H διοργάνωση των {LF}2ωv Ολυμπιακών Αγώνων (Μέρος 1ο)

H διοργάνωση των 2ωv Ολυμπιακών Αγώνων το 1900 είχε ήδη ανατεθεί στη γαλλική πρωτεύουσα από το ιστορικό Διεθνές Αθλητικό Συνέδριο, που είχε διεξαχθεί στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης τον Ιούνιο του 1894. Η απόφαση αυτή της ΔΟΕ από μια άποψη ήταν δικαιολογημένη, δεδομένου ότι η Γαλλία ήταν η χώρα που πρωτοστάτησε στην αναβίωση του ολυμπιακού κινήματος και των Αγώνων κατά τα πρότυπα της αρχαιότητας.

Οι Αγώνες αποφασίστηκε να διεξαχθούν παράλληλα με τη Διεθνή Εμπορική Εκθεση στο Παρίσι, η οποία τα προηγούμενα χρόνια είχε σημειώσει τεράστια επιτυχία τόσο από προσέλευση εκθετών όσο και επισκεπτών. Την άποψη αυτή υποστήριξε με θέρμη o Πιερ ντε Κουμπερτέν, πρόεδρος ήδη της ΔΟΕ μετά την παραίτηση του Δημητρίου Βικέλα, επειδή θεωρούσε ότι η προσέλευση επισκεπτών στην έκθεση θα συνέβαλε στην καλύτερη προβολή των Ολυμπιακών. Μάλιστα, συνεπικουρούμενος από τον δραστήριο γυμναστή Strehly, υπέβαλε φιλόδοξες προτάσεις για την ταυτόχρονη αναβίωση του αρχαίου πνεύματος στη διάρκεια των Αγώνων προς τον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Εκθεσης, Αlfred Picard.

Αλλά ο ρομαντικός, ονειροπόλος και ουτοπιστής ευπατρίδης αντιμετωπίστηκε στην πατρίδα του πάντα με αδιαφορία, ειρωνεία, ακόμη και εχθρότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το τεράστιο έργο του ποτέ δεν αναγνωρίστηκε από τους συμπατριώτες του και, όπως χαρακτηριστικά γράφτηκε, υπήρξε ένας από τους λίγους Γάλλους της εποχής του που δεν τιμήθηκε με παράσημο. Οι προτάσεις του λοιπόν δεν υιοθετήθηκαν, επειδή οι υπεύθυνοι της Εκθεσης επιθυμούσαν να προβληθεί περισσότερο o εμπορικός χαρακτήρας της και έκριναν αταίριαστη την παρουσία ερασιτεχνών αθλητών.

Μπροστά στον κίνδυνο να ματαιωθούν οι Αγώνες, ο Πιερ ντε Κουμπερτέν συμβιβάστηκε με τους περιορισμούς που επέβαλε η διοργανωτική επιτροπή της Εκθεσης και αποδέχθηκε να διεξαχθούν παράλληλα με τα αθλητικά αγωνίσματα και άλλες περίεργες δραστηριότητες για επαγγελματίες, όπως αγώνες αερόστατων, ψάρεμα με πετονιά, πυροσβεστικές ικανότητες, διαγωνισμός περιστεροφίλων, ναυαγοσωστικές ασκήσεις και άλλα! Μάλιστα η σύγχυση που δημιουργήθηκε από την παράλληλη διεξαγωγή της Εκθεσης και των Αγώνων αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ο αρχηγός της αμερικανικής αποστολής Charles Η. Sherrill, μετέπειτα μέλος της ΔΟΕ και πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, ανέφερε αργότερα ότι οι αμερικανοί αθλητές δεν είχαν ιδέα ότι συμμετείχαν σε Ολυμπιακούς Αγώνες και το κατάλαβαν μόνο όταν έλαβαν ταχυδρομικώς τα μετάλλιά τους πολλούς μήνες μετά τη διεξαγωγή τους (!). Αλλωστε και η προκήρυξη των Αγώνων δεν ήταν σαφής, αφού σε αυτήν δεν αναγραφόταν η φράση «Ολυμπιακοί Αγώνες», αλλά μόνο «Αγώνες Φυσικών Ασκήσεων και Αθλημάτων» που διακρίνονταν από την αντίληψη «το περισσότερο είναι καλύτερο».

Ετσι η διοργάνωση των 2ων Ολυμπιακών τέθηκε στο περιθώριο της Εκθεσης και σημείωσε παταγώδη αποτυχία. Εξάλλου και το πνεύμα της Belle Epoque που κυριαρχούσε στις αρχές του 20ού αιώνα στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Ευρώπης, είχε μετατρέψει το Παρίσι σε διεθνές κέντρο αφενός εύθυμης και ανέμελης διαβίωσης και αφετέρου συγκέντρωσης μεγάλων καλλιτεχνών (ζωγράφων, γλυπτών και συγγραφέων), οι οποίοι διοργάνωναν εκθέσεις και φεστιβάλ. Διεθνής Εκθεση και Belle Epoque συνέβαλαν στην περιορισμένη προσέλευση θεατών στους Αγώνες και στην παταγώδη αποτυχία τους. Στους 2ους Ολυμπιακούς συμμετείχαν 22 (σύμφωνα με άλλες πηγές 26) χώρες (ανάμεσά τους και η αγγλοκρατούμενη Ινδία με έναν αθλητή), με περισσότερους από χίλιους αθλητές, μεταξύ αυτών και 6 γυναίκες (οι Kieran – Daley αναφέρουν 1.206 και 19 αντίστοιχα).

H αμερικανική αποστολή, εξαιτίας της ασάφειας που υπήρχε για τους Αγώνες της γαλλικής πρωτεύουσας, αποτελείτο από 55 αθλητές των Πανεπιστημίων Yale, Princeton, Penn, Syracuse, Georgetown, Michigan, Chicago, των αθλητικών συλλόγων της Νέας Υόρκης και του Σικάγο, αλλά και από μερικούς ανεξάρτητους, οι οποίοι ταξίδεψαν στη Γαλλία με έξοδα των πανεπιστημίων τους, των συλλόγων τους και ατομικά.

Οι Γάλλοι αποτελούσαν τη συντριπτική πλειονότητα με 880 αθλητές. Οι ξένες αποστολές φιλοξενήθηκαν σε ξενοδοχεία της πόλης, ενώ οι φοιτητές-αθλητές από το Princeton στο Neuilly και από το Penn στις Βερσαλλίες. Οι Αγώνες διήρκεσαν επίσημα από τις 14 Μαΐου έως τις 28 Οκτωβρίου 1900, ουσιαστικά όμως από τις 14 Ιουλίου, ημέρα της εθνικής εορτής των Γάλλων, έως τις 22 Ιουλίου. Οι Αμερικανοί, συνοδοί και αθλητές, πιστοί στη χριστιανική παράδοση για την αργία της Κυριακής, αντέδρασαν έντονα, όταν ενημερώθηκαν ότι η τελετή έναρξης των Αγώνων θα γινόταν την Κυριακή 15 Ιουλίου και ήταν ανένδοτοι υποστηρίζοντας ότι δεν θα επέτρεπαν στους πανεπιστημιακούς αθλητές να λάβουν μέρος σε αγωνίσματα αυτή τη μέρα. Μάλιστα απαίτησαν κανένας τελικός να μη διεξαχθεί Κυριακή.

Αντίθετα για τους Γάλλους τη 14η Ιουλίου, ημέρα της πτώσης της Βαστίλλης, θα διεξαγόταν στρατιωτική παρέλαση στο Παρίσι. Λόγω της επιμονής των Αμερικανών, οι Γάλλοι συμφώνησαν αρχικά με την απαίτησή τους, όμως στη συνέχεια δέχτηκαν την άποψη των ευρωπαϊκών αποστολών και διεξήγαγαν αγώνες και τις Κυριακές.

Τελικά, μερικά συντηρητικά αμερικανικά πανεπιστήμια δεν επέτρεψαν στους αθλητές τους να λάβουν μέρος σε αγωνίσματα τις Κυριακές. Τα αγωνίσματα διεξήχθησαν, αντί στο Parc de Princes που προτιμούσε ο πρόεδρος της ΔΟΕ, στην περιοχή Vincennes και σε διαφορετικούς αθλητικούς χώρους σε συνοικίες της γαλλικής πρωτεύουσας, που δεν πληρούσαν τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις για τέτοιους Αγώνες, ενώ και το πρόγραμμα ήταν πρόχειρο, αφού κανείς δεν γνώριζε εκ των προτέρων τις ημέρες της διεξαγωγής τους. Συγκεκριμένα ο στίβος διεξήχθη στο στάδιο Colombes, οι ρίψεις στις εγκαταστάσεις του Racing Club de France στο Croix-Catelan (οι βολές των αθλητών κατέληγαν ανάμεσα στα δένδρα του άλσους!). H ποδηλασία στο Parc de Princes, η γυμναστική στο Vincennes, το τένις στο νησί Pouteaux, η ξιφασκία στο Tuilleries (Κεραμεικός), η ιππασία στη λεωφόρο Breteuil, η κολύμβηση και η ιστιοπλοΐα στο Meulan.

Δυστυχώς όμως η προσέλευση των θεατών ήταν περιορισμένη. Μάλιστα, σε πολλά αγωνίσματα οι αθλητές ήταν περισσότεροι από το κοινό στις κερκίδες, το οποίο αποτελούσαν περισσότεροι αμερικανοί τουρίστες και λιγότεροι Γάλλοι. Χαρακτηριστικά o Ιωάννης Χρυσάφης αναφέρει ότι o μέσος όρος των θεατών στο Racing Club δεν ξεπερνούσε τις δύο με τρεις χιλιάδες, ενώ στο Παναθηναϊκό Στάδιο το 1896 υπερέβαινε τις σαράντα χιλιάδες. Επίσης, ήταν έκδηλη η διαφορετική νοοτροπία μεταξύ αμερικανών και γάλλων θεατών. Οι πρώτοι σε κάθε επιτυχία των συμπατριωτών τους πανηγύριζαν με κραυγές, γεγονός που έκανε τους Γάλλους να σιγοψιθυρίζουν «…οι άγριοι», ενώ από την πλευρά τους οι Αμερικανοί έβλεπαν με οίκτο την αξιοθρήνητη εμφάνιση των περισσοτέρων ευρωπαίων αθλητών.

Αρκετοί ήταν οι πρωταγωνιστές των 2ων Ολυμπιακών Αγώνων. Αναμφίβολα όμως αυτός που κυριολεκτικά έκλεψε την παράσταση ήταν ο περίφημος 27χρονος Αμερικανός από το Lafayette της Indiana Raymond (Ray) Ewry, ο οποίος θριάμβευσε στα άλματα άνευ φοράς σε ύψος, μήκος και  τριπλούν. Αυτό τον άθλο ο «άνθρωπος καουτσούκ», όπως χαρακτηρίσθηκε ο Ewry, θα τον επαναλάβει και στις επόμενες Ολυμπιάδες του Σεντ Λούις και του Λονδίνου. Η λαμπρή αυτή επιτυχία του Ewry καθίσταται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν αναλογιστεί κανείς ότι ο αθλητής αυτός στα δώδεκα χρόνια του προσβλήθηκε από πολιομυελίτιδα και περπάτησε πάλι ύστερα από πέντε χρόνια! Το γεγονός αυτό επισκίασε δικαιολογημένα την εντυπωσιακή τετραπλή νίκη που σημείωσε ο επίσης Αμερικανός Alvin Kraenzlein στα 60 μ., και στα 110 και 200 μ. μετ’ εμποδίων και στο άλμα εις μήκος.