«Είναι ανυπόφορο να βλέπεις σινεμά και να βαριέσαι»

Τι μπορεί να συμβεί όταν έξι άνθρωποι, τρία ζευγάρια που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, βρεθούν στον ίδιο χώρο ακολουθώντας την εντολή του ψυχοθεραπευτή τους; Τι μυστικά και τι ψέματα μπορούν να βγουν στην επιφάνεια; Και μέσα από αυτή τη διαδικασία, η οποία ορίζεται σχολαστικά από τις γραπτές οδηγίες του ψυχοθεραπευτή, θα μπορέσουν αλήθεια τα τρία ζευγάρια να αλληλοβοηθηθούν καλυτερεύοντας έτσι τη ζωή τους; Τα ερωτήματα αυτά – και άλλα πολλά – θα πέσουν στο τραπέζι κατά τη διάρκεια της ταινίας «Ομαδική θεραπεία» (Bajo Terapia), η επιτυχία της οποίας πήρε τη μορφή φαινομένου στη χώρα παραγωγής της, την Ισπανία.

Πρόκειται για την τελευταία δημιουργία του έμπειρου ισπανού σκηνοθέτη και παραγωγού Γκεράρντο Χερέρο, γνωστού κυρίως από την παγκοσμίως διάσημη ταινία «Το μυστικό στα μάτια της» του Χουάν Χοσέ Καμπανέλα, στην οποία ο Χερέρο ήταν ένας από τους διευθυντές παραγωγής (executive producers) και που το 2010 απέσπασε το Οσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας. Για την πανελλήνια πρεμιέρα της ο Xερέρο βρέθηκε πριν από λίγο καιρό στην Αθήνα, στο πλαίσιο του Ισπανόφωνου Φεστιβάλ Κινηματογράφου, και η συνάντησή μας έλαβε χώρα στο Ινστιτούτο Θερβάντες.

Εχοντας παρακολουθήσει το επίσης επιτυχημένο στην Ισπανία θεατρικό έργο του Ματίας ντε Φρεντερίκο από το οποίο είναι εμπνευσμένη η «Ομαδική θεραπεία», ο Χερέρο προτίμησε η δική του εκδοχή να είναι λιγότερο κωμική. Γοητευμένος από τη θεατρική απόδοση, συνεργάστηκε με τον θεατρικό συγγραφέα Ντε Φρεντερίκο για να προσθέσει μια διακριτική κινηματογραφική νότα στο σενάριο, τιμώντας τα πιο υπόγεια και σκοτεινά υπόβαθρα της ιστορίας. «Είναι ένα δράμα με χιούμορ» πιστεύει για την κινηματογραφική εκδοχή του ο Χερέρο, «οι ήρωες γελούν μεν αλλά νιώθουν το χαμόγελο να παγώνει στα χείλη τους – σαν να αναρωτιούνται τελικά “ποιος είναι πραγματικά ο λόγος να γελάσω με αυτό;”». Για τον παραγωγό και σκηνοθέτη η δραματική υπόσταση του κινηματογραφικού έργου πριμοδοτείται από το γεγονός ότι η ιστορία διατρέχει πολλές σοβαρές καθημερινές καταστάσεις που απασχολούν εκατομμύρια ζευγάρια στον κόσμο, «σχέσεις, εκπαίδευση, σεξ, ζήλεια – όλα όσα πάντα απασχολούσαν και πάντα θα μας απασχολούν». Φυσικά όλα αυτά τα ζητήματα διατρέχουν την ταινία κάτω από το πέπλο του χιούμορ.

160 τίτλοι ταινιών

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν μπήκε στον χώρο του κινηματογράφου ο γεννημένος στη Μαδρίτη τον Ιανουάριο του 1953 Γκεράρντο Χερέρο, από τότε που ίδρυσε την εταιρεία Tornasol, το 1987, μετρά ως παραγωγός τη δημιουργία περισσότερων από 160 τίτλων ταινιών μυθοπλασίας, τηλεοπτικών σειρών και ντοκιμαντέρ. Σχετικά πρόσφατες ταινίες στην παραγωγή των οποίων έχει συμμετάσχει και που έχουμε δει στην Ελλάδα είναι ο «Εκπτωτος» (2018) του Ροντρίγκο Σορογκογιέν, ο «Ανθρωπος που σκότωσε τον Δον Κιχώτη» (2018) του Τέρι Γκίλιαμ, το εξαιρετικό θρίλερ «Κανείς δεν μπορεί να μας σώσει» (2016), επίσης του Σορογκογιέν, η κωμωδία «Η αγελάδα που έπεσε από τον ουρανό» (2011) του Σεμπαστιάν Μπερνστάιν αλλά και «Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι» (2006), το αριστούργημα του Κεν Λόουτς (ο Χερέρο ήταν επίσης συμπαραγωγός στο «Αναζητώντας τον Ερικ» και διευθυντής παραγωγής στη «Γη και ελευθερία», επίσης του Λόουτς).

Συγκρινόμενος με τις 17 μεγάλου μήκους ταινίες που έχει γυρίσει ως σκηνοθέτης, ο όγκος της δουλειάς του Χερέρο ως παραγωγού είναι πολύ μεγαλύτερος. Ωστόσο, για εκείνον ο κινηματογράφος είναι μια συλλογική διαδικασία και «το βασικό είναι να συμμετέχεις στη δημιουργία ταινιών που να έχουν ενδιαφέρον, να μην προκαλούν ανία γιατί είναι ανυπόφορο να βλέπεις σινεμά και να βαριέσαι». Ο ίδιος πάντως έχει στο ιστορικό του αρκετές διακρίσεις πέρα από το «Μυστικό στα μάτια της». Τρεις ταινίες του έχουν διεκδικήσει το Βραβείο Γκόγια στην Ισπανία (ανάμεσά τους και το «Μυστικό στα μάτια της») και το 1997 η ταινία του «Territorio Comanche» συμμετείχε στην κούρσα για τη διεκδίκηση της Χρυσής Αρκτου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου. Η «Ομαδική θεραπεία» κέρδισε το ειδικό βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ Μάλαγα 2023 και μια υποψηφιότητα Β’ ανδρικού ρόλου (Χουάν Κάρλος Βεγίδο) στα Βραβεία Γκόγια 2024. Επίσης συμμετείχε στο επίσημο τμήμα του περσινού Φεστιβάλ Σαν Σεμπαστιάν.

Θεατρικό παρελθόν

Η κινηματογραφική «Ομαδική θεραπεία» δεν κρύβει το θεατρικό της παρελθόν. Είναι γυρισμένη σχεδόν εξ ολοκλήρου σε συγκεκριμένο σημείο, το σπίτι της συνάντησης των έξι χαρακτήρων, και αυτός ο χώρος παίζει τελικά σημαντικό ρόλο στην ταινία. «Το σετ ήταν εμπνευσμένο από την ίδια την κίνηση της κάμερας» είπε ο παραγωγός και σκηνοθέτης, που μάλιστα επέλεξε ο ίδιος τους πίνακες που στολίζουν τον χώρο και που τον βοήθησαν να αποκαλύψει τον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων της ταινίας. Ωστοσο, αν σε κάτι οφείλει να είναι άψογη μια ταινία όπως η «Ομαδική θεραπεία», αυτό είναι η επιλογή των σωστών ηθοποιών για τους έξι εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους ρόλους, που θα πρέπει να έχουν τη σωστή χημεία μεταξύ τους και που είναι οι Αλεχάνδρα Χιμένες, Μαλένα Αλτέριο, Φέλε Μαρτίνεζ, Εύα Ουγκάρτε, Αντόνιο Παγούδο, Χουάν Κάρλος Βεγίδο. Για τον Χερέρο το «κλειδί» ήταν η εβδομάδα των προβών στο πλατό που πέρασε με τους ηθοποιούς ενώ το κτίσιμο των σκηνικών είχε σχεδόν τελειώσει. «Οι πρόβες ήταν ασταμάτητες τα πρωινά και μέρος του απογεύματος κάναμε πρόβες με κίνηση. Κάθε μέρα, πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα, κάναμε περισσότερες πρόβες των κειμένων και των κινήσεων, για περίπου μία ώρα, και μετά γυρίζαμε ασταμάτητα μέχρι να τελειώσει ο χρόνος της κάθε ημέρας».