Για μια Ελλάδα με πλεόνασμα διεθνούς αξιοπιστίας

Κοντά στις ακτές της Σάμου, πυκνώνουν καθημερινά τα περιστατικά με τουρκικές μηχανότρατες που αλιεύουν εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ανάλογα περιστατικά παράνομης αλιείας σημειώνονται μερικά ναυτικά μίλια νότια, στα Δωδεκάνησα. Εκεί όπου, λίγες εβδομάδες νωρίτερα, σημειώθηκε το πολύ σοβαρό περιστατικό της Κάσου, με τα τουρκικά πολεμικά πλοία που εμπόδισαν εργασίες ιταλικού σκάφους εντός ελληνικής επικράτειας, με επίκληση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.

Κοινός παρονομαστής των γεγονότων είναι η συστηματική και μεθοδική προσπάθεια της Τουρκίας να παρακάμψει κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου. Με αφετηρία τα διαχρονικά σύνδρομα της «περικύκλωσης» και της «ελληνικής λίμνης», η γειτονική χώρα προσπαθεί να διευρύνει την παρουσία της στα νερά του Αιγαίου, πέρα από τα δικαιούμενα όρια. Και στην προσπάθειά της αυτή, εμπλουτίζει την ατζέντα των παράνομων διεκδικήσεων, με αιτιάσεις για γκρίζες ζώνες και αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Ιδίως μετά την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων της Ελλάδας με άλλα κράτη της περιοχής.

Ολες οι ανωτέρω διαχρονικές διατυπώσεις συνηγορούν ότι η εξέλιξη των σχέσεων με την Τουρκία δεν προσδιορίζονται από διακηρύξεις και ρηματικές διατυπώσεις, αλλά κυρίως στο πεδίο, εκεί όπου δοκιμάζεται η συνέπεια όλων. Μέσα σε αυτό το σταθερό πλαίσιο, καμία κυβέρνηση δεν δικαιούται να εκμεταλλεύεται τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής με όρους εσωτερικής επικοινωνιακής κατανάλωσης. Τα μαθήματα που αντλούνται από τις εξελίξεις σε Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία επιβεβαιώνουν πως η θυσία της ουσίας στον βωμό της επικοινωνίας κοστίζει, ιδίως όταν προκαλεί εσφαλμένες εντυπώσεις στους πολίτες. Το δε γεγονός ότι η αντιπολίτευση ασκείται με υπευθυνότητα και τη νηφαλιότητα που επιβάλλει η κρισιμότητα των ζητημάτων, δεν μπορεί να εκλαμβάνεται από την κυβέρνηση ως περιθώριο για ανεύθυνη διαχείριση.

Εξωτερική πολιτική δεν είναι μόνο ο κατευνασμός των διμερών σχέσεων με την Τουρκία, τα λόγια αγάπης προς την Κύπρο και οι μικροϋπολογισμοί στα Βαλκάνια. Δεν είναι η παθητική παρατήρηση των διεθνών εξελίξεων. Αλλά μια πολιτική που φέρνει ξανά τη χώρα στο προσκήνιο της διεθνούς ζωής, ως πυλώνα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Με επίγνωση και κρίσιμες παραδοχές: Ο διάλογος με την Τουρκία πρέπει να στηρίζεται στον ρεαλισμό και την αποφασιστικότητα, με ριζωμένη την πεποίθηση για υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας από τον αναθεωρητισμό. Η διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού πρέπει να θέτει ως προτεραιότητα τον τερματισμό της παράνομης τουρκικής κατοχής. Η ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προϋποθέτει την υιοθέτηση των αξιών της ΕΕ με ενδυνάμωση του κράτους δικαίου και σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Και ασφαλώς, οι διεθνείς προκλήσεις απαιτούν την προσήλωση της χώρας στις αρχές του διεθνούς δικαίου και του ανθρωπισμού. Παντού, από την εξελισσόμενη τραγωδία στη Γάζα και την κρίση στη Μέση Ανατολή έως τον πόλεμο στην Ουκρανία. Με μια πραγματική πολιτική αρχών, που δεν τελεί υπό όρους.

Μια χώρα στο επίκεντρο της διεθνούς γεωπολιτικής. Εκεί όπου η κλασική διπλωματία βρίσκει νέα νοήματα και πεδία: οικονομία, ενέργεια, πολιτισμός, κλιματική αλλαγή, φυσικό περιβάλλον. Με σχέδιο, γνώση και συναντίληψη, μακριά από τον εθνολαϊκισμό, τον μηδενισμό και τις εύκολες αναγνώσεις της ιστορίας. Με προσήλωση στο πραγματικό εθνικό συμφέρον, όχι το κατά φαντασίαν. Με τον γνήσιο πατριωτισμό της ευθύνης και με οδηγό την ιστορία και όχι τη συγκυρία. Με μια πολύμορφη, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, η χώρα μας μπορεί να γίνει ξανά εξωστρεφής, ανθεκτική σε κάθε κρίση. Μια Ελλάδα με πλεόνασμα διεθνούς αξιοπιστίας.

Ο Δημήτρης Μάντζος είναι βουλευτής Επικρατείας, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής