Περί θνητότητας

Παρασκευή 14 Ιουνίου 2024, 7 μ.μ.

Δ.Δ.: Ειλικρινή συλλυπητήρια για τη μητέρα σου.

Δ.Τ.: Ευχαριστώ πολύ, Δημήτρη.

Δ.Δ.: Την αγαπούσα και την εκτιμούσα. Αλησμόνητη η μορφή της. Λυπάμαι πολύ.

Δ.Τ.: Ημουν κοντά της μέχρι το τέλος. Της τραγουδούσα. Σ’ ευχαριστώ και δεν θέλω να έχουμε ψυχρές σχέσεις. Σε εκτιμώ βαθιά.

Δ.Δ.: Να μπορούσα να της τραγουδήσω κι εγώ. Νιώθω κάτι μέχρι δακρύων.

Δ.Τ.: Το ξέρω. Το ξέρω, Δημήτρη.

Δ.Δ.: Οχι πια ψυχρές σχέσεις. Προχτές έκλεισα τα 80. Τι και πόσο απομένει; Πένθος για την ίδια τη ζωή μου πρώτα.

Δ.Τ.: Ο,τι απομένει είναι η ζωντάνια μας. Πριν δέκα μέρες ήταν ζωντανή! Με ελπίδα!

Δ.Δ.: Την ακολουθώ με λατρεία και συμπόνια.

Δ.Τ.: Γεμάτη μαλακή αποδοχή!

Δ.Δ.: Αγαπημένη Μαρίνα μου, συμπονώ.

Δ.Τ.: Με αιφνιδιάζει η θέρμη σου. Κλαίω.

Δ.Δ.: Κι εγώ. Περνώ πολύ δύσκολα. Εχασα τον αδερφό μου πριν από τρεις μήνες.

Δ.Τ.: Θέλεις να μιλήσουμε;

Δ.Δ.: Οχι τώρα, δεν μπορώ να μιλήσω τώρα.

Δ.Τ.: Ούτε εγώ.

Δ.Δ.: Πολύ σύντομα αν θες.

Δ.Δ.: Σε γλυκοφιλώ και τη Μαρίνα μου.

Δ.Τ.: Ευχαριστώ από καρδιάς.

Δ.Δ.: Κι εγώ.

Σάββατο 15 Ιουνίου 2024, 10.37 π.μ.

Δ.Τ.: Καλημέρα, Δημήτρη. Με συγκλόνισε η χθεσινή συνομιλία μας, διότι μου επιβεβαίωσε αυτό που πάντα ήξερα: ότι κατά βάθος οι άνθρωποι ενώνονται όταν υπάρχει φίλτρο. Υπάρχει φίλτρο, Δημήτρη! Οπως έλεγε ο αγαπημένος μου Ανδρέας Εμπειρίκος. Σε ευχαριστώ από την καρδιά μου και αναμένω νέα σου.

Πέμπτη 20 Ιουνίου, 1.23 π.μ.

Δ.Δ.: Αντάξιο πένθος, ατελέσφορο όμως. Μόνο οι ζωντανοί πενθούν. Δεν έχουν τίποτε άλλο να αντιπροσφέρουν. Κι αυτό απρόσληπτο. Εκείνοι που δεν είναι πια, είναι για εμάς μόνο αυτοί που δεν είναι πια. Το αδέκαστο δέον. Καληνύχτα.

Δ.Τ.: Κι όμως. Το σημερινό πένθος ήταν μια ζωντανή πράξη αγάπης.

Δ.Δ.: Ζωντανή πράξη για τους ζωντανούς, Δημήτρη. Οσο για την αγάπη, μακάρι να μπορούσε να την εισπράξει και ο αποθανών. Το κρίμα είναι ότι δεν μπορεί πλέον τίποτα να εισπράξει. Επειδή ακριβώς είναι νεκρός. Εξού και το πένθος που σημαίνει: ποτέ ξανά, που και η πιο μεγάλη αγάπη δεν μπορεί να το αναιρέσει. Κι αυτή είναι η ήττα της. Γιατί δεν είναι κραταιά ως θάνατος. Αν ήταν, θα τον είχε νικήσει. Μένει κι αυτή εκτός τάφου. Και θρηνεί για την περατότητά της ως αμιγώς ανθρώπινο αίσθημα. Γιατί και το δικό της όριο είναι ο τάφος.

Δ.Τ.: Μα ναι, έτσι είναι. Ομως αυτό που κατισχύει είναι η ανθρωπιά! Και η συνέχεια μέσα από τον πολιτισμό μας. Εγώ ένιωσα βαθιά κρίκος μιας αλυσίδας στην κηδεία που ξεκινάει από την αρχαιότητα και εκτείνεται μέχρι το σήμερα. Υπήρχε αυτή η ψυχωμένη αίσθηση λεπτής θλίψης, αυτή η χαρμολύπη των επιτύμβιων στηλών που έχει τη συνέχειά της στα βυζαντινά μάτια. Ξέρω ότι μπορεί να διαφωνείς, όμως αν άκουγες τη βροντερή φωνή του Λεωνίδα Εμπειρίκου να την προσφωνεί ακριβώς δίπλα στο φέρετρο: «Γεια σου, Μαρίνα!», ίσως να με καταλάβαινες. Η αγάπη ήταν μοιρασμένη από τη Μαρίνα πριν πεθάνει. Και είχε κάνει την ατμόσφαιρα απολύτως αγαπητική. Αυτή είναι μία ικανότητα!

Δ.Δ.: Πάντως, όσο βροντερή και αν ήταν, η φωνή του Λεωνίδα έμεινε στην εδώ πλευρά. Η Μαρίνα ήταν μέσα στο φέρετρο – δακρύζω που το γράφω – και εκεί δεν μπορεί να φτάσει καμία φωνή, όσο βροντερή κι αν είναι. Ας το κρατήσουμε αυτό από σεβασμό και πόνο για την ίδια τη Μαρίνα. Θα σου πω κάτι που δεν ξέρεις. Τη βραδιά όπου συνέβη το δυσάρεστο γεγονός στον επάνω χώρο του θεάτρου σου, με πλησίασε η Μαρίνα και μου είπε σχετικά με τη συζήτηση που είχε προηγηθεί: «Δεν σου φτάνει που η Εκκλησία λέει “χους ει και εις χουν απελεύσει”;». Της απάντησα: «Δεν λέει όμως μόνο αυτό, Μαρίνα, συνεχίζει μιλώντας για τόπο χλοερό και τα λοιπά». Δεν μου απάντησε. Θυμάμαι το βλέμμα της όμως, συνέλαβε ξαφνικά την εντελώς παράλογη αντίφαση ανάμεσα στο «χους ει» και στον «χλοερό τόπο».

Δ.Τ.: Εγώ δεν εξέλαβα ποτέ τίποτα από όλα αυτά ως κυριολεξία, Δημήτρη. Αρα δεν εκπλήττομαι καθόλου. Οι υμνογράφοι έγραψαν ποίηση, όμως δεν ταυτίζονται μ’ αυτούς που τη διαστρέφουν. Το «χους ει» αποτελεί μια απόλυτη παραδοχή της αφόρητης θνητότητας.

Δ.Δ.: Ελπίζω να μην ακούστηκαν στην κηδεία φράσεις όπως «καλή αντάμωση», «καλό παράδεισο» και άλλα παρόμοια.

Δ.Τ.: Δεν ήταν αυτή η ατμόσφαιρα της κηδείας. Η έκφραση «καλό παράδεισο» είναι ένας απαίσιος νεολογισμός κακού γούστου, κατά το «καλή απόλαυση». Ο Εμπειρίκος στον επικήδειο συνόψισε την ύπαρξη της Μαρίνας και συνόψισε την τεράστια δυσκολία που υπερέβη, γιατί γνώριζε καλά την οικογένεια.

Δ.Δ.: Δεν αγγίζω αυτά τα θέματα, τα θεωρώ ιερά.

Δ.Τ.: Η λέξη ιερός δεν εμπεριέχει μεταφυσική;

Δ.Δ.: Οχι.

Δ.Τ.: Ιερός, αλλά απόλυτα φυσικός, πώς γίνεται, Δημήτρη;

Δ.Δ.: Δημήτρη, το κεντρικό θέμα μου ανέκαθεν είναι η θνητότητα.

Δ.Τ.: Ολης της τέχνης, από όπου και να το δεις.

Δ.Δ.: Οχι, καθόλου. Ο θάνατος είναι, όχι η θνητότητα.

Δ.Τ.: Δεν συμφωνώ.

Δ.Δ.: Δεν υπάρχει καν η λέξη θνητότητα σε όσα κείμενα και αν ψάξεις.

Δ.Τ.: Ο θάνατος είναι το βιολογικό συμβάν.

Δ.Δ.: Ακριβώς. Ποιο όμως είναι το αίτιό του;

Δ.Τ.: Δεν απασχολεί αυτό την τέχνη.

Δ.Δ.: Κάνεις λάθος.

Δ.Τ.: Μπορεί, γιατί;

Δ.Δ.: Ο θάνατος είναι το γεγονός, η θνητότητα είναι η συνθήκη.

Δ.Τ.: Το μάθημα ανατομίας του Ρέμπραντ αφορά τον θάνατο ή τη θνητότητα;

Δ.Δ.: Τον θάνατο.

Δ.Τ.: Δεν συμφωνώ. Την τραγωδία της ύπαρξης. Το έργο του Ρέμπραντ δεν έχει σχέση με τίποτα το θρησκευτικό, αφορά την τραγωδία της ύπαρξης.

Δ.Δ.: Η ανατομία είναι η απόδειξη του βιολογικού θανάτου.

Δ.Τ.: Η «Ταφή του Κόμητος Οργκάθ» τού Θεοτοκόπουλου έχει καμιά μεταφυσική;

Δ.Δ.: Φυσικά έχει. Η ζωγραφική του είναι χριστιανική, ξεκίνησε ως αγιογράφος και συνέχισε να είναι αλλάζοντας τεχνοτροπία. Δημήτρη, εάν θέσουμε τη θνητότητα πριν από τον θάνατο, όπως και είναι η φυσική σειρά, τότε ανατρέπεται η κατανόηση του ανθρώπου εκ βάθρων.

Δ.Τ.: Δεν καταλαβαίνω.

Δ.Δ.: Γεννιόμαστε θνητοί. Τι δεν καταλαβαίνεις;

Δ.Τ.: Και γι’ αυτό κάνουμε τέχνη. Θα σου στείλω ένα διήγημα της Μαρίνας που αναφέρεται στον θάνατο και την ταφή, ημέρα Αναστάσεως, ενός συμπατριώτη της, του Υπάτιου Περδίου.

Δ.Δ.: Ευχαριστώ, θα το δω. Η Μαρίνα πίστευε;

Δ.Τ.: Βαθύτατα, στη ζωή. Μέχρι τέλους.

Δ.Δ.: Στον άλλον κόσμο, εννοώ…

Δ.Τ.: Την είχες για αφελή;

Δ.Δ.: Οχι, βέβαια, αντιθέτως.

Δ.Τ.: Ακου, Δημήτρη, με τη Μαρίνα ζούσαμε μέσα από την τέχνη. Αν δεν με έχεις κι εμένα για αφελή, μη με ρωτάς για άλλους τόπους χλοερούς.

Δ.Δ.: Πιστεύεις ότι ο θάνατος είναι το οριστικό και αμετάκλητο τέλος;

Δ.Τ.: Του σώματός μας.

Δ.Δ.: Αρα πιστεύεις στην αθανασία της ψυχής…

Δ.Τ.: Μίλησα εγώ για ψυχή;

Δ.Δ.: Τότε πες ολόκληρη τη φράση, ότι δεν μένει τίποτα από τον ζωντανό άνθρωπο.

Μεσολαβεί παύση.

Δ.Τ.: Τίποτα…

Δ.Δ.: Οκ.

Νέα μικρή παύση.

Δ.Τ.: Αυτό μου απαγορεύει να λέω τη λέξη ψυχή;

Δ.Δ.: Οχι βέβαια, αλλά κι αυτή εξαφανίζεται μαζί με το σώμα.

Δ.Τ.: Δηλαδή η ψυχή είναι κάτι υπαρκτό μόνο στους ζώντες;

Δ.Δ.: Δεν εξαφανίζεται μαζί με το σώμα;

Δ.Τ.: Και πώς να ξέρω εγώ κάτι που δεν έχω διαπιστώσει.

Δ.Δ.: Σαπίζει το σώμα στον τάφο;

Δ.Τ.: Φυσικά.

Δ.Δ.: Μπορεί κάτι να σωθεί; Χωρίς να το θες, μιλάς για την αθανασία της ψυχής.

Δ.Τ.: Απλώς σου λέω ότι κάνεις υποθέσεις χωρίς αποδείξεις. Διότι αν υποθέσουμε ότι υπάρχει ψυχή δεν ξέρουμε πού εδράζεται.

Δ.Δ.: Οταν λες ότι η ψυχή είναι κάτι άυλο, δεν καταλαβαίνεις ότι εννοείς κάτι άφθαρτο; Είσαι βαθύτατα χριστιανός με την πιο σκοταδιστική σημασία της λέξης. Πιστεύεις δηλαδή ότι η ψυχή τής Μαρίνας δεν έχει πεθάνει;

Δ.Τ.: Για να πεθάνει κάτι πρέπει να με πείσεις ότι ήταν ζωντανό, υπαρκτό, χειροπιαστό.

Δ.Δ.: Δημήτρη, δεν συνειδητοποιείς τι λες. Η ψυχή δεν είναι ζωντανή όσο ζούμε;

Δ.Τ.: Λες δηλαδή ότι ετάφη μαζί με το σώμα η ψυχή; Αυτό λες;

Δ.Δ.: Και ετάφη και δεν υπάρχει.

Δ.Τ.: Μάλιστα.

Δ.Δ.: Πεθαίνει ολόκληρος ο άνθρωπος. Οποιος κι αν ήταν αυτός, στην εκταφή θα δεις κόκαλα μέσα στη λάσπη. Το είδα στη μητέρα μου. Σε συμβουλεύω να μην το δεις. Αν και θα έπρεπε…

Δ.Τ.: Κοίτα, ο καθένας δημιουργεί τη φρικωδία που έχει ανάγκη.

Δ.Δ.: …για να δεις τη μόνη αλήθεια.

Δ.Τ.: Συνήθως, όσοι πιστεύουν στη μία και μόνη αλήθεια είναι οι πιστοί.

Δ.Δ.: Η μία και μόνη αλήθεια είναι η απόλυτη αποσύνθεση και το οστεοφυλάκιο.

Δ.Τ.: Η εμμονή με τη νεκρότητα του σώματος και τα οστά έχει νόημα αν σε οδηγεί κάπου στην τέχνη σου.

Δ.Δ.: Φυσικά και με έχει οδηγήσει, όλο το έργο μου έχει αυτό το κίνητρο.

Δ.Τ.: Αν όμως είναι στείρο; Οπως ο θάνατος;

Δ.Δ.: Ποιο;

Δ.Τ.: Το γεγονός τού θανάτου από μόνο του είναι στείρο.

Δ.Δ.: Ο θάνατος είναι στείρος; Δεν καταλαβαίνω. Δεν υπάρχει γονιμότερη αφετηρία για την τέχνη από τη θνητότητα.

Δ.Τ.: Ο θάνατος ως τέλος είναι ένα γεγονός. Ομως αυτό καθαυτό δεν έχει ενδιαφέρον για εμένα.

Δ.Δ.: Τότε για ποια τέχνη ενδιαφέρεσαι;

Δ.Τ.: Γι’ αυτήν που μιλάει για το μυστήριο της ζωής. Για την αντιφατικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Δ.Δ.: Το πρώτο υλικό της τέχνης είναι ή δεν είναι ο άνθρωπος;

Δ.Τ.: Μόνο.

Δ.Δ.: Τότε πώς μπορείς να μη συμπεριλάβεις κατ’ εξοχήν τη θνητότητα σ’ αυτό;

Δ.Τ.: Φυσικά, αλλά δεν μιλάς όλη ώρα για σωρούς από κόκαλα. Αυτό είναι άρρωστη εμμονή. Δεν έχει ζωή μέσα του για μένα. Η ζωή έχει και χιούμορ, και η Μαρίνα είχε μέχρι τέλους.

Δ.Δ.: Αν χαρακτηρίζεις αυτά που σου λέω ως άρρωστη εμμονή, τότε προτιμάς να ζεις με παραμύθια και ας μην το παραδέχεσαι.

Δ.Τ.: Μια και μιλάς για παραμύθια, θα σου πω για κάποια γεγονότα που συνδέονται με τον θάνατο της Μαρίνας. Εμφανίστηκε η Μαρίνα στα όνειρα πολλών ταυτοχρόνως ανθρώπων, με πήραν τηλέφωνο και μου το είπαν. Ο Γιουνγκ το περιγράφει ως ασυνείδητο συντονισμό.

Δ.Δ.: Ηταν απίθανα σπάνιο πλάσμα.

Δ.Τ.: Αλλά κι εγώ είδα το ανείπωτο, κοντά στις 27 Απριλίου που είναι τα γενέθλιά μου.

Δ.Δ.: Τι;

Δ.Τ.: Είδα καθαρά την κηδεία. Δεν το είπα πουθενά, για να το ξορκίσω. Πριν μπει στο νοσοκομείο ήταν ασφαλώς κατάκοιτη, μα δεν φαινόταν ότι οδεύαμε προς τέτοιες εξελίξεις.

Δ.Δ.: Πώς έγινε και το είδες; Εννοώ το όνειρο, είδες την κηδεία της;

Δ.Τ.: Ναι, ναι, καθαρά. Δεν το είπα ούτε στη Στέλλα.

Δ.Δ.: Τρομερό και σαν όνειρο και σαν προμήνυμα. Δεν έχω ξανακούσει κάτι παρόμοιο.

Δ.Τ.: Και πού ν’ ακούσεις τα υπόλοιπα. Αυτό ήταν η αρχή. Μάλιστα, θεώρησα ότι είναι από το άγχος και δεν έδωσα σημασία. Το ξέχασα. Δεκατέσσερις μέρες αργότερα έγινε το μοιραίο. Το 14 έχει σημασία.

Δ.Δ.: Γιατί;

Δ.Τ.: Το 14 είναι το απόλυτα γρουσούζικο για τη Μαρίνα. 14 Σεπτεμβρίου πέθανε ο πατέρας της, Πατριάρχου Ιωακείμ 14, 14 του μηνός εγχειρίστηκε για καρκίνο το 1967, Σπάρτης 14 έμειναν για 14 χρόνια, και ούτω καθεξής.

Δ.Δ.: Αναυδος.

Δ.Τ.: Εγώ δεν έκανα ποτέ πρεμιέρα 14, δεν παίρνω ποτέ σειρά 14 σε αεροπλάνο…

Δ.Δ.: Από πότε το ήξερες;

Δ.Τ.: Ποιο;

Δ.Δ.: Το 14.

Δ.Τ.: Από πάντα, από παιδί. Στις 11 Ιουνίου, η Στέλλα με κοίταξε πολύ ανήσυχη. Κατάλαβα αμέσως, χωρίς να μου μιλήσει, «πλησιάζει 14» μου είπε, «θα το κάνει» της είπα. Το έκανε 14 Ιουνίου στις 10.56.

Δ.Δ.: Με αγγίζεις πολύ βαθιά.

Δ.Τ.: Γι’ αυτό σού το είπα. Μεταφέρω μια εμπειρία θανάτου.

Δ.Δ.: Τίποτα πιο σπουδαίο.

Δ.Τ.: Αλλά ενδιάμεσα υπήρξε αποκάλυψη τρομερή. Ο Μάριος, τεχνικός υπεύθυνος του σπιτιού μας στην Ανδρο, με τον οποίο δεν είχα ποτέ πάρε δώσε παρά μόνο για πρακτικά ζητήματα, μου έστειλε το εξής μήνυμα τρεις μέρες μετά τον θάνατό της. Είναι το εξής:

«Dimitri silipitiria Gia tin Marina tin iha Di Sto oneiro mou prin 5 meres me rotise ti Kanis Kala ke na prosehis to spiti ke vgike APO to spiti Gia tin atina»

Εμεινα άναυδος, δεν ήξερα κατ’ αρχήν ποιος το στέλνει.

Δ.Δ.: Δεν μπορώ να αντιδράσω.

Δ.Τ.: Οταν κατάλαβα, άρχισα να νιώθω μια άβολη ταραχή, μοιάζει κάπως με αυτά που κοροϊδεύεις. Σαν ένα θαύμα. Αμφισβήτησα τα πάντα!

Δ.Δ.: Οχι αυτά δεν… όχι, όχι… αντιθέτως…

Δ.Τ.: Γράφω στον Μάριο: «Απίθανο! Την αγαπούσες;». Δεν απαντάει τίποτα. Την επομένη παίρνω τηλέφωνο τον Βαγγέλη που είναι επιστήθιος φίλος και της Μαρίνας, έχει μάλιστα φτιάξει το εξαιρετικό φιλμάκι «Η Ανδρος της Μαρίνας Καραγάτση» και είναι ο επιστάτης του σπιτιού μας: «Βαγγέλη, το και το». «Α, ναι!», μου λέει: «Αυτός την αγαπούσε». Τηλεφωνώ στον Μάριο. «Για πες μου ξανά, Μάριε…». Μου επανέλαβε σχεδόν χωρίς κανένα συναίσθημα την ιστορία. Σαν να μιλούσε για τη Μαρίνα ζωντανή. Το καταλαβαίνεις;

Δ.Δ.: Εδώ συμβαίνουν πολλά σε πολλά επίπεδα και σε μια διάσταση που δεν ξέρω πώς να την πω. Ασύλληπτο και σαρκικό συγχρόνως. Το πραγματικό σε όλες τις όψεις του, η ολότητα.

Δ.Τ.: Αυτή η διάσταση με αφορά.

Δ.Δ.: Κι εμένα, πολύ.

Δ.Τ.: Κατάλαβες τώρα;

Δ.Δ.: Ναι.

Δ.Τ.: Κανένας παράδεισος.

Δ.Δ.: Ναι.

Δ.Τ.: Χαίρομαι.

Δ.Δ.: Ναι. Μου χάρισες τη Μαρίνα απόψε, και τον Δημήτρη.

Δ.Τ.: Οταν για τελευταία φορά ξέφυγε από τα χείλη της ένα «σ’ αγαπώ, Δημήτρη», ήταν σαν να μιλούσε κάποιος με όχημα τη Μαρίνα.

Δ.Δ.: Το πιο αληθινό και συγκλονιστικό «σ’ αγαπώ». Τι βάθος… Τι εσωτερικότητα.

Δ.Τ.: Τα μάτια της γεμάτα δάκρυα με αποχαιρετούσαν αλλά ταυτόχρονα είχε την έκπληξη εξάχρονου κοριτσιού που λέει πρώτη φορά κάτι.

Δ.Δ.: Τι ανθρώπινο μεγαλείο. Κορυφαίο.

Δ.Τ.: Λίγες μέρες πριν ένιωθε καλύτερα και έλεγε: «Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ, σας αγαπώ».

Δ.Δ.: Αξεπέραστο το «ευχαριστημένο μας».

Δ.Τ.: Ο διευθυντής τής ΜΕΘ μού λέει: «Εγώ έχασα τη μάνα μου στα 92 αλλά δεν πρόλαβα να της πω αυτά που ήθελα. Μίλα της, τραγούδα της». Αυτό κι έγινε. Κάθε μέρα από τις 12μισι ως τη 1 μ.μ.

Δ.Δ.: Τη νανούριζες.

Δ.Τ.: Οσο επιτρέπεται. Της τραγουδούσα το «Χάρτινο το φεγγαράκι» που αγαπάει, το «Μαρίνα, πράσινό μου αστέρι», «Του μικρού βοριά» και το «Αεροπλάνα και βαπόρια». Δεν είναι θέμα πίστης αλλά βαθιάς αγάπης.

Δ.Δ.: Και μόνο.

Δ.Τ.: Αυτό.

Δ.Δ.: Το άπαν.

Δ.Τ.: Αυτό μεταδόθηκε σε πολλούς κι έτσι η κηδεία ήταν όπως είπα, γεμάτη κατανόηση για τα ανθρώπινα. Αυτά είχα να πω.

Δ.Δ.: Μου έχεις αφαιρέσει τις λέξεις.

Δ.Τ.: Εχω πίστη στην αγάπη.

Δ.Δ.: Σε μια τέτοια αγάπη κι εγώ.

Δ.Τ.: Αρα, βλέπεις, δεν χρειάζεται να τσακωνόμαστε. Ηταν ένας μήνας που αντιστοιχεί σε 14 ζωές. Εγινα άλλος. Αυτή είναι η δύναμη της αγάπης.

Δ.Δ.: Εχω γράψει 3 μικρά κείμενα για τον θάνατο της μητέρας μου: «Εκπνοή», «Ανάβλεμμα», «Χερετισμός» – με Ε –, γενικός τίτλος «Κηδεύω».

Δ.Τ.: Ωραία, θα χαρώ να το διαβάσω.

Δ.Δ.: Σ’ ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη. Σε καληνυχτίζω.

Δ.Τ.: Εγώ σ’ ευχαριστώ. Καληνύχτα.