Οι Ολυμπιακοί Κύκλοι της πολιτικής

Ο κόσμος ζει από χθες στην ουτοπία της Ολυμπιακής Εκεχειρίας. Ούτε εισβολές, ούτε βομβαρδισμοί, ούτε τρομοκρατικές ενέργειες. Το ιδεατό περιβάλλον της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής η οποία λειτουργεί με θρησκευτικούς κανόνες απαιτώντας από τους ανθρώπους να πιστεύουν χωρίς πολλά λόγια.

Oπως υπαγορεύει η παράδοση από τη δεκαετία του 1990, στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών έπρεπε να υιοθετήσει την Ολυμπιακή Εκεχειρία που τίθεται σε εφαρμογή λίγο πριν απ’ την έναρξη των Αγώνων. Αυτή τη φορά όμως όλα ήταν διαφορετικά. Η εκεχειρία δεν επικυρώθηκε με συναίνεση και έπρεπε να οργανωθεί ψηφοφορία. Εκατόν δεκαοκτώ χώρες ψήφισαν υπέρ και δύο απείχαν, η Ρωσία και η Συρία. Ενας συμβολικός φορέας της ειρήνης μετατράπηκε σε εύθραυστη πορσελάνη.

Οι σύγχρονοι δεν κατάφεραν σ’ αυτό τον τομέα να αντιγράψουν τους προγόνους. Πρακτικά ουδέποτε σταμάτησαν οι διενέξεις στη διάρκεια των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων που διεξήχθησαν μετά το 1993. Το 2008, παραμονές της τελετής έναρξης των Αγώνων του Πεκίνου, στις 7 Αυγούστου, ο στρατός της Γεωργίας εξαπέλυσε επίθεση εναντίον της Ρωσίας στη Νότια Οσετία. Εξι χρόνια μετά οι ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν την Κριμαία εν μέσω των Αγώνων του Σότσι. Και μόλις τέσσερις ημέρες μετά το τέλος των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, σε έναν πόλεμο που εξακολουθεί να μαίνεται και έχει στοιχίσει τη ζωή σε 462 ουκρανούς αθλητές.

Μηδενική σημασία

Η Ολυμπιακή Εκεχειρία έχει την ίδια αξία με ένα κουρελόχαρτο. Το μόνο που εξυπηρετεί είναι το κούφιο περιεχόμενο των λόγων που εκφωνεί ο εκάστοτε επικεφαλής της ΔΟΕ, λέξεις που σχηματίζουν τη μάσκα που καλύπτει τη σκληρή αλήθεια.

Οι ουκρανοί αθλητές που βρίσκονται στο Παρίσι έχουν πάρει οδηγίες να μην πλησιάζουν τους Ρώσους, Παλαιστίνιοι και Ιρανοί ζητούν την αποβολή των Ισραηλινών τους οποίους φρουρούν μέρα νύχτα μέλη των μυστικών υπηρεσιών της χώρας τους σε συνεργασία με τις γαλλικές Αρχές, και οι Αθάνατοι νίπτουν τας χείρας τους επικαλούμενοι μια επίπλαστη ουδετερότητα. Επίσης Σέρβοι, Κοσοβάροι, Αλβανοί, Κροάτες, Γεωργιανοί, Αζέροι καλούνται να συνυπάρξουν κάτω από την ίδια διοργάνωση, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τους ιστορικούς αντιπάλους τους. Αυτό που οι ίδιοι το αποκαλούν «μίσος» οι Αθάνατοι το χαρακτηρίζουν «ενότητα». Ισως γιατί θέλουν να αποστασιοποιηθούν από αυτές τις δύσκολες καταστάσεις. Δεν έκαναν όμως πάντα το ίδιο.

Στους Αγώνες του 1920 στην Αμβέρσα και του 1948 στο Λονδίνο οι ηττημένοι των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, αποκλείστηκαν από τις διοργανώσεις.

Οπως και η Γιουγκοσλαβία το 1992 λόγω του πολέμου που οδήγησε στη διάλυση της χώρας. Σε πιο γκρίζο καθεστώς βρίσκονται σήμερα η Ρωσία και η σύμμαχός της Λευκορωσία. Κάποιοι αθλητές της θα παραβρεθούν στην 33η Ολυμπιάδα αλλά χωρίς σημαία και εθνικό ύμνο. Η άλλοτε πανίσχυρη αθλητικά Ρωσία ανακοίνωσε πως δεν πρόκειται να μεταδώσει τους Αγώνες στο εσωτερικό της, θα προσποιηθεί πως δεν υπάρχουν. Οπως κάνει και η ΔΟΕ με την Ολυμπιακή Εκεχειρία – προσποιείται πως υπάρχει.

Δύο Ολυμπιακά Χωριά!

Στο Ελσίνκι, το 1952, η Σοβιετική Ενωση συμμετέχει για πρώτη φορά στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν σε εξέλιξη και για να αποφευχθούν εντάσεις οι διοργανωτές κατασκεύασαν δύο Ολυμπιακά Χωριά σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων μεταξύ τους. Στο ένα θα έμεναν οι Σοβιετικοί και οι αθλητές των συμμαχικών χωρών και στο δεύτερο ο υπόλοιπος κόσμος.

Οι Σοβιετικοί υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό αυτή την εξέλιξη γιατί θα περιοριζόταν ο κίνδυνος λιποταξίας και ο πειρασμός των αθλητών τους να αυτομολήσουν στη Δύση.

Στο περιθώριο της Ουγγρικής Εξέγερσης το φθινόπωρο του 1956 που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 2.500 Ούγγρων και τη φυγή από τη χώρα 200.000 πολιτών, οι Μαγυάροι αντιμετώπισαν στον ημιτελικό του πόλο ανδρών των Αγώνων της Μελβούρνης τους Σοβιετικούς. Νίκησαν με 4-0 αλλά έπεσε το ξύλο της «Ρωσικής Αρκούδας» με αποτέλεσμα να βαφτεί κόκκινη η πισίνα από το αίμα και να επέμβει η αστυνομία για να αποτρέψει το λιντσάρισμα των Σοβιετικών από τον κόσμο που βρισκόταν στις εξέδρες.

Στη συγκεκριμένη διοργάνωση εμφανίστηκαν τα πρώτα κρούσματα μποϊκοτάζ. Η Ισπανία, η Ελβετία και η Ολλανδία αρνήθηκαν να συμμετάσχουν μετά τη σοβιετική καταστολή στην Ουγγαρία. Απείχαν επίσης η Αίγυπτος, το Ιράκ και ο Λίβανος για να καταγγείλουν τη στρατιωτική επιχείρηση και την ισραηλινο-γαλλικο-αγγλική κατοχή της διώρυγας του Σουέζ. Η Κίνα με τη σειρά της απείχε λόγω της παρουσίας στους Αγώνες της Ταϊβάν.

Οκταετία με μποϊκοτάζ

Ακολούθησε μια οκταετία με μπαράζ των μποϊκοτάζ λόγω γεωπολιτικής έντασης. Στο Μόντρεαλ το 1976 είκοσι δύο αφρικανικές χώρες αποσύρθηκαν από τη διοργάνωση λόγω της παρουσίας της Νέας Ζηλανδίας της οποίας η ομάδα ράγκμπι είχε παίξει πρόσφατα εναντίον της αντίστοιχης της Νοτίου Αφρικής του απαρτχάιντ.

Το 1980 στη Μόσχα οι Αμερικανοί και εξήντα σύμμαχοί τους έκαναν μποϊκοτάζ των Αγώνων σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την εισβολή των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν τον Δεκέμβριο του 1979.

Στο Λος Αντζελες το 1984 ήταν η σειρά των Σοβιετικών και 14 συμμάχων τους να ανταποδώσουν με το ίδιο νόμισμα.

Στα χέρια των Ναζί

Το 1931 η ΔΟΕ ανέθεσε τους Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο. Δύο χρόνια αργότερα ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία και πολύ σύντομα αντιλήφθηκε τη δύναμη της προπαγάνδας που έκρυβε μέσα της η διοργάνωση.
Στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες οι οπαδοί του μποϊκοτάζ ήταν μειοψηφία και τελικά όλες οι χώρες-μέλη της ΔΟΕ έστειλαν αντιπροσωπείες στην πρωτεύουσα του Ράιχ. Οι Αγώνες κατέληξαν σε επίδειξη δύναμης του καθεστώτος. Οι Ναζί χρησιμοποίησαν τις γερμανικές νίκες για να υπογραμμίσουν τη θεωρία τους για την «ανώτερη φυλή». Υπήρξε μια προσπάθεια στη Βαρκελώνη να διεξαχθούν ως εναλλακτικοί «αντιφασιστικοί αγώνες», γνωστοί και ως «Αγώνες του Λαού», αλλά τους πρόλαβε ο Ισπανικός Εμφύλιος.

Βόμβες και… σβήσιμο της Φλόγας

Στην Ατλάντα το 1996 η έκρηξη βόμβας στο Ολυμπιακό Πάρκο προκάλεσε τον θάνατο δύο ανθρώπων – ο ένας εξ αυτών ήταν εικονολήπτης που υπέστη καρδιακή ανακοπή – και 111 τραυματισμούς.
Ο δράστης Ερικ Ρούντολφ συνελήφθη το 2003. Ισχυρίστηκε πως είναι Χριστιανός, τάσσεται κατά των αμβλώσεων και κατά των κυβερνήσεων με θρησκευτικά κίνητρα.
Οι ακτιβιστές που δρούσαν για λογαριασμό του Θιβέτ προκάλεσαν πολλούς πονοκεφάλους στους κινέζους διοργανωτές των Αγώνων του 2008 στο Πεκίνο.
Υπήρξαν προσπάθειες να σβηστεί η φλόγα στο Λονδίνο και αρκετά επεισόδια κατά τη λαμπαδηδρομία στο Παρίσι. Τελικά η φλόγα έσβησε προσωρινά και η ολυμπιακή δάδα προστατεύτηκε μέσα σε αυτοκίνητο της αστυνομίας. Φυσικά η διαδρομή έγινε πιο σύντομη. Τι θα συμβεί στο Παρίσι; Ισως πολλά, μπορεί και τίποτα. Η τύχη σε τέτοιες διοργανώσεις έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η πιο μελανή σελίδα

Το 1972 στο Μόναχο γράφτηκαν οι πιο μελανές σελίδες στη σύγχρονη ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Η παλαιστινιακή ένοπλη οργάνωση «Μαύρος Σεπτέμβρης» εισέβαλε νύχτα στο Ολυμπιακό Χωριό και έπιασε όμηρους ισραηλινούς αθλητές. Η φτωχή προετοιμασία της επιχείρησης διάσωσης από τη γερμανική αστυνομία οδήγησε σε μακελειό. Οι τρομοκράτες σκότωσαν έντεκα ομήρους, ενώ έχασαν ακόμα τη ζωή τους ένας αστυνομικός και πέντε από τους οκτώ δράστες της επίθεσης.
Η απόφαση να συνεχιστούν οι Αγώνες προκάλεσε διαμάχη αλλά ύστερα από μια λιτή τελετή η διοργάνωση κύλησε ομαλά.

Στο Μεξικό

Η διοργάνωση του Μεξικού το 1968 έχει μείνει στην ιστορία για τις υψωμένες γροθιές μέσα σε μαύρο γάντι των αμερικανών σπρίντερ Τόμι Σμιθ και Τζον Κάρλος κατά την απονομή των μεταλλίων τους διαμαρτυρόμενοι με αυτό τον τρόπο για τον ρατσισμό στη χώρα τους.
Η εικόνα είχε προκαλέσει τεράστιο σοκ. Οι δύο αθλητές τιμωρήθηκαν εφ’ όρου ζωής από την αμερικανική ομάδα, αποβλήθηκαν από το Ολυμπιακό Χωριό και δεν τους επετράπη ξανά να συμμετάσχουν στους Αγώνες.