Στροφή στα είδη πολυτελείας

Συλλέκτες έργων τέχνης εναντίον συλλεκτών ειδών πολυτελείας σημειώσατε 2. Τουλάχιστον αυτό είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει από την πλέον πρόσφατη έκθεση της εταιρείας Deloitte, που αφορά στο πρώτο εξάμηνο του 2024 και η οποία παρουσιάστηκε την Τετάρτη στη Ρώμη.

Το πόρισμα της μελέτης δεν ακούγεται καινοφανές, καθώς και τα στοιχεία που δίνουν οι οίκοι δημοπρασιών την επιβεβαιώνουν, όπως άλλωστε μπορείτε να διαπιστώσετε και από τα δεδομένα που δημοσιοποίησαν οι Christie’s (παρουσιάζονται αναλυτικά στη διπλανή στήλη) για το ίδιο χρονικό διάστημα.

«Η ζήτηση για συλλεκτικά είδη έχει μειωθεί παγκοσμίως και ειδικά στην κορυφή της αγοραστικής πυραμίδας. Γενικά, επικρατεί μια πιο προσεκτική στάση τους τελευταίους μήνες εκ μέρους των συλλεκτών, ενώ το κύμα ενθουσιασμού που παρατηρήθηκε με το τέλος της πανδημίας έχει υποστεί μια αναπόφευκτη υποχώρηση με επιπτώσεις όχι μόνο στα έργα τέχνης πολύ υψηλού κόστους, αλλά και σε εκείνα που κινούνται σε μεσαία επίπεδα», υποστήριξε κατά την παρουσίαση ο επικεφαλής της Deloitte Private Ιταλίας, Ερνέστο Λαντσίλο. «Οι συλλέκτες, ωστόσο, συνεχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον για ποιοτικά προϊόντα στους τομείς των εικαστικών τεχνών, των ειδών πολυτελείας και των κοσμημάτων, γεγονός που επέτρεψε τη διατήρηση συγκρίσιμων επιπέδων τζίρου κατά τη διετία 2022 και 2023».

Φορολογικά κίνητρα. Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί προβληματίζουν αρκετά τους εμπλεκομένους με την αγορά τέχνης και στην Ιταλία φαίνεται να επικρατεί σκεπτικισμός σχετικά με το ύψος του ΦΠΑ, γεγονός που ανησυχεί και τους συναδέλφους τους στην Ελλάδα. Στην Ιταλία ο ΦΠΑ είναι στο 22% όταν στη Γερμανία και τη Γαλλία είναι μόλις 7 και 5,5% αντιστοίχως. Στην Ελλάδα είναι στο 13%.

Η ανάγκη για ένα καινοτόμο σύστημα φορολογικών κινήτρων στον χώρο της αγοράς της τέχνης είναι ένα από τα ζητήματα που τίθενται κατά προτεραιότητα στην ατζέντα αυτής της συζήτησης. «Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σημαίνει επίσης προστασία των γκαλερί και όλων των συναφών δραστηριοτήτων, άμεσων και έμμεσων, που προσφέρουν προοπτικές απασχόλησης και θετικές επιπτώσεις στο σύστημα των μουσείων. Επιπλέον η αγορά τέχνης αποτελεί κινητήρια δύναμη για τον τουρισμό», τόνισε μεταξύ άλλων η Αλεσάντρα ντι Κάστρο, πρόεδρος του Ομίλου Apollo, της ένωσης που εκπροσωπεί τη βιομηχανία τέχνης στην Ιταλία και συγκεντρώνει τους κύριους οίκους δημοπρασιών, παλαιοπωλών, γκαλερί σύγχρονης τέχνης.

Από την ίδια έκθεση προκύπτει επίσης ότι όσο η αγορά έργων τέχνης σημειώνει πτωτικές τάσεις και οι συλλέκτες εμφανίζονται συγκρατημένοι στις αγορές τους, δεν ισχύει κάτι αντίστοιχο στους τομείς ειδών πολυτελείας, αντικειμένων υψηλού σχεδιασμού και ρολογιών, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνεται και το αδιέξοδο που έχει παρατηρηθεί στον τομέα των NFTs. Τέλος η συγκεκριμένη έκθεση τοποθετεί στην πρώτη τριάδα κέντρων αγοράς τέχνης τη Νέα Υόρκη και το Παρίσι, θέτοντας το Λονδίνο στην τρίτη θέση με τάσεις υποχώρησης, ενώ ως πλέον ενεργή αγορά χαρακτηρίζεται εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών λόγω της ισχυρής και σταθερής ζήτησης που εμφανίζει.

{T20}Christie’s: υποχώρηση εσόδων 22% το α’ εξάμην{T20}ο

Πτώση κατά 22% σημείωσαν τα έσοδα από τις πωλήσεις του οίκου Christie’s κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024 συγκριτικά με την ίδια περίοδο πέρυσι. Ο μεγαλύτερος οίκος δημοπρασιών ανακοίνωσε πως ο τζίρος του ανήλθε σε 2,1 δισ. δολάρια, ποσό που μπήκε στα ταμεία τόσο από τις διά ζώσης όσο και από τις διαδικτυακές πωλήσεις. Η πτώση στα έσοδα δε, είναι ακόμη μεγαλύτερη συγκριτικά με εκείνα του 2022, οπότε οι εισπράξεις ανήλθαν σε 3,5 δισ. δολάρια (μείωση 23%). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι Christie’s φέτος επέλεξαν να μη δημοσιοποιήσουν τα ποσά που εισπράχθηκαν και από ιδιωτικές πωλήσεις σε αντίθεση με την τακτική που υιοθετούσαν προηγούμενες χρονιές. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι την περίοδο 2021-2023 οι ιδιωτικές πωλήσεις είχαν μειωθεί σημαντικά, από 850 εκατ.δολάρια σε 484 εκατ. δολάρια. Ενδιαφέρον έχει και η ανθρωπογεωγραφία των πελατών του οίκου. Το 41% των αγοραστών έχουν την έδρα τους στην Αμερική, το 38% στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική και 21% στην Ασία. Ο αριθμός των ασιατών αγοραστών μειώθηκε κατά 5% συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2022. Το ποσοστό αυτό ήταν σημαντικά υψηλότερο το 2021, καθώς είχε αγγίξει το 39%. Επιπλέον το 29% των πελατών είναι millennials και Gen Z, ηλικίας δηλαδή κάτω των 40 ετών.

{T20}Μηνύματα αισιοδοξίας από τo 2ο Tokyo Gendai{T20}
Η Ιαπωνία αν και είναι η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, η τοπική αγορά τέχνης αντιπροσωπεύει μόνο το 1% του παγκόσμιου εμπορίου του είδους, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Art Basel και της UBS για την παγκόσμια αγορά τέχνης. Και μπορεί τα έργα της Γιαγιόι Κουσάμα να είναι τα δεύτερα ακριβότερα εν ζωή καλλιτέχνη στις δημοπρασίες του 2023, ωστόσο η χώρα απέχει πολύ από τη θέση που είχε στη διεθνή σκηνή πριν απ’ την οικονομική ύφεση της δεκαετίας του 1990. To δεύτερο Tokyo Gendai, η πολλά υποσχόμενη νέα φουάρ που ολοκληρώθηκε προ ημερών, φαίνεται να εκπέμπει συγκρατημένα μηνύματα αισιοδοξίας, καθώς οι συλλέκτες, νεαρής κυρίως ηλικίας, έδωσαν το παρών αλλά έκαναν πολύ προσεκτικές αγοραστικές κινήσεις. Το αδύναμο γεν της Ιαπωνίας καθιστά δαπανηρή για τους ιάπωνες εμπόρους τέχνης τη συμμετοχή σε διεθνείς εκθέσεις και για τους συλλέκτες την απόκτηση έργων τέχνης από τον διεθνή χώρο. Οι εκτιμήσεις, ωστόσο, θέλουν την ιαπωνική αγορά τέχνης να έχει δυνατότητες ανάκαμψης αν προχωρήσει με επιμονή και σταθερά βήματα, αφήνοντας τον χρόνο να λειτουργήσει υπέρ της.