Προς ένα πανευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών

Οι προσπάθειες για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών ξεκίνησαν ήδη από το 2010. Ωστόσο, οι λύσεις που περιλάμβαναν τη δημιουργία ενός συστήματος πληρωμών με επίκεντρο την πιστωτική κάρτα δεν συγκέντρωσαν αρκετή υποστήριξη, καθώς ο κανονισμός της ΕΕ για τις διατραπεζικές προμήθειες, που θεσπίστηκε το 2015, περιόρισε τις διατραπεζικές προμήθειες που θα μπορούσαν να χρεώνονται και κατέστησε ένα τέτοιο σύστημα μια δαπανηρή και περίπλοκη πρόταση. Αυτό ώθησε ορισμένες τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων όλων των ισπανικών τραπεζών, να εγκαταλείψουν την πρωτοβουλία. Ωστόσο, έκτοτε, λύσεις πληρωμών που δεν περιλαμβάνουν πιστωτικές κάρτες, όπως το PayPal ή το Klarna, έχουν κερδίσει ευρεία αποδοχή, ανοίγοντας τον δρόμο για εναλλακτικές λύσεις.

Στις αρχές Ιουλίου, δεκαέξι τράπεζες, οι οποίες συμμετέχουν στο European Payment Initiative (EPI), εγκαινίασαν το wero, ένα ψηφιακό πορτοφόλι που ενσωματώνεται στις εφαρμογές κινητών τηλεφώνων (των τραπεζών που συμμετέχουν), επιτρέποντας σε πρώτη φάση τις πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο. Αυτό δηλαδή που ήδη κάνει το IRIS σήμερα στην Ελλάδα. Η ανάπτυξη ξεκίνησε με τα γερμανικά ταμιευτήρια και τις συνεταιριστικές τράπεζες και τη βελγική τράπεζα KBC και θα συνεχιστεί με άλλες συμμετέχουσες τράπεζες κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου έτους. Οταν αναπτυχθεί πλήρως, το EPI θα είναι μια ευρωπαϊκή λύση πληρωμών που θα βασίζεται σε ένα ψηφιακό πορτοφόλι, με στόχο να προσφέρει λύσεις πολυκαναλικών και διασυνοριακών πληρωμών. Η πρωτοβουλία, εάν είναι επιτυχής, θα μπορούσε να μειώσει την κυριαρχία των αμερικανών παικτών στην ευρωπαϊκή αγορά πληρωμών. Επιπλέον, θα μπορούσε να επιβραδύνει την αυξανόμενη τάση των μεγάλων εταιρειών fintech να προσφέρουν παραδοσιακά τραπεζικά προϊόντα.

Σύμφωνα με ανάλυση του οίκου Morningstar DBRS, το wero έχει δημιουργηθεί με στέρεες βάσεις από τεχνική άποψη και περιλαμβάνει παίκτες με κρίσιμη μάζα πελατών σε τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό, σε συνδυασμό με το χαμηλότερο κόστος για τους εμπόρους σε σύγκριση με τις χρεώσεις των πιστωτικών καρτών, καθιστά πιθανό ότι οι έμποροι θα υιοθετήσουν την τεχνολογία. Δεδομένου ότι το wero θα ενσωματωθεί στις τραπεζικές εφαρμογές των πελατών, θα πρέπει επίσης να είναι εύκολο στη χρήση. Ωστόσο, υπάρχουν ήδη πολλές λύσεις πληρωμών στην αγορά και μένει να δούμε αν μπορούν να αλλάξουν οι συνήθειες των πελατών.

Ψηφιακό ευρώ. Μια άλλη πρόκληση, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, για την επιτυχία της πρωτοβουλίας θα μπορούσε να είναι το ψηφιακό ευρώ. Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, όπως σχεδιάζεται επί του παρόντος από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), το ψηφιακό ευρώ θα περιλαμβάνει επίσης χαρακτηριστικά που παραδοσιακά παρέχονται από άλλους παράγοντες της αγοράς, όπως ένα ψηφιακό πορτοφόλι και ένα σύστημα πληρωμών (δίκτυο). Ως αποτέλεσμα, το ευρωπαϊκό τοπίο πληρωμών θα μπορούσε να υποστεί σημαντικές αλλαγές τα επόμενα χρόνια, με πιθανές επιπτώσεις στα έσοδα των τραπεζών. Ωστόσο, σε αυτό το σημείο, ο πλήρης αντίκτυπος δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί.

Τι είναι το EPI. Το EPI είναι ένα σχέδιο από 16 γερμανικές, γαλλικές, ολλανδικές και βελγικές τράπεζες με στόχο τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής λύσης άμεσων πληρωμών από λογαριασμό σε λογαριασμό (A2A). Ξεκίνησε την πιλοτική του φάση στη Γαλλία και τη Γερμανία με τη λειτουργία πληρωμών από άτομο σε άτομο (P2P). Τελικά, στόχος του EPI είναι να δημιουργήσει ένα σύστημα πληρωμών που θα βασίζεται στο wero και ένα εργαλείο πληρωμών A2A υπό ένα εμπορικό σήμα σε όλη την Ευρώπη. Η ανάπτυξη αναμένεται να γίνει σταδιακά:

n Φάση 1: Πληρωμές P2P και πληρωμές πρόσωπο προς επαγγελματία (P2Pro) ή προϊόν προς καταναλωτή (P2C)

n Φάση 2: Online πληρωμές και πληρωμές μέσω κινητών τηλεφώνων

n Φάση 3: Πληρωμές σε σημεία πώλησης (POS).

Πρόσθετες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, όπως χρηματοδότηση buy-now-pay-later (BNPL), λειτουργίες ψηφιακής ταυτότητας και προγράμματα πιστότητας των εμπόρων θα προστεθούν αργότερα. Με την πάροδο του χρόνου θα προστεθούν και άλλες μέθοδοι πληρωμής εκτός του A2A.

Σε ένα περιβάλλον όπου τα μετρητά συνεχίζουν να χάνουν τη σημασία τους, το σύστημα πληρωμών στην Ευρώπη κυριαρχείται από τις αμερικανικές εταιρείες πιστωτικών καρτών, κυρίως τη Mastercard και τη Visa. Η καθιέρωση του δικού τους συστήματος πληρωμών θα μείωνε τα τέλη που πρέπει να καταβάλλουν οι τράπεζες στις εταιρείες καρτών και θα δημιουργούσε έσοδα από τέλη.

Οπως άλλωστε προσθέτει η DBRS, εκτός από την ισχύ των καθιερωμένων εταιρειών πιστωτικών καρτών στην αγορά, οι ηλεκτρονικές πληρωμές έχουν οδηγήσει στην είσοδο στην αγορά νέων παικτών, όπως η PayPal και η Klarna, με συστήματα πληρωμών που δεν εξαρτώνται από κάρτες. Τέλος, μεγάλες καθιερωμένες εταιρείες fintech με υψηλή διείσδυση στην αγορά, όπως η Apple Pay, η Google Pay και η Amazon Pay, έχουν επίσης εισέλθει στον χώρο των πληρωμών. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των εταιρειών fintech είναι ότι επιχειρούν όλο και περισσότερο να εισέλθουν στον παραδοσιακό τραπεζικό τομέα για καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις και προσφέρουν προϊόντα όπως πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες, καταναλωτικά δάνεια BNPL και λογαριασμούς ταμιευτηρίου. Δεδομένης της τρέχουσας διείσδυσης των εταιρειών αυτών στην αγορά, έχουν τη δυνατότητα να γίνουν σοβαροί ανταγωνιστές των τραπεζών, υπονομεύοντας τις υφιστάμενες τραπεζικές σχέσεις.

Για την DBRS, εξακολουθεί να μην είναι σαφές πώς θα συνυπάρξει το EPI με ένα ψηφιακό ευρώ εάν και εφόσον αυτό εισαχθεί. Στόχος της ΕΚΤ είναι να επιτύχει μια πανευρωπαϊκή λύση πληρωμών που να είναι ασφαλής, αποτελεσματική και χαμηλού κόστους. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΚΤ υποστηρίζει το πανευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών, αλλά ταυτόχρονα προετοιμάζεται για την εισαγωγή ενός ψηφιακού ευρώ, το οποίο, με βάση τα τρέχοντα σχέδια, φαίνεται να υπερβαίνει τη λειτουργία ενός νομίσματος και αναμένεται να περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως ένα ψηφιακό πορτοφόλι και ένα σύστημα πληρωμών.