Η Σκοτεινή Τριάδα των πρωταθλητών

Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που πρέπει να διαθέτει ένας αθλητής για να κερδίσει μεγάλους αγώνες, πλην φυσικά των προφανή;

Ερευνα του Πανεπιστημίου Τρεντ του Νότιγχαμ ρίχνει φως στην αθέατη πλευρά των κορυφαίων αθλητών και αποκαλύπτει πως οι πιθανότητές τους να νικήσουν αυξάνονται όταν παρουσιάζουν «κακόβουλα» χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους όπως το να είναι εγωκεντρικοί, αδίστακτοι και χειριστικοί. «Συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που θεωρούνται κακόβουλα σε κοινωνικά περιβάλλοντα είναι ιδιαίτερα σημαντικά στον αθλητισμό επιδόσεων» αναφέρει ο επικεφαλής συγγραφέας Γιόζεφ Στάνφορντ. Και προσθέτει: «Τα περιβάλλοντα υψηλής απόδοσης μπορούν συχνά να προσελκύσουν ανθρώπους που νιώθουν ανώτεροι, είναι αδίστακτοι στην επιδίωξή τους για νίκη και έχουν αυξημένη πεποίθηση πως μπορούν να επηρεάσουν άλλους για τη δική τους επιτυχία».

Οι επιστήμονες διερεύνησαν τις προσωπικότητες και την ποιότητα των σχέσεων περισσότερων από 300 κορυφαίων αθλητών – κολυμβητών, τριαθλητών και ποδηλατών – και των προπονητών τους χρησιμοποιώντας μια σειρά καθιερωμένων μέτρων. Εξέτασαν συγκεκριμένα μια ομάδα προσωπικοτήτων γνωστή ως Σκοτεινή Τριάδα την οποία συγκροτούν ο ναρκισσισμός, η ψυχοπάθεια και ο μακιαβελισμός. Παρά το γεγονός ότι αυτά τα χαρακτηριστικά θεωρούνται αρνητικά στον γενικό πληθυσμό, μπορεί να προσφέρουν πλεονεκτήματα σε περιβάλλοντα υψηλής απόδοσης όπως ο ελίτ αθλητισμός.

Μέχρι τώρα δεν ήταν γνωστό πώς αυτά τα χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη σχέση μεταξύ των αθλητών και των προπονητών.

Πολλές φορές τα μοναδικά χαρακτηριστικά τους καθιστούν δύσκολη την οικοδόμηση μιας θετικής σχέσης προπονητή – αθλητή γι’ αυτό πρέπει να παρέχεται βοήθεια στις δύο πλευρές ώστε να κατανοήσουν ποιος πραγματικά είναι ο συνεργάτης τους.

Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Personality and Individual Differences» διαπίστωσε ότι όσο πιο πολύ εγωκεντρικός ήταν ένας προπονητής ή όσο υψηλότερο ήταν το επίπεδο ναρκισσισμού του τόσο λιγότερο ανταποκρινόταν στις ανάγκες του αθλητή του.

Ταυτόχρονα ένας προπονητής και ένας αθλητής θα ένιωθαν λιγότερη εμπιστοσύνη ο ένας για τον άλλον αν ήταν εξίσου εγωκεντρικοί. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως οι προπονητές συμπαθούν λιγότερο τους αθλητές και δεν είναι απόλυτα αφοσιωμένοι σ’ αυτούς όταν ανέφεραν υψηλά επίπεδα σκληρότητας ή ψυχοπάθειας.

Επίσης οι αθλητές με υψηλά επίπεδα σκληρότητας ένιωθαν λιγότερο άνετα όταν δούλευαν με τον προπονητή τους και τον σέβονταν λιγότερο.