«Οφείλεις να δεις τα αρχαία έργα με τρόπο ανατρεπτικό»

Η δούλα που πρωταγωνιστεί στο έργο είναι ένα πολύ κοντινό πρόσωπο στην Εκάβη. Τη γνωρίζει πολύ καλά, τα έχει ζήσει όλα από πρώτο χέρι στο πλευρό της και την αποδομεί – για την ακρίβεια εγώ μέσω αυτής. Η Εκάβη, μας λέει, δεν είναι αυτή που βλέπετε. Μη νομίζετε ότι ήταν καμιά αγία. Ηταν μια στυγνή δολοφόνισσα. Οπότε ως θεατές έχουμε τη δυνατότητα να αμφισβητήσουμε τα λεγόμενα και τα κίνητρά της και να καταλήξουμε ότι για δικούς της λόγους – από τα απωθημένα που έχει για την κυρά της ίσως; – την αμαυρώνει.

Δεν έχει όνομα. H ανωνυμία είναι η σφραγίδα αυτής της αδικίας. Ανήκει στον μεγάλο αριθμό γυναικών που δεν πολέμησαν μεν στις μάχες της Τροίας, αλλά έχασαν τα σπίτια τους, τους άνδρες τους, τα αγόρια τους, την περιουσία τους, πουλήθηκαν ως δούλες. Είναι ένα από τα πραγματικά θύματα των πολέμων που το όνομά τους δεν γράφεται ποτέ στην Ιστορία. Αισθάνεται παραγκωνισμένη. Μπορεί και η ίδια πλέον να έχει ξεχάσει το όνομά της τόσους αιώνες μετά.

Δεν μετανιώνει. Είναι τόσο ισχυρή η πεποίθησή της ότι δικαίως κρίνει έτσι την Εκάβη και ότι δεν την αδικεί, που δεν φοβάται τις συνέπειες. Εμφανίζεται μπροστά σε κάποια αόρατη εξεταστική επιτροπή. Λογοδοτεί για την αναίδεια και το απίστευτο θράσος που έδειξε όταν έβρισε χυδαία τη βασίλισσά της. Απορεί για ποιον λόγο κατηγορείται όταν έχει, όπως λέει, κάνει πολύ χειρότερα πράγματα στη ζωή της: έχει κλοτσήσει ζητιάνο, έχει πνίξει γατιά, έχει κάνει πράξεις τις οποίες θεωρεί τρεις φορές χειρότερες.

Η βάση πάνω στην οποία χτίζεται αυτός ο σύγχρονος 35 λεπτών μονόλογος είναι εκείνο που δεν έχει αναδειχθεί ή τουλάχιστον δεν βρίσκεται στη συνείδησή μας όταν μιλάμε για την Εκάβη: η σκληρότητα που επιδεικνύει στο τελευταίο μέρος της τραγωδίας όπου εξυφαίνει ένα σχέδιο εκδίκησης για τον δολοφόνο του τελευταίου της παιδιού που είχε μείνει ζωντανό, τον Πολύδωρο. Οσο και αν δικαιολογείται σε μεγάλο βαθμό λόγω της απόγνωσής της, καθώς έχει χάσει και τα 20 παιδιά της, έχει ξεσπιτωθεί και κοιμάται σε ένα άθλιο αντίσκηνο, η φθονερή της πράξη ξεπερνάει το όριο, επειδή στρέφεται όχι μόνο ενάντια στον δολοφόνο του παιδιού της, τον Πολυμήστορα, τον οποίο τυφλώνει, αλλά και στα δύο αγόρια του, τα οποία σφάζει παρόλο που είναι αθώα.

Αναδεικνύεται μια ανθρώπινη πλευρά της Εκάβης κι αυτό ξεκινάει από τον ίδιο τον Ευριπίδη, ο οποίος δεν φρόντισε να της κάνει μέσα από αυτή την τραγωδία μια αγιογραφία. Εφερε μπροστά μας ένα πραγματικό πρόσωπο, το οποίο μπορεί να κινηθεί σε όλη την γκάμα που μπορεί κάποιος να φτάσει σπρωγμένος από την οργή και τον πόνο. Δεν φρόντισε να την προστατεύσει. Δεν της χαρίστηκε καθόλου, ασχέτως αν εμείς θέλουμε να ηρωοποιούμε τα τραγικά πρόσωπα.

Επέλεξα να προσεγγίσω με ένα κωμικό φίλτρο την ιστορία για δύο λόγους. Πρώτον, διότι εστίασα σε κάποια σημεία που δεν πολυθέλουμε να δούμε όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με το έργο. Και, δεύτερον, επειδή ήθελα να πάω λίγο κόντρα στην απίστευτη δραματικότητα που έχει το κείμενο, καθώς είναι ίσως το πιο δραματικό από όλες τις τραγωδίες: μια εναλλαγή θρήνου, κακών ειδήσεων και στο τέλος η κατάστρωση ενός μοχθηρού σχεδίου. Είναι όλο μαύρο. Δεν υπάρχει κάθαρση.

Το να προσπαθήσω να ανταγωνιστώ τον αρχαίο συγγραφέα στο τερέν του δεν έχει νόημα. Να επιχειρήσω να γράψω ένα εξίσου δραματικό έργο, να παίξω δηλαδή με τους ίδιους όρους που έπαιξε εκείνος, είναι δεδομένο ότι θα φάω τα μούτρα μου. Οταν καλείσαι να δουλέψεις πάνω σε αυτά τα κείμενα και να δημιουργήσεις κάτι καινούργιο, νομίζω ότι οφείλεις να τα δεις ανατρεπτικά, παρά ως έναν καθρέφτη του τότε στο τώρα.