«Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από την ποσότητα του δηλητηρίου»

Στη χώρα μας δεν υπάρχουν διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα σχετικά με τα τσιμπήματα από αράχνες. Και όσα έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας αφορούν κυρίως δήγματα από μαύρη χήρα. «Πρόκειται για είδος που φέρει νευροτοξικό δηλητήριο, γι’ αυτό και τα συμπτώματα δεν είναι δερματολογικά αλλά επηρεάζουν κυρίως το νευρικό σύστημα» συμπληρώνει ο δρ Σταθάκης.

Οι μυϊκές κράμπες, για παράδειγμα, είναι ένα συχνό σύμπτωμα, όμως οι πιο σοβαρές ενοχλήσεις – που μαρτυρούν επιδείνωση – είναι ζαλάδα, ναυτία, πονοκέφαλος και δυσκολία στην αναπνοή. Ενδεικτικά αναφέρεται πως το 2020 ένα κοριτσάκι μόλις 10 μηνών εισήχθη στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών με επιπλοκές στην καρδιά, τον νεφρό και το νευρικό σύστημα εξαιτίας του δηλητηρίου της μαύρης χήρας. Η κατάσταση της υγείας του, ευτυχώς, βελτιώθηκε μετά τη χορήγηση αντίδοτου.

Την ίδια περίοδο στο Νοσοκομείο Αγιος Ανδρέας, στην Πάτρα, νοσηλεύτηκε επίσης μια γυναίκα εξαιτίας των έντονων συμπτωμάτων που της προκάλεσε το δήγμα της μαύρης χήρας. Ελαβε εντούτοις εξιτήριο έπειτα από έξι ημέρες νοσηλείας. Δύο χρόνια μετά, μία ακόμα περίπτωση έγινε γνωστή και αφορούσε ένα 4χρονο αγόρι που δέχτηκε τσίμπημα στην Πορταριά Πηλίου.

Ωστόσο οι… τρομακτικές αυτές ιστορίες δημιουργούν μια στρεβλή εικόνα για τις αράχνες, δεδομένου πως σε καμία περίπτωση δεν έχουν στόχο τον άνθρωπο, ούτε είναι… αιμοβόρες. «Καμία αράχνη δεν είναι επιθετική, είτε φέρει ισχυρό δηλητήριο είτε όχι. Μόνον όταν αισθάνονται πως απειλούνται, π.χ. τις πιάσουμε κατά λάθος, θα αμυνθούν. Μάλιστα στην πραγματικότητα οι αράχνες τρέφονται με ένα σορό άλλα έντομα που μπορεί να είναι επιβλαβή στις καλλιέργειες. Με λίγα λόγια  είναι, μεταξύ άλλων, ωφέλιμες για το οικοσύστημα».

Από δεδομένα που επικαλέστηκε άλλωστε και η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΛΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου σε πρόσφατη συνέντευξή της, προκύπτει πως στις ΗΠΑ «με 400 εκατομμύρια κατοίκους, καταγράφονται κατά μέσο όρο επτά θάνατοι ετησίως». Η ίδια, δε, διευκρίνισε πως η καφέ αράχνη ερημίτης «παράγει αιμορραγική τοξίνη, που προκαλεί νεκρωτικά έλκη δέρματος και γάγγραινα.   Και πρόσθεσε πως στην περίπτωση δήγματος, «η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από τη συγκέντρωση και την ποσότητα του δηλητηρίου», με τα παιδιά και τους ηλικιωμένους να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω της αναλογικής συγκέντρωσης της τοξίνης στο σώμα τους.

Αναφορικά πάλι με τα μέτρα προστασίας που οφείλουμε να λαμβάνουμε, ο δρ Σταθάκης εξηγεί πως οι αράχνες – ιδίως οι καφέ, καθώς η μαύρη χήρα προτιμά τα εξωτερικά περιβάλλοντα –απαντώνται κυρίως σε αδιατάρακτα περιβάλλοντα, όπως είναι τα υπόγεια, τα παλιά κτίρια κ.ο.κ. «Ετσι, εάν κάποιος εκτελεί εργασίες σε τέτοια μέρη καλό είναι να φορά γάντια, μπότες ή μποτάκια και γενικότερα να έχει καλυμμένο όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματός του. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να τινάζουμε καλά τα ρούχα που έχουμε αφήσει στο υπόγειο».