Οι χώρες του Νότου δεν υπέγραψαν το κοινό ανακοινωθέν

Η πλειονότητα των χωρών που συμμετείχαν στην πρώτη σύνοδο κορυφής για την ειρήνη στην Ουκρανία επανέλαβαν την υποστήριξή τους στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα πως η Ρωσία πρέπει να συμμετάσχει στις συζητήσεις προκειμένου να επιτευχθεί μια «βιώσιμη και δίκαιη ειρήνη».

Δύο και πλέον χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή, οι περισσότεροι από τους περίπου 100 συμμετέχοντες στη διεθνή διάσκεψη η οποία έγινε στο ορεινό θέρετρο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, κατέληξαν σε τελικό ανακοινωθέν που περιγράφει τη διαδρομή προκειμένου να τεθεί τέλος στη μεγαλύτερη σύγκρουση σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ομως το θέμα του «πώς και πότε θα εμπλακεί η Ρωσία» παραμένει ανοικτό, παραδέχθηκε η πρόεδρος της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και οικοδέσποινα της συνόδου κορυφής, Βιόλα Αμχερντ.

Η Κίνα απέφυγε τη συνάντηση

Αν όμως υπέγραψαν εκπρόσωποι από 84 χώρες, υπήρχαν και σημαντικές χώρες που δεν συνυπέγραψαν, oι περισσότερες από τον αποκαλούμενο παγκόσμιο Νότο – μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, η Ινδία, η Νότια Αφρική, η Ταϊλάνδη, η Ινδονησία, το Μεξικό και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η Κίνα απέφυγε τη συνάντηση και η Βραζιλία, η οποία έστειλε μόνο έναν παρατηρητή, επίσης δεν υπέγραψε, δείχνοντας την απόσταση που θέλει να κρατήσει η λεγόμενη ομάδα BRICS. Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώνει επανειλημμένα ότι αυτές οι χώρες χρειάζεται να βρεθούν στο πλευρό του Κιέβου ως σύμμαχοι στην προσπάθεια της Ουκρανίας να απομονώσει τη Ρωσία, που αποκλείστηκε από τη συγκέντρωση. Καθώς περνούσαν οι τελευταίες εβδομάδες, πάντως, τόσο ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι όσο και οι ελβετοί οικοδεσπότες είχαν περιορίσει τις φιλοδοξίες τους να επεκτείνουν τη διεθνή υποστήριξη. Εκείνο πάντως που επιβεβαίωσε η συνάντηση στην κορυφή του βουνού έξω από τη Λουκέρνη είναι το πόσο δύσκολα θα στηρίξουν την Ουκρανία χώρες εκτός Δύσης. Κάνοντας μια σχετική αναφορά, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε πως η Κίνα θα πρέπει να μεταφέρει τις ειρηνευτικές της προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία απευθείας στην Ουκρανία, και όχι μέσα από ανακοινώσεις σε μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Το τελικό κείμενο επαναβεβαιώνει «τις αρχές της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών, περιλαμβανομένης της Ουκρανίας». Καταγγέλλει τη «στρατιωτικοποίηση της επισιτιστικής ασφάλειας» και καλεί για την επιστροφή των παιδιών από την Ουκρανία που μεταφέρθηκαν με τη βία στη Ρωσία. Καλεί επίσης «σε εμπλοκή όλων των πλευρών» της σύγκρουσης προκειμένου να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, καθώς όπως τονίζεται ο πόλεμος της Ρωσίας στη Ουκρανία προκαλεί «μεγάλης κλίμακας ανθρώπινο πόνο και καταστροφή».

Ειδικές ομάδες

Ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι δήλωσε πως οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής συμφώνησαν να συνεχίσουν να εργάζονται σε ειδικές ομάδες και πως μόλις ετοιμαστούν «τα σχέδια δράσης για την ειρήνη», θα ανοίξει ο δρόμος για μια δεύτερη σύνοδο κορυφής. «Συμφωνήσαμε να ξεκινήσουμε να εργαζόμαστε σε ειδικές μετά τη σύνοδο ομάδες πάνω σε συγκεκριμένες ιδέες, προτάσεις και αναπτύξεις που μπορούν να αποκαταστήσουν την ασφάλεια σε διάφορες πλευρές», τόνισε σε συνέντευξη Τύπου. «Οταν τα σχέδια δράσης για την ειρήνη ετοιμαστούν, θα ανοίξει ο δρόμος για τη δεύτερη σύνοδο κορυφής για την ειρήνη».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η σύνοδος κορυφής έφερε πιο κοντά την ειρήνη στην Ουκρανία, όμως η πραγματική ειρήνη δεν θα επιτευχθεί σε ένα βήμα, και ο δρόμος προς την επίτευξή της θα απαιτήσει υπομονή και αποφασιστικότητα. «Δεν ήταν μια ειρηνευτική διαπραγμάτευση επειδή ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν σκέπτεται σοβαρά να τελειώσει τον πόλεμο, επιμένει στη συνθηκολόγηση, επιμένει στην παραχώρηση ουκρανικών εδαφών – ακόμη και εδαφών που δεν είναι σήμερα κατεχόμενα», είπε.