Ο επιδοσίας, {LF}τα «κρατίδια» {LF}και οι Κοζάκοι

Με δεδομένο ότι ο Μάιος είναι παραδοσιακά μήνας με μείζονα αθλητικά γεγονότα, ιδού ορισμένες ηρωικές πλην ατελέσφορες προσπάθειες να αποδοθούν ελληνικά αγγλικοί – και κατ’ επέκταση, διεθνείς – αθλητικοί όροι. Ο ελληνικός όρος για τον σπρίντερ είναι λοιπόν ωκυδρόμος (θυμηθείτε το ομηρικό «ο ωκύπους Αχιλλεύς»), για τον ρέκορντμαν είναι επιδοσίας (λίγο προς το επιδειξίας φέρνει αυτό), για το ντόπινγκ/ντοπάρισμα είναι φαρμακοδιέγερση (κι αυτό κάπως σκαμπρόζικο ακούγεται), ενώ για το slow motion είναι βραδυπροβολή.

Εχω γράψει και άλλοτε πόσο άστοχο είναι να αναφέρονται ως κρατίδια τα ομόσπονδα κράτη χωρών που έχουν ομοσπονδιακή δομή. Κρατίδιο στα ελληνικά είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: η χώρα που έχει πολύ μικρή έκταση και πολύ μικρό πληθυσμό. Κρατίδια είναι η Ανδόρα, το Λίχτενσταϊν, ο Αγιος Μαρίνος. Οσο για τη Βαυαρία, τη Σαξονία ή τη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία είναι ομόσπονδα κράτη (lӓnder) της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Ενδεικτικά, αξίζει να σημειωθεί ότι η Βαυαρία έχει σχεδόν 13 εκατομμύρια πληθυσμό και έκταση 70.500 τ.χλμ., ενώ η Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία έχει περίπου 18 εκατομμύρια κατοίκους. Πρόσφατα μάλιστα, είδα κάπου να γίνεται λόγος για το «κρατίδιο Μπιχάρ» στην Ινδία. Το Μπιχάρ λοιπόν, στη Βόρεια Ινδία, έχει πληθυσμό 130(!) εκατομμύρια. Σας έχω όμως και καλύτερο: σχετικά κοντά βρίσκεται το «κρατίδιο» Ουτάρ Πραντές, το οποίο έχει 240(!!) εκατομμύρια κατοίκους.

Και από την Ινδία στην Αυστραλία και στις κυριότερες πόλεις της. Επίσης πρόσφατα, ασχολούμενος με αυτήν την τεράστιας έκτασης χώρα, μου γεννήθηκε η περιέργεια (δεν κάθομαι κι εγώ ήσυχα…) από πού προέρχονται οι ονομασίες τους. Ετσι, η Μελβούρνη οφείλει το όνομά της στον βρετανό πολιτικό William Lamb, 2ον υποκόμη Melbourne (1779-1848), το Σίντνεϊ στον επίσης πολιτικό Thomas Townshend, 1ον υποκόμη Sydney (1733-1800), υπουργό Εσωτερικών της Βρετανίας στα τέλη της δεκαετίας του 1780, ενώ το Μπρισμπέιν, που εκτός από όνομα πόλης είναι και όνομα ποταμού, προέρχεται από τον Sir Thomas Brisbane (1773-1860), στρατηγό, αστρονόμο και πρώτο κυβερνήτη του ομόσπονδου κράτους (να ‘μαστε πάλι…) Νέα Νότια Ουαλία. Εξαίρεση αποτελεί η διοικητική πρωτεύουσα της χώρας, η Canberra, αυτή που παραδοσιακά αποκαλούσαμε Καμπέρα αλλά στην πραγματικότητα προφέρεται Κάνμπερα. Canberra, λοιπόν, είναι λέξη που προέρχεται από διάλεκτο των γηγενών. Μάλιστα, κατά μία εκδοχή, σημαίνει τα… γυναικεία στήθη.

Πάμε όμως και στην Ευρώπη. Κάπου, αν δεν κάνω λάθος στο βιβλίο της πολυφίλητης Καρολίνας Μέρμηγκα «Ο κήπος της Αμαλίας», διάβασα ότι ο Ναπολέων, στις αρχές του 19ου αιώνα, είχε πει ότι «σε εξήντα χρόνια, αν η Ευρώπη δεν έχει γίνει ρεπουμπλικανική, θα είναι υπό την κυριαρχία των Κοζάκων». Συνέβη πράγματι αυτό, το 1945. Τουλάχιστον, όμως, στη μισή Ευρώπη και «μόνο» για σαράντα πέντε χρόνια. Μήπως ο κίνδυνος δεν έχει ακόμη εκλείψει εντελώς; Ακραίο, αλλά…

Η έμμηνος ρήση

Ζεις μονάχα μία φορά. Αν όμως ζήσεις καλά,
μία φορά είναι αρκετή.