«Δεν θα είναι απλό, αλλά αξίζει τον κόπο»

Η ανακούφιση φαινόταν ακόμα και στο πρόσωπο του, ανέκφραστου κατά κανόνα, γερμανού καγκελαρίου Ολαφ Σολτς, όταν βγήκε τη Δευτέρα στις κάμερες, χωρίς τη συνήθη γραβάτα, να σχολιάσει το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των εκλογών στη Γαλλία. «Εγώ και ολόκληρη η γερμανική κυβέρνηση είμαστε ξαλαφρωμένοι», είπε ο Σολτς. «Θα ήταν μεγάλη η πρόκληση εάν ο γάλλος πρόεδρος υποχρεωνόταν σε “συγκατοίκηση” με ένα ακροδεξιό, λαϊκιστικό κόμμα. Αυτό απετράπη», πρόσθεσε. Και τον χαροποιεί, τόσο με το βλέμμα στις «τόσο σημαντικές γαλλογερμανικές σχέσεις» όσο και εξαιτίας της «καλής προσωπικής σχέσης» που έχει με τον γάλλο πρόεδρο.

Η Γερμανία, ως χώρα στο κέντρο της Ευρώπης με τον μεγαλύτερο πληθυσμό και την ισχυρότερη οικονομία, έχει όσο καμία άλλη χώρα συμφέρον από την επιτυχία της ΕΕ, σημείωσε ο καγκελάριος. «Εχουμε ισχυρό ενδιαφέρον για την οργάνωση της συνύπαρξης των 27 χωρών – μελών, για την προοπτική εξέλιξης της ΕΕ, τους μηχανισμούς αποφάσεων, την ένταξη νέων μελών. Αυτά μόνο μαζί με τη Γαλλία μπορούν να γίνουν», τόνισε ο Σολτς. Το εκλογικό αποτέλεσμα δίνει τη «βάση για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης στο μέλλον». Για τον Σολτς η βάση αυτή συνοψίζεται σε οκτώ λέξεις: «Δεν θα είναι απλό. Αλλά αξίζει τον κόπο».

Το σενάριο επικράτησης της Μαρίν Λεπέν ήταν για το Βερολίνο ένα «σενάριο τρόμου». Η ήττα της είναι σημαντικό μήνυμα και για τη συνοχή της φιλελεύθερης Ευρώπης, σημείωσε από την πλευρά του ο γραμματέας του κυβερνώντος σοσιαλδημοκρατικού SPD Κέβιν Κίνερτ. «Η εκλογική βραδιά ήταν μια κακή βραδιά για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος τα τελευταία χρόνια είχε ενισχύσει ιδιαίτερα την Εθνική Συσπείρωση της Λεπέν, όπως και πολλά άλλα εθνικιστικά κόμματα στην Ευρώπη», είπε ο Κίνερτ. Αλλά «δεν του πέρασε, και αυτό είναι πολύ σημαντικό για τις αξίες και τον δικό μας τρόπο ζωής και την υπεράσπισή του».

Ο άξονας κρατήθηκε

Η πολιτική ηγεσία του Βερολίνου θα κληθεί τώρα να διαχειριστεί μια περίοδο στην Ευρώπη, στην οποία ο Εμανουέλ Μακρόν θα είναι υποχρεωμένος να ασχολείται περισσότερο με το χάος που δημιούργησε ο ίδιος στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Γαλλίας. «Η νίκη επί της Λεπέν ήρθε με την αποδυνάμωση του Κέντρου και την επιτυχία της ριζοσπαστικής Αριστεράς του Ζαν-Λικ Μελανσόν, οι θέσεις του οποίου για την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τη Ρωσία είναι ίδιες με της Λεπέν, γαρνιρισμένες με μία δόση αντισημιτισμού», σχολίασε ο Μπερντ Ούλριχ στην πρώτη σελίδα της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ντι Τσάιτ».

Τουλάχιστον η άσκηση της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι στα χέρια του προέδρου, και αυτό είναι σημαντικό για τις αποφάσεις που θα πρέπει να ληφθούν το επόμενο διάστημα σε επίπεδο ΕΕ, ΝΑΤΟ και G7. Το εκλογικό αποτέλεσμα είναι «καλή είδηση» για τις γαλλογερμανικές σχέσεις, που είναι και η ατμομηχανή της ΕΕ, εκτίμησε η Κλερ Ντεμεσμάι, πολιτική επιστήμων του Centre Marc Bloch στο Πανεπιστήμιο Χούμπολντ του Βερολίνου. Με μια νίκη των ακροδεξιών της Λεπέν «ο γερμανογαλλικός άξονας δεν θα έπαιζε πλέον ρόλο», σημείωσε. Περιμένει τώρα ότι Γερμανία και Γαλλία θα συνεχίσουν να συνεργάζονται στενά στη βάση και των στενών θεσμικών δεσμών μεταξύ των δύο χωρών, καθώς «σε όλα τα υπουργεία υπάρχουν επαφές με συναδέλφους στην άλλη χώρα. Αυτό θα παραμείνει».

Στο χείλος της ακυβερνησίας

Για τους Γερμανούς είναι αδιανόητο να έχει ένα κόμμα την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο κανόνας είναι οι κυβερνήσεις συνεργασίας που επιβάλλουν τη συνεννόηση μεταξύ διαφορετικών πολιτικών κομμάτων. Αυτό ακριβώς είναι αδιανόητο για τους Γάλλους, οι οποίοι δεν έχουν κουλτούρα συναινέσεων και κυβερνητικών συνεργασιών. Με αυτά τα δεδομένα, διαπίστωσε η πολιτειολόγος Ντεμεσμάι, η έκβαση των εκλογών διαμόρφωσε «συνθήκες ακυβερνησίας» για τη Γαλλία.

Στην ίδια εκτίμηση καταλήγει και η εφημερίδα «Ντι Τσάιτ» σημειώνοντας ότι «η Πέμπτη Δημοκρατία, από το 1958, είναι αντιμέτωπη με μία κατάσταση που δεν είχε αντιμετωπίσει ποτέ στο παρελθόν, ενδεχομένως μία μεγάλη κρίση». Το κοινοβουλευτικό σύστημα της Γαλλίας, το οποίο δεν γνωρίζει συμβιβασμούς και συμμαχίες, λειτουργούσε όσο κυριαρχούσαν δύο αντίπαλα πολιτικά στρατόπεδα και ένα από τα δύο, συντηρητικοί ή σοσιαλιστές, είχε αναγκαστικά πλειοψηφία. «Τώρα υπάρχουν τουλάχιστον τρία μπλοκ, Αριστεροί, Κεντρώοι και Ακροδεξιοί, επανήλθαν και οι Συντηρητικοί. Κανένας δεν μπορεί να κυβερνήσει μόνος του, αλλά ούτε θέλουν να συνεργαστούν», σημείωσε η γερμανική εφημερίδα, επιρρίπτοντας στον Μακρόν την ευθύνη ότι έφερε τη χώρα «στο χείλος της ακυβερνησίας».

Αλλά υπό τις συνθήκες αυτές ο πρόεδρος είναι και η μόνη εγγύηση σταθερότητας της χώρας.