«Υποχωρεί η πολιτική, όχι η ιδεολογία»

Αυτές οι ευρωεκλογές είναι η πρώτη φορά που η Νέα Αριστερά εκτίθεται σε κάλπη και η πρώτη του Αλέξη Χαρίτση ως επικεφαλής ενός συνδυασμού που διεκδικεί την εκπροσώπησή του στην Ευρωβουλή. «Αυτό που υποχωρεί είναι η πολιτική», όχι η Αριστερά, λέει ο ίδιος στα «ΝΕΑ», περιγράφοντας τη Νέα Αριστερά ως τον καταλύτη «για να πάρει μορφή μια νέα προοδευτική και ριζοσπαστική πλειοψηφία» την επόμενη μέρα. Ο Χαρίτσης δεν διστάζει να κάνει κριτική στη στρατηγική σύσφιξης των σχέσεων Ελλάδας – Ισραήλ από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, περιγράφει τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ ως «κόμμα Κασσελάκη», ενώ επιρρίπτει ευθύνες στο ΕΛΚ και στον Μητσοτάκη «για χείρα συνεργασίας» στους «υμνητές του Μουσολίνι, όπως η Μελόνι».

Κύριε πρόεδρε, αυτές οι εκλογές είναι οι πρώτες για τη Νέα Αριστερά. Ποιος είναι ο στόχος σας στην κάλπη;

Είμαστε απολύτως αισιόδοξοι ότι η Νέα Αριστερά θα εκπροσωπηθεί στην Ευρωβουλή. Θα είμαστε η θετική έκπληξη των ευρωεκλογών, να είστε σίγουρη. Εχουμε ένα εξαιρετικό ψηφοδέλτιο, βγαλμένο από την κοινωνία και με σαφείς θέσεις: δίκαιη φορολόγηση και αναδιανομή των υπερκερδών· πράσινη μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο· χωρισμός κράτους -Εκκλησίας· δημόσια επένδυση στην Υγεία και στην Παιδεία αντί για νέα πολυδάπανη και αδιαφανή κούρσα εξοπλισμών· βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο που δεν επικεντρώνει μόνο σε τουρισμό, real estate και κατασκευές αλλά στη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της χώρας με εθνικό σχέδιο για τη βιομηχανία και την αγροτική παραγωγή.

Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής στηρίζετε χωρίς αστερίσκους την πλευρά της Παλαιστίνης. Η κυβέρνηση στην οποία συμμετείχατε, ωστόσο, ακολούθησε στρατηγική συνεργασίας και σύσφιξης των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ – και τότε ο Νετανιάχου βρισκόταν στην εξουσία. Τι άλλαξε για εσάς;

Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι μια συγκλονιστική εξέλιξη στο περίπλοκο τοπίο της Μέσης Ανατολής. Τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί δραματικά. Το Ισραήλ δρα ως παραβάτης του διεθνούς δικαίου, διεξάγει μια γενοκτονία. Μια θηριωδία που παραβιάζει κάθε κανόνα του διεθνούς δικαίου και υπονομεύει κάθε προοπτική επίλυσης. Δεν είναι απλώς ένα επεισόδιο. Είναι μετάβαση σε μια νέα κλίμακα με ανυπολόγιστο ανθρωπιστικό κόστος. Σκεφτείτε την ιστορική πρόσφατη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου και την πρόταση του Γενικού Εισαγγελέα για τα εντάλματα σύλληψης σε βάρος του Μπ. Νετανιάχου. Τα προηγούμενα χρόνια δεν βρισκόμασταν εκεί. Αυτό δεν αναιρεί ότι η υπερεπένδυση στις σχέσεις με τον Νετανιάχου ήταν λάθος. Και δεν έχω κανένα πρόβλημα να το παραδεχτώ αυτό.

Γιατί η Ακροδεξιά κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη και πώς μπορεί αυτή η τάση να ανατραπεί; Εφταιξε, ενδεχομένως, η γραφειοκρατία των Βρυξελλών στην ενίσχυση του ευρωσκεπτικισμού;

Η τάση αποδημοκρατικοποίησης είναι υπαρκτή. Η προσχηματική εναντίωση σε ό,τι εκλαμβάνεται ως γραφειοκρατική ελίτ, σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι πάγιο χαρακτηριστικό της Ακροδεξιάς, αν και σήμερα προέχουν άλλα: η συνωμοσιολογία –σκεφτείτε, π.χ., την άρνηση της κλιματικής αλλαγής–, η ξενοφοβική και αντιμεταναστευτική στάση, η εχθρότητα απέναντι στις δημοκρατικές ελευθερίες και τα δικαιώματα των γυναικών, των ΛΟΑΤΚΙ, των μειονοτήτων. Είναι όμως τεράστιες οι ευθύνες της ευρωπαϊκής Δεξιάς. Που οδήγησε με τις πολιτικές της στην όξυνση των ανισοτήτων, της φτωχοποίησης και της υποβάθμισης της δημοκρατίας. Ομως κυρίως ενσωμάτωσε μεγάλο μέρος της ξενοφοβικής, εθνικιστικής και συντηρητικής ατζέντας της Ακροδεξιάς και του νεοφασισμού. Οπως πάντα όμως, αυτό δεν αποδυναμώνει την Ακροδεξιά. Το αντίθετο. Την ενισχύει. Το βλέπουμε να συμβαίνει και σήμερα. Χωρίς ντροπή, η κυρία Φον ντερ Λάιεν και ο κ. Μητσοτάκης τείνουν χείρα συνεργασίας στους υμνητές του Μουσολίνι, όπως η κυρία Μελόνι, για μια νέα πλειοψηφία Δεξιάς – Ακροδεξιάς. Σε όλο αυτό το μείγμα του ακραίου αντιδημοκρατικού συντηρητισμού οδηγεί και η ανασφάλεια που διαπερνά κοινωνικά στρώματα που στρέφονται στην Ακροδεξιά. Δείτε, π.χ., την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης για την οποία ευθύνεται η ευρωπαϊκή Δεξιά, οι δυνάμεις του Λαϊκού Κόμματος που πλειοψηφεί. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τα ακροδεξιά αντανακλαστικά σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Μπορεί η Αριστερά να είναι ελκυστική για τη νεότερη γενιά; Βλέπουμε στις δημοσκοπήσεις ότι οι ιδεολογικές γραμμές «θολώνουν» πια.

Η αντίληψη περί τέλους των ιδεολογιών επανέρχεται συνεχώς και πάντα θεωρούμε ότι η εκάστοτε νέα γενιά υπολείπεται σε πολιτικοποίηση. Αυτό που υποχωρεί είναι η πολιτική, και αυτό είναι που εμείς θέλουμε να αντιστρέψουμε. Την πολιτική με επίκεντρο τη συμμετοχή, την αλληλεγγύη, τη δράση. Οντως οι νέοι προσέρχονται δυσκολότερα στην κάλπη, όχι όμως επειδή χαρακτηρίζονται από ιδεολογική απροσδιοριστία. Αντίθετα. Σε θέματα, π.χ., ατομικών δικαιωμάτων, έμφυλων και ΛΟΑΤΚΙ δικαιωμάτων, είναι πιο προοδευτικοί. Ή σκεφτείτε τις μετρήσεις με αφορμή το τελευταίο νομοσχέδιο της ΝΔ που άνοιξε την πόρτα στα ιδιωτικά πανεπιστήμια: οι νέοι ήταν σαφέστερα υπέρ του δημόσιου πανεπιστημίου.

Στο κοινωνικό συλλογικό τα στελέχη σας είναι ακόμα στενά συνδεδεμένα με τη συριζαϊκή τους παρουσία. Ανησυχείτε μήπως το εγχείρημά σας εγγραφεί ως αριστερό «απόκομμα» του ΣΥΡΙΖΑ;

Πλέον είναι πιο δόκιμο να μιλάμε για κόμμα Κασσελάκη, για έναν προσωποπαγή lifestyle σχηματισμό χωρίς σαφή ιδεολογία. Για την ακρίβεια, με θέσεις που ανταγωνίζονται από τα δεξιά τη ΝΔ. Δείτε το θέμα των εξοπλισμών ή το φορολογικό. Η Νέα Αριστερά σταδιακά εμπεδώνει στην κοινωνία το διακριτό της στίγμα, τη σαφήνεια των θέσεών της, ένα εντελώς διαφορετικό ήθος και ύφος. Με τη Νέα Αριστερά η πολιτική επιστρέφει. Νομίζω πως πλέον είναι σαφές ότι η Νέα Αριστερά είναι το νέο πλουραλιστικό σπίτι της Αριστεράς που συγκεντρώνει δυνάμεις της Αριστεράς, της πολιτικής οικολογίας, της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας.

Γιατί να σας προτιμήσει ένας προοδευτικός ψηφοφόρος που δεν τάσσεται υπέρ της ιδεολογικής καθαρότητας; Θα είστε ανοιχτοί σε συνεργασίες στον προοδευτικό χώρο την επόμενη μέρα, ακόμα κι αν περιλαμβάνουν τους πρώην συντρόφους σας στον ΣΥΡΙΖΑ ή πρόσωπα που ανήκουν στο ΠΑΣΟΚ, με τα οποία βρισκόσασταν για χρόνια σε αντίπαλα στρατόπεδα;

Θα είμαστε ο καταλύτης για να πάρει περιεχόμενο και μορφή μια νέα προοδευτική και ριζοσπαστική πλειοψηφία απέναντι στη ΝΔ. Για να υπάρξει ξανά εναλλακτική, για να υπάρχει στις επόμενες εθνικές εκλογές ένα ανταγωνιστικό σχέδιο απέναντι στη Δεξιά του Κ. Μητσοτάκη. Αυτό δεν θα γίνει ούτε με το lifestyle και τη μεταπολιτική ούτε με την επαναφορά παρωχημένων και ηττημένων λογικών. Είναι αίτημα κοινωνικό που επείγει και θα ανταποκριθούμε σε αυτό. Μόνο η Νέα Αριστερά μπορεί να αναλάβει αυτόν τον ρόλο, να διαμορφώσει μια ενότητα μέσα από τη διαφορετικότητα, ανοιχτά και δημοκρατικά από θέσεις ουσίας.