Η απόλυτη στρέβλωση των σιτηρών

To 2022, όταν οι πολίτες έλεγαν το ψωμί… ψωμάκι, η τιμή του σκληρού σιταριού στα ελληνικά αλώνια είχε φτάσει τα 48-50 λεπτά το κιλό, δηλαδή 480-500 ευρώ τον τόνο. Ηταν η εποχή που λόγω της ρωσικής εισβολής είχαν εξαφανιστεί τα ουκρανικά σιτάρια από την αγορά. Τότε είχαν αυξηθεί τα πάντα που περιλάμβαναν αλεύρι. Δικαίως είχαμε πει όλοι, η κατάσταση ήταν απρόβλεπτη, καθώς επιπλέον επιβάρυνε κάθε παραγωγική δραστηριότητα το υψηλό κόστος ενέργειας. Ενας πόλεμος είχε αλλάξει τα πάντα.

Από την επόμενη κιόλας χρονιά, ωστόσο, η κατάσταση εξομαλύνθηκε. Τα ουκρανικά σιτηρά βρήκαν τον δρόμο τους για την Ευρώπη και οι τιμές έπεσαν. Πέρυσι οι έλληνες παραγωγοί πληρώθηκαν 30 λεπτά το κιλό στο σκληρό σιτάρι, περίπου 20 λεπτά στο μαλακό (από 36 λεπτά το 2022) και 22 λεπτά στο κριθάρι (από 32 λεπτά). Σε αυτά τα επίπεδα τιμών και ακόμα πιο κάτω (25 λεπτά στο σκληρό σιτάρι) πωλούν και φέτος. Επίπεδα που πλησιάζουν κατά πολύ τους ιστορικούς μέσους όρους, όταν οι τιμές βασικών καταναλωτικών αγαθών με πρώτη ύλη το σιτάρι ήταν πολύ χαμηλότερη. Ακόμα και οι τιμές της ενέργειας, που ήταν σε πολύ υψηλά επίπεδα πέρυσι, φέτος μειώθηκαν κάτω και από τα προ κρίσης επίπεδα, για να αυξηθούν εν μέρει μόνο τις τελευταίες εβδομάδες.

Οι τελικές τιμές, ωστόσο, των προϊόντων που είχαν αυξηθεί λόγω της επιβάρυνσης με τριψήφια ποσοστά του κόστους παραγωγής όχι απλά δεν επέστρεψαν, αλλά ούτε πλησίασαν τα προ κρίσης επίπεδα. Οι καταναλωτές βρέθηκαν με μόνιμα επίπεδα υψηλότερων τιμών και οι αγρότες παραγωγοί με υψηλότερα επίπεδα κόστους παραγωγής, καθώς οι τιμές βασικών εφοδίων όπως τα φυτοφάρμακα και τα λιπάσματα είχαν επίσης αυξηθεί, αλλά και αυτά ουδέποτε επέστρεψαν στα προ κρίσης επίπεδα.

Η αγροτική οικονομία του πιο βασικού προϊόντος στη γη βιώνει στη χώρα μας μια ακραία στρέβλωση. Το κόστος παραγωγής, οι τιμές καταναλωτή και το αγροτικό εισόδημα παραμένουν σε κατάσταση κρίσης. Αντίθετα κάποιοι κερδίζουν. Πρώτα από όλα κερδίζουν οι τούρκοι και βούλγαροι έμποροι που έχουν αναλάβει να πωλούν σε τιμές πολύ κάτω του ελληνικού κόστους, ανάλογα με το πού θέλουν να πάει η αγορά, ποσότητες ουκρανικού σιταριού. Κερδίζουν προφανώς και πολλοί εδώ στην Ελλάδα που αγοράζουν φθηνότερη πρώτη ύλη και καταλήγει σε ένα τελικό προϊόν σε τιμή αντίστοιχη των χειρότερων ημερών της ακρίβειας.

Και όλα αυτά συμβαίνουν μέρα μεσημέρι, εδώ στη χώρα μας, δεν έχουν καμία σχέση με το εάν ο ΦΠΑ είναι υψηλός ή χαμηλός. Εχουν όμως να κάνουν με το πόσο πληρώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά βασικά καταναλωτικά προϊόντα, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά και το αλεύρι, τώρα που ο πληθωρισμός εξασθενεί. Και βέβαια αν ασχολείται κανείς με όλα αυτά…