Η οικονομική μυωπία βάζει σε κίνδυνο τις φιλοδοξίες του G7

Στις 13-15 Ιουνίου, η Ιταλία θα φιλοξενήσει την 50η σύνοδο κορυφής της G7 στο Fasano. Πριν από τη συνάντηση η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο αναπτυξιακό σχέδιο με επίκεντρο την Αφρική.

Η Μελόνι αποκάλυψε την πρωτοβουλία της για την Αφρική, γνωστή ως Σχέδιο Ματέι, στη σύνοδο κορυφής Ιταλίας – Αφρικής νωρίτερα φέτος. Στοχεύει στη δημιουργία διεθνών αναπτυξιακών συμπράξεων με επίκεντρο την ενέργεια, την ανάπτυξη και τη μετανάστευση. Το σχέδιο πήρε το όνομά του από τον Ενρίκο Ματέι, τον ιδρυτή του ιταλικού πετρελαϊκού γίγαντα Eni. Στη δεκαετία του 1950, ο Mατέι έσπασε το μονοπώλιο των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών – γνωστών ως «επτά αδελφές» – προσφέροντας στις αναπτυσσόμενες χώρες πιο ευνοϊκές συμφωνίες. Αυτές οι συμφωνίες επέτρεπαν συχνά στις αναπτυσσόμενες οικονομίες να διατηρήσουν το 75% των κερδών, σε αντίθεση με τους λιγότερο δίκαιους όρους που επέβαλλαν οι κυρίαρχοι πετρελαϊκοί κολοσσοί.

Ο Ματέι θεώρησε επίσης τις κρατικές επιχειρήσεις ως βασικό συστατικό των εθνικών αναπτυξιακών στρατηγικών και θεώρησε την επιχειρηματικότητα δημόσιο καθήκον.

Κατά ειρωνικό τρόπο, η Eni είναι πλέον μέρος του σχεδίου ιδιωτικοποίησης της Mελόνι, ύψους 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει την πώληση μετοχών κρατικών επιχειρήσεων για τη μείωση του δημόσιου χρέους. Οπως ο εθνικός σιδηροδρομικός φορέας Ferrovie dello Stato και ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας ENAV.

Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων της Μελόνι είναι ένας λανθασμένος συνδυασμός απαρχαιωμένων θεωριών και αποτυχημένων πολιτικών. Η οικονομική λογική για τη μείωση του δημόσιου χρέους μέσω αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων παραβλέπει τον μακροπρόθεσμο μακροοικονομικό αντίκτυπο των δημοσίων επενδύσεων με γνώμονα ιδίως την ικανότητά τους να συσσωρεύουν ιδιωτικά κεφάλαια και να τονώνουν την οικονομική ανάπτυξη.

Παρά την προσπάθεια της Μελόνι να παρουσιάσει ένα καινοτόμο αναπτυξιακό όραμα, ο εναγκαλισμός της κυβέρνησής της σε ξεπερασμένες θεωρίες παράγει αποτυχημένες πολιτικές που θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική ατζέντα και τη συνεργασία του G7 με την Αφρική. Αντί να ενθαρρύνει μια πιο πράσινη, πιο χωρίς αποκλεισμούς οικονομία με γνώμονα τις επενδύσεις και την καινοτομία, υιοθέτησε την ίδια κοντόφθαλμη προσέγγιση που ευθύνεται για πολλά από τα προβλήματα της Ιταλίας. Η κυβέρνηση Μελόνι δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στην κληρονομιά του Ματέι για δημόσια ιδιοκτησία και διεθνή συνεργασία. Για να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές προκλήσεις της Ιταλίας οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να προχωρήσουν στη συζήτηση και να υιοθετήσουν μια μακροπρόθεσμη βιομηχανική στρατηγική.

Η Μαριάνα Μαζουκάτο είναι ιδρυτική διευθύντρια στο UCL Institute for Innovation and Public Purpose. Ηταν πρόεδρος στο Council on the Economics of Health for All του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Ο Τζιοβάνι Ταλιάνι είναι ερευνητής στο UCL Institute for Innovation and Public Purpose