Οι 4 λόγοι για τις εκλογές – εξπρές

Προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές στη Βρετανία για την 4η Ιουλίου, ο Ρίσι Σούνακ αιφνιδίασε την αντιπολίτευση, τον Τύπο αλλά και το κόμμα του, καθώς ελάχιστοι μέσα σε αυτό γνώριζαν τις προθέσεις του. Τώρα ξεκινά ένας αγώνας δρόμου, βουλευτών, κομμάτων, αρχηγών που ρίχνονται σε εκστρατείες-εξπρές ασχέτως με το πόσα πραγματικά μπορούν να αλλάξουν όσον αφορά τον τελικό συσχετισμό δυνάμεων και με δεδομένο το ευρύ δημοσκοπικό πλεονέκτημα των Εργατικών του Κιρ Στάρμερ. Ομως ο βρετανός πρωθυπουργός δεν προχώρησε προφανώς σε μια τυχαία κίνηση. Οι «Times» ξεχωρίζουν τέσσερις βασικούς λόγους που ώθησαν τον βρετανό πρωθυπουργό να προκηρύξει εκλογές τον Ιούλιο, αποφασίζοντας (όπως δήλωσε παραπέμποντας στον Χάρι Πότερ) με βάση «αυτό που είναι σωστό και όχι αυτό που είναι εύκολο».

Ενας πρώτος βασικός λόγος είναι το γεγονός ότι οι Συντηρητικοί βρίσκονται στην εξουσία για μεγάλο διάστημα, κάτι που ο Σούνακ δεν μπορεί μεν να το αλλάξει αλλά μπορεί να επηρεάσει τον αντίκτυπο για το πώς νιώθουν οι ψηφοφόροι για αυτό. Οι Εργατικοί έκαναν σημαία τους την ανάγκη για αλλαγή καλλιεργώντας μια λαχτάρα στο εκλογικό σώμα. Η παρατεταμένη περίοδος αναμονής για την προκήρυξη εκλογών θα μπορούσε να κουράσει και να υπερτονίσει ως ακόμα πιο σημαντική την ανάγκη ρήξης προκειμένου να είναι τελείως διαφορετική η «επόμενη μέρα».

Ο δεύτερος λόγος είναι πως η προεκλογική εκστρατεία μπορεί τελικά να αλλάξει τον συσχετισμό δυνάμεων των κομμάτων και να επηρεάσει τη μετακίνηση ψήφων μεταξύ διαφορετικών κομμάτων. Το 2017, υπό την Τερίζα Μέι, οι Συντηρητικοί αύξησαν το ποσοστό τους αλλά έχασαν την πλειοψηφία που κληρονόμησαν από τον Ντέιβιντ Κάμερον. Σημαντικός λόγος για αυτό ήταν ότι οι ψηφοφόροι της Αριστεράς ενώθηκαν εναντίον της Μέι, στηρίζοντας τους Εργατικούς κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Πολιτικοί σχολιαστές έχουν στη σημερινή συγκυρία επισημάνει τη σημασία του ποσοστού που θα πάρει το εθνικιστικό κόμμα Reform του Νάιτζελ Φάρατζ από τη δεξαμενή των Τόρις ή και το αντίστροφο.

Για τους «Times», θέμα-κλειδί είναι και η Ρουάντα, δηλαδή ο επίμαχος νόμος που υιοθετήθηκε στα τέλη Απριλίου με στόχο την απέλαση χιλιάδων μεταναστών στη χώρα της Ανατολικής Αφρικής, χωρίς τη δυνατότητα επιστροφής στη Βρετανία. Η διεξαγωγή εκλογών ενώ έχει αρχίσει να εφαρμόζεται ο νόμος, πριν από τους καλοκαιρινούς μήνες που θα έφερναν πολύ περισσότερα πλοιάρια με μετανάστες, μπορεί εν δυνάμει να είναι ευνοϊκότερη για τον Σούνακ.

Τέλος, όχι μόνο στη Βρετανία φυσικά, οι εκλογές συνδέονται πάντα με τις επιδόσεις στην οικονομία. Οι πρώτοι φθινοπωρινοί μήνες θα έφερναν ένα παραπάνω φορτίο με αυξημένες δαπάνες και φόρους μετά την καλοκαιρινή χαλάρωση. Και, σε κάθε περίπτωση, είναι καλύτερο να μιλά κανείς για φοροελαφρύνσεις το καλοκαίρι, παρά να μην τις έχει υλοποιήσει τον Νοέμβριο.

Τελικά, κατά κάποιο τρόπο, όπως έγραψε το «Politico», η εξίσωση ήταν απλή: αν έχεις τόσο άσχημα νέα όσα ο βρετανός πρωθυπουργός τους τελευταίους μήνες, κάνεις οτιδήποτε για να εξασφαλίσεις καλύτερη τύχη. Ετσι ο Ρίσι Σούνακ ποντάρει στη θεωρία ότι το καλοκαίρι είναι ο καλύτερος χρόνος για μια εκλογική μάχη.

Οι δύο αντίπαλοι

Ρίσι Σούνακ

Πρωθυπουργός και ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος της Βρετανίας από τον Οκτώβριο του 2022, είχε υπηρετήσει ως υπουργός Οικονομικών από το 2020 έως το 2022. Το 2015 είχε εκλεγεί στη Βουλή των Κοινοτήτων για την εκλογική περιφέρεια του Ρίτσμοντ. Υπήρξε υποψήφιος για την ηγεσία του Συντηρητικού Κόμματος και κύριος αντίπαλος της Λιζ Τρας, ύστερα από την ανακοίνωση της παραίτησης του Μπόρις Τζόνσον από την πρωθυπουργία και την ηγεσία του κόμματος τον Ιούλιο του 2022. Μετά την παραίτηση Μέι, στις εκλογές του Οκτωβρίου για την ηγεσία των Συντηρητικών έθεσε εκ νέου υποψηφιότητα και κατάφερε να αναδειχθεί νικητής.

Με τη σύζυγό του, κόρη ινδού δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία, γνωρίστηκαν στο Στάνφορντ, στις ΗΠΑ, όπου ολοκληρώνοντας τις μεταπτυχιακές του σπουδές έζησε και εργάστηκε ως αναλυτής και συνεργάτης εταιρειών κεφαλαίων. Είναι ο πρώτος ασιατικής καταγωγής, ο πρώτος που δεν είναι χριστιανός αλλά και ο πιο νέος ηλικιακά πρωθυπουργός της Βρετανίας.

Κιρ Στάρμερ

Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας είναι δικηγόρος και μέλος της Βουλής των Κοινοτήτων από το 2015. Σπούδασε Νομική στο Λιντς και έκανε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Οξφόρδη στο Αστικό Δίκαιο. Εχοντας αριστερό προσανατολισμό στα πρώτα χρόνια της καριέρας του, εκπροσώπησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 δύο οικολόγους ακτιβιστές εναντίον της McDonald’s και ειδικεύτηκε σε υποθέσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ωστόσο, όταν το 2008 ανέλαβε επικεφαλής της Δημόσιας Εισαγγελίας της Βρετανίας πέρασε από την πλευρά του κατεστημένου, όπως αναφέρει το «Politico».

Ο Τζέρεμι Κόρμπιν τον είχε ορίσει σκιώδη υπουργό Μετανάστευσης, θέση από την οποία ο Στάρμερ παραιτήθηκε το 2016 μαζί με πολλούς άλλους βουλευτές του Εργατικού Κόμματος σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ηγεσία του Κόρμπιν. Αργότερα διορίστηκε σκιώδης υπουργός αρμόδιος για το Brexit. Μετά την ήττα του Εργατικού Κόμματος στις εκλογές του 2019, ο Στάρμερ εξελέγη νέος ηγέτης του.

Το μήνυμα της προεκλογικής του εκστρατείας είναι απλό: «Ωρα για αλλαγή, ύστερα από 14 χρόνια “χάους” των Τόρις».