Η απόβαση και οι πόλεμοι της εποχής μας

Με πολεμικό… σάλπισμα, αντί για ένα συνηθισμένο επετειακό μήνυμα, έμοιαζε η ομιλία του Τζο Μπάιντεν στις ακτές της Νορμανδίας, όπου βρέθηκε με αφορμή την συμπλήρωση 80 ετών από την απόβαση στη Νορμανδία, γνωστή και ως D-Day. «Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι η ελευθερία δεν είναι δωρεάν. Εάν θέλετε να μάθετε το αντίτιμό της, ελάτε στη Νορμανδία να δείτε. Πηγαίνετε πίσω στο κοιμητήριο του Αρλινγκτον. Θυμηθείτε ότι το κόστος της ανεξέλεγκτης τυραννίας πληρώνεται με το αίμα των νέων και των γενναίων. Στη γενιά τους, στη δική τους ώρα της κρίσης, οι συμμαχικές δυνάμεις έκαναν το καθήκον τους αυτή τη μέρα. Το ερώτημα που τίθεται για εμάς είναι: στη δική μας ώρα της κρίσης, θα το κάνουμε;», είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών για να προσθέσει: «Θα υπερασπίσουμε την ελευθερία και τη δημοκρατία; (…) Ας γίνουμε η γενιά για την οποία η ιστορία θα γράφει μετά από 10, 20, 50, 80 χρόνια. Για να πει: όταν ήρθε η στιγμή, ανταποκρίθηκαν και στάθηκαν αποφασιστικά».

Τα λόγια του Μπάιντεν έρχονται να προστεθούν στις δηλώσεις κορυφαίων ευρωπαίων ηγετών, από τον Σαρλ Μισέλ και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μέχρι τον Ολαφ Σολτς και τον Εμανουέλ Μακρόν, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η εποχή της ειρήνης έχει τελειώσει και η Γηραιά Ηπειρος πρέπει να ετοιμαστεί ξανά για πόλεμο. Πολιτικά, οικονομικά, αλλά και ηθικά – συνειδησιακά, μια και είναι κρίσιμο οι κοινωνίες να αποδεχτούν αυτή τη νέα «κανονικότητα». Κάτι, άλλωστε, για το οποίο έχουν φροντίσει ήδη οι δραματικές εξελίξεις έξω από την «πόρτα» της Ευρώπης – αφενός στην Ουκρανία, όπου ο πόλεμος συνεχίζεται για 28ο μήνα μετά τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022 και, αφετέρου, στη μαρτυρική Παλαιστίνη και συνολικά τη Μέση Ανατολή, έχοντας συμπληρώσει ήδη 8 μήνες.

Φυσικά, οι περίπου 200 βετεράνοι της Νορμανδίας που παραβρέθηκαν και τιμήθηκαν στους φετινούς εορτασμούς – από τους τελευταίους εν ζωή – θα μπορούσαν να διαβεβαιώσουν τους πάντες ότι εκτός από ηρωικές πράξεις, ο πόλεμος σημαίνει και άλλα πράγματα. Οπως φρίκη, πόνο και θάνατο, που οι ίδιοι δεν θα ήθελαν να ξαναζήσουν, αλλά και ένα ερώτημα: «γιατί;». Κι αν τότε τα πράγματα ήταν μάλλον πιο καθαρά, καθώς το διακύβευμα αφορούσε στην ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, σήμερα δεν ισχύει το ίδιο. Κάτι που γνωρίζουν τόσο ο λαοί που καλούνται να πολεμήσουν (και να πεθάνουν) όσο και ο Μπάιντεν και όσοι ακόμη απευθύνουν ανάλογο κάλεσμα – μηδέ εξαιρουμένου του Πούτιν, ο οποίος προσπαθεί να παρουσιάσει ανάλογο «αφήγημα» στο εσωτερικό της δικής του χώρας.

«Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ενδεχομένως και μετά το 1945, ήταν ευκολότερο να θεωρεί κανείς δεδομένη την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ευρώπη (…) Ομως, η άνοδος της εθνικιστικής ρητορικής, που βάζει τα κράτη πάνω από όλα, δείχνει ότι υπάρχει και μια αυξανόμενη άγνοια και αδιαφορία. Στην περίπτωση δε που υπάρξει μετάσταση, όπως μας λένε οι ιστορίες των επιζώντων της D-Day, οι απλοί άνθρωποι είναι αυτοί που τελικά θα σηκώσουν το βάρος», σημειώνει ο Νταν Σάμπαχ στην «Guardian».

Ολα τα παραπάνω, όπως και πολλά ακόμη, καθίστανται πιο πιεστικά από το γεγονός ότι η πολεμική απειλή δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Ουδείς, εξάλλου, μπορεί και δικαιούται να μην ακούει τα «τύμπανα» που χτυπούν ολοένα πιο δυνατά στον Ειρηνικό, όπου ΗΠΑ και Κίνα, μαζί και η Ρωσία, η Ιαπωνία, η Αυστραλία, οι δύο Κορέες και άλλες χώρες μοιάζουν να έχουν ήδη το δάχτυλο στη σκανδάλη.