Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ

Κατά την τελετή υπογραφής της Βορειοατλαντικής Συνθήκης στις 4 Απριλίου 1949, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν παρατήρησε ότι αν αυτό το «απλό έγγραφο» υπήρχε το 1914 και το 1939, «θα είχε αποτρέψει τις επιθετικές ενέργειες που οδήγησαν σε δύο Παγκόσμιους Πολέμους». Η νεοσύστατη Συμμαχία, τόνισε, θα εξασφάλιζε την ειρήνη μέσω της αποτροπής.

Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής συλλογικής ασφάλειας αντικατοπτρίζεται στον αριθμό των χωρών που έχουν επωφεληθεί από την πολιτική ανοικτών θυρών του ΝΑΤΟ. Από το 1949 η Συμμαχία έχει διευρυνθεί από τα 12 στα 32 μέλη, με τη Φινλανδία και τη Σουηδία να είναι οι πιο πρόσφατες προσθήκες. Τώρα, οι χώρες-μέλη πρέπει να δεσμευτούν στην ένταξη της Ουκρανίας.

Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ είναι σημαντική για διάφορους λόγους. Καταρχήν, οποιαδήποτε αμφιβολία σχετικά με την αφοσίωση της Συμμαχίας στην υπεράσπιση των σημερινών ή μελλοντικών μελών προσκαλεί την επιθετικότητα. Η Ρωσία είναι χαρακτηριστική περίπτωση. Η απόφαση να αγνοηθούν οι φιλοδοξίες της Ουκρανίας και της Γεωργίας για ένταξη κατά τη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου το 2008 οδήγησε στην εισβολή της Ρωσίας στη Γεωργία το ίδιο έτος. Ομοίως, το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ έκλεισε τα μάτια στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014 οδήγησε στην πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Μια νίκη της Ρωσίας στην Ουκρανία θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε περισσότερους επιθετικούς πολέμους. Δεχόμενο όμως στους κόλπους του την Ουκρανία, το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να γείρει την ισορροπία αποφασιστικά υπέρ του και να διαλύσει κάθε αμφιβολία για το μέλλον της Συμμαχίας, εξασφαλίζοντας μια διαρκή ειρήνη.

Επιπλέον, το να δείχνει ότι φοβάται μια κλιμάκωση ή το να επιτρέπει να υπαγορεύονται οι ενέργειές του από μια άλλη δύναμη θα μπορούσε να ωθήσει το ΝΑΤΟ σε ένα σπιράλ θανάτου. Το να υποκύψει στις απειλές θα οδηγούσε απλώς σε περισσότερες απειλές και παραχωρήσεις. Και αν πέσει η Ουκρανία, η Εσθονία, η Πολωνία, η Φινλανδία ή η Ταϊβάν θα είναι οι επόμενες.

Ενώ κάποιοι μπορεί να ισχυριστούν ότι μια ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα ανάγκαζε το Κρεμλίνο να απαντήσει, είναι εξαιρετικά απίθανο να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα. Η ΕΣΣΔ αποτελούσε πολύ μεγαλύτερη πυρηνική απειλή, ωστόσο η Δύση δεν παραδόθηκε στον σοβιετικό εκβιασμό. Οπως είχε πει ο γερμανός καγκελάριος Κόνραντ Αντενάουερ το 1961, παρότι οι πυρηνικές απειλές «που απευθύνονται κατά καιρούς εναντίον του ενός ή του άλλου εταίρου του ΝΑΤΟ» ήταν επικίνδυνες, η «σοβιετική κυβέρνηση πρέπει να γνωρίζει ότι με οποιοδήποτε τέτοιο χτύπημα θα προκαλούσε ένα αντι-χτύπημα με το οποίο θα εκμηδενιζόταν».

Οι δυτικοί πολιτικοί εκείνη την εποχή κατανοούσαν ότι το να ενδώσουν στον εκβιασμό θα αύξανε την πιθανότητα μιας τέτοιας επίθεσης, δεν θα τη μείωνε.

Τέλος, η Δύση πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η Ρωσία βρίσκεται ήδη σε πόλεμο με το ΝΑΤΟ. Το Κρεμλίνο χρηματοδοτεί τρομοκρατία, διεξάγει εκστρατείες παραπληροφόρησης, τροφοδοτεί εσωτερικές συγκρούσεις, παρεμβαίνει στις εκλογές δημοκρατικών χωρών και φέρεται να σχεδιάζει μια εκστρατεία σαμποτάζ σε όλη την Ευρώπη.

Δυστυχώς, οι δυτικές δημοκρατίες άργησαν πολύ να αποδεχτούν την πραγματικότητα. Ενώ οι πολιτικοί ηγέτες συζητούσαν για το κατά πόσο το ΝΑΤΟ «προκάλεσε» τον Πούτιν και αν θα έπρεπε να επιτρέψουν στον Πούτιν να «σώσει τα προσχήματα», η Κίνα και η Ρωσία βάθυναν τη στρατιωτική τους συνεργασία «χωρίς όρια» και συγκρότησαν έναν «άξονα αναταραχής» που απειλεί τώρα να υπονομεύσει τη διεθνή τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Το 1988, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν εξήγησε ότι το ΝΑΤΟ δεν αφορά «το σήμερα ή το αύριο», αλλά μάλλον το «πώς [θα] μοιάζει η Ευρώπη σε 15 χρόνια». Παρότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον, δύο πράγματα είναι σαφή. Εάν η Ουκρανία πέσει, η Ευρώπη θα μπορούσε να αιμορραγεί για δεκαετίες, επειδή η Ρωσία δεν θα σταματήσει στην Ουκρανία. Εναλλακτικά, με την Ουκρανία ως μέλος, η Συμμαχία θα μπορούσε να προωθήσει την ειρήνη μέσω της αποτροπής, όπως έκανε στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Τα μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να αξιοποιήσουν τη σύνοδο κορυφής του Ιουλίου στην Ουάσιγκτον για να προσκαλέσουν την Ουκρανία να ενταχθεί στη Συμμαχία.

Ο Γιούρι Γκοροντνιτσένκο είναι καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ. Η Ιλόνα Σολογκούμπ είναι διευθύντρια του VoxUkraine