Το ψηφιακό κράτος δεν αρκεί

Η αξιοσημείωτη πρόοδος, που έχει σημειωθεί  στην ψηφιοποίηση του ελληνικού κράτους και η πληθώρα ηλεκτρονικών υπηρεσιών, που πλέον προσφέρονται στους πολίτες, δίδει ελπίδες για  περαιτέρω εκσυγχρονισμό του χαοτικού, πολυδάπανου και αναποτελεσματικού κράτους. Ομως παράλληλα, απαιτούνται βαθιές τομές για εξαπλούστευση και σταθεροποίηση του νομοθετικού πλαισίου λειτουργίας, χωρίς συνεχείς (ν)τροπολογίες, που επιδεινώνουν  αντί να θεραπεύουν τις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων εντός / μεταξύ των κρατικών υπηρεσιών / των περιφερειών / των δήμων / των οργανισμών και των  ιδιωτών. Εχουμε κουραστεί με δήθεν μέτρα / πυροτεχνήματα!

Δυστυχώς τρέχουμε πίσω από δυσάρεστα γεγονότα επειδή οι σκοπιμότητες, τα ρουσφέτια και το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος ακυρώνουν τις όποιες καλές προθέσεις. Και το χειρότερο, δεν διδασκόμαστε! Η πολυνομία επιτρέπει τη σύγχυση για την αδυναμία απόδοσης ευθυνών. Ως αποτέλεσμα όλοι εφησυχάζουν και αδρανούν (ωχ αδελφέ…) αφού σε αυτόν τον τόπο ουδείς αξιολογείται / απολογείται / τιμωρείται για ολιγωρία, μεροληψία και αναποτελεσματικότητα.

Η ψηφιοποίηση του κράτους δεν αρκεί αν οι πίσω από τα γκισέ(guichet, τουτέστιν θυρίδες συναλλαγών) κρατικοί λειτουργοί δεν λειτουργούν με επάρκεια, υπευθυνότητα, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Παρότι τα προβλήματα είναι ων ουκ έστιν αριθμός και ασφαλώς γνωστά στους πάντες, τελείως ενδεικτικά, παραθέτονται τρία παραδείγματα.

Εξαιτίας του brexit, έλληνας καθηγητής σε πανεπιστήμιο του Ηνωμένου Βασιλείου απευθύνθηκε στην  αρμόδια κρατική υπηρεσία για τα δικαιώματα / υποχρεώσεις του, ως καταγόμενος από χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η απάντηση ήλθε εντός ελαχίστων ημερών ηλεκτρονικά με ένα λιτό έγγραφο, χωρίς να του ζητηθούν δικαιολογητικά / αποδεικτικά της καθηγητικής του θέσης και χωρίς υπογραφές / σφραγίδες. Ενα έγγραφο μιας σελίδας με απάντηση κυριολεκτική, σαφή και πλήρη. Σε δικό μας αντίστοιχο αίτημα, η απάντηση είναι συνήθως ασαφής, πολυσέλιδη με παράθεση δεκάδων νόμων / διατάξεων / τροπολογιών κ.λπ., που καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου και τουλάχιστον 2-3 υπογραφές και σφραγίδες!!!

Ακόμη, είναι γνωστόν ότι οι ασφαλισμένοι πολίτες της ΕΕ δικαιούνται ευρωπαϊκής κάρτας υγείας, με ισχύ σε όλες τις ΕΕ χώρες. Στη χώρα μας η κάρτα έχει ετήσια διάρκεια. Ετσι, κάθε χρόνο οι πολίτες πρέπει να υποβάλουν, ευτυχώς πλέον ηλεκτρονικά, αίτηση ανανέωσης της κάρτας και οι κρατικοί λειτουργοί να απασχοληθούν για την εκτύπωση και αποστολή της νέας κάρτας. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες η ισχύς της κάρτας είναι πολυετής και εκτυπώνεται ηλεκτρονικά από τους ίδιους τους πολίτες. Ακόμη και στη Βουλγαρία η κάρτα υγείας των συνταξιούχων έχει δεκαετή ισχύ. Μήπως το ψηφιακό κράτος πρέπει να μεριμνήσει ώστε οι κάρτες να εκτυπώνονται ηλεκτρονικά και των συνταξιούχων να έχουν ισόβια ισχύ; Ας αναλογιστούν την οικονομία, που θα προκύψει. Τέλος, είναι αξιοσημείωτο ότι στην ψηφιακή εποχή το «πρωτόκολλο», τουτέστιν η χειρόγραφη καταχώρηση / αρίθμηση εγγράφων στις υπηρεσίες, ζει και βασιλεύει!

Οσοι (αν) πράγματι οραματίζονται ειλικρινά ένα σύγχρονο και λειτουργικό κράτος πρέπει άμεσα να θεραπεύσουν τη χρόνια έλλειψη συνέπειας λόγων και έργων του πολιτικού προσωπικού, συνέχειας στην επιτυχή  υλοποίηση δράσεων και συντονισμού αρμοδιοτήτων υπουργείων / βαθμίδων διοίκησης / υπηρεσιών / φορέων / πολιτών. Το ελληνικό κράτος, για να προσεγγίσει ικανοποιητικά την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία άλλων δυτικών χωρών, απαιτεί  πολιτικό προσωπικό με γνώση, ειλικρίνεια, ανιδιοτέλεια, σοβαρότητα και τόλμη. Απαιτεί βαθιές δομικές και λειτουργικές τομές^. και νομοθεσία με μακρά διάρκεια ισχύος, που ουδείς θα τολμά να αλλάζει κατά το δοκούν με τις γνωστές (ν)τροπολογίες του μεταμεσονυκτίου!

Η Καλλιόπη Α. Ρουμπελάκη-Αγγελάκη είναι ομότιμη καθηγήτρια Βιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης