτούς που τον είχαν συνοδεύσει σ’ αυτή την «αναγνώριση».

Επιστρέφοντας όμως στο θέμα μας  θα ήθελα να πω ότι υπάρχει μια παρανόηση, ότι στα πανεπιστήμια υπάρχει γενικώς κάποιο άσυλο ιδεών το οποίο κινδυνεύει. Στην πραγματικότητα η ελευθερία διάδοσης των ιδεών προστατεύεται από το ίδιο το Σύνταγμα και αφορά σε όλους τους χώρους είτε μέσα στο πανεπιστήμιο είτε εκτός πανεπιστημίου. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη αντιμετώπιση. Στα πανεπιστήμια προστατεύεται ένα πολύ συγκεκριμένο δικαίωμα, το οποίο συνδέεται με την ίδια τη φύση του πανεπιστημίου. Είναι η ακαδημαϊκή ελευθερία, η οποία έχει τρεις εκφάνσεις. Είναι η ελευθερία διδασκαλίας, να διδάσκω ό,τι θέλω, χωρίς να μου ορίζει κάποιος το τι διδάσκω, είναι η ελευθερία έρευνας και η ελευθερία επιστήμης. Αυτό είναι που προστατεύεται στα πανεπιστήμια με το άσυλο. Αν κάποιος με βίαιο τρόπο εμποδίσει την ακαδημαϊκή μου ελευθερία, δηλαδή με εμποδίσει να διδάξω αυτό που θέλω, με εμποδίσει να ερευνήσω αυτό που θέλω, εμποδίσει τον διάλογο μέσα στην αίθουσα, αν προσπαθήσει να μου χτίσει την πόρτα, να μου κλείσει το εργαστήριο, να καταλάβει τον χώρο του πανεπιστήμιου, τότε έχουμε παραβίαση της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

Αν δεν υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος ν’ αποκατασταθεί αυτή η ακαδημαϊκή ελευθερία, με πιο ήπια δηλαδή μέτρα, τότε είναι η Αστυνομία που πρέπει να εισέλθει στα πανεπιστήμια, καθώς καταλήγει να είναι το ύστατο μέσον που μπορεί ν’ αποκαταστήσει την τάξη. Από την περίοδο του Πολυτεχνείου και μετά, από το 1973 δηλαδή, έχει επικρατήσει μία αντίληψη ότι δεν πρέπει να μπαίνει μέσα στα πανεπιστήμια καμιά δημόσια δύναμη. Εφτασαν μάλιστα σ’ ένα ακραίο σημείο, να απαγορεύουν ακόμη και την είσοδο πυροσβεστικών οχημάτων μέσα στα πανεπιστήμια γιατί λένε πως η Πυροσβεστική παίρνει μέρος στην καταστολή των διαδηλώσεων. Στην πραγματικότητα όμως η ακαδημαϊκή ελευθερία δεν παραβιάζεται από την Αστυνομία. Παραβιάζεται από κείνους που με βία εμποδίζουν την άσκηση των τριών ελευθεριών που τη συγκροτούν.

Ο Αγγελος Συρίγος είναι βουλευτής Α’ Αθηνών και αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο