Τη συντεχνία και τα μάτια τους

12.000 μαθητές από 660 δημοτικά και γυμνάσια όλης της χώρας δίνουν σήμερα εξετάσεις της «ελληνικής PISA». Είναι μια διαδικασία που προβλέπει ο νόμος 4823/2021, υποχρεωτική για τα σχολεία που επιλέγονται – τα οποία θεωρούνται αντιπροσωπευτικό δείγμα του συνόλου. Τα μαθήματα που εξετάζονται είναι η νεοελληνική γλώσσα και τα μαθηματικά και στόχος είναι να διαπιστωθεί το επίπεδο των γνώσεων των μαθητών και η δυνατότητα κριτικής σκέψης τους. Υποτίθεται ότι το αποτέλεσμα των εξετάσεων θα διευκολύνει τους αρμόδιους να προσαρμόσουν τα προγράμματά τους και το εποπτικό υλικό των μαθημάτων.

Το θέμα δεν θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφενός επειδή γνωρίζουμε τις επιδόσεις των ελλήνων μαθητών από τις εξετάσεις της κανονικής PISA – επιδόσεις αποκαρδιωτικές –, αφετέρου επειδή τα προγράμματα δεν φτάνουν, χρειάζεται ριζική και εκ βάθρων μεταρρύθμιση του σχολείου, κάτι που κατά καιρούς ομολογούν όλοι όσοι έχουν ευθύνη. Αποκτά όμως ενδιαφέρον επειδή, ακόμα μια φορά, οι συνδικαλιστικοί φορείς των εκπαιδευτικών, δασκάλων και καθηγητών, επιχειρούν να τις μπλοκάρουν κηρύσσοντας «διευκολυντική» όπως την αποκαλούν στάση εργασίας – διευκολυντική με την έννοια της διευκόλυνσης όσων καθηγητών επιθυμούν να σαμποτάρουν τις εξετάσεις. Και η μεν στάση κατέπεσε στα δικαστήρια όπου ευλόγως κατέφυγε το υπουργείο Παιδείας, έμεινε όμως η ρητορική του συνδικαλισμού που προσπαθεί να καθηλώσει το σχολείο – με τον ίδιο τρόπο που, αναλογικά, επιχειρείται να καθηλωθεί το πανεπιστήμιο.

Τα επιχειρήματα του συνδικαλισμού είναι αδιανόητα για τον κόσμο που ζούμε. Θεωρούν ότι με τις εξετάσεις γίνεται προσπάθεια «κατηγοριοποίησης των σχολείων» και «εμπορευματοποίησης του μορφωτικού αγαθού». Αν έκαναν μια βόλτα οι συνδικαλιστές λίγο παραπέρα από τα κομματικά γραφεία και μιλούσαν με γονείς που ενδιαφέρονται για την εκπαίδευση των παιδιών τους και μπορούν να πληρώνουν γι’ αυτήν (είτε σε φροντιστήρια, είτε σε ιδιωτικά, ασφαλώς σε ξενόγλωσσα μαθήματα ή σε κατευθύνσεις ειδικής καλλιέργειας – μουσική, χορός κ.λπ.), θα καταλάβαιναν ότι το παραιτημένο από την ανταγωνιστικότητα και την επιδίωξη της πολύπλευρης γνώσης σχολείο στην ουσία διαιωνίζει την κοινωνική στασιμότητα, υπηρετώντας τα ταξικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας τα οποία, δήθεν, αυτοί καταγγέλλουν.

Επειδή το σχολείο, που εδώ και δεκαετίες έχει αρνηθεί τον ρόλο του της αυτόνομης εκπαιδευτικής βαθμίδας (όπως την περιέγραφαν πολλοί σοβαροί αριστεροί, ανάμεσά τους ο Αγγελος Ελεφάντης), αδυνατεί να δώσει εφόδια στους νέους για να προχωρήσουν στον στίβο του ανταγωνιστικού κόσμου (έτσι είναι η ζωή) και επενδύει στην ισότητα προς τα κάτω, έχει παραιτηθεί από τον δυναμισμό που είχε τα μεταπολεμικά χρόνια, ως τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, όταν ήταν εφαλτήριο ταξικής ανόδου των φτωχών παιδιών.

Ο,τι κατάφερνε το φτωχό σχολείο εκείνης της εποχής, με τα πενιχρά μέσα, το σημερινό μόνο ως εξαίρεση το πιάνει. Από εκείνο το σχολείο ξεχώρισαν πολλές διακεκριμένες προσωπικότητες, εδώ και στο εξωτερικό, στο πεδίο της γνώσης, των γραμμάτων, της επιχειρηματικότητας, της τέχνης. Σήμερα, το σχολείο απλώς αποδέχεται την αναπαραγωγή των ήδη υφιστάμενων σχέσεων. Τα παιδιά των πλουσίων έχουν προδιαγραμμένη την πορεία τους ενώ τα παιδιά των φτωχών έχουν πάρει διαζύγιο από τη γνώση και όσα προϋποθέτει.

Μην παριστάνουν λοιπόν οι συνδικαλιστές ότι νοιάζονται για το σχολείο και τους μαθητές τους. Για την πάρτη τους νοιάζονται. Την ησυχία τους θέλουν, τη δημοσιοϋπαλληλική ραθυμία υπηρετούν, την αναπαραγωγή του συνδικαλιστικού μαγαζιού τους επιθυμούν. Τη συντεχνιούλα τους και τα μάτια τους.

Κάποια στιγμή πρέπει να λέμε τα πράγματα με το πραγματικό τους όνομα.

Μακεδονική σαλάτα

Ονομάζεται Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα-Ντάβκοβα. Είναι η νέα πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας. Και επειδή εξελέγη στο όνομα ενός εθνικιστικού-λαϊκιστικού προτάγματος, έχει αρχίσει το ιδιότυπο αντάρτικο, απαρνούμενη τη συνταγματική ονομασία που έχει συμφωνηθεί για τη χώρα της και επιστρέφοντας στην επίκληση της Μακεδονίας.

Χθες, διαβάζω, απάλειψε τον γεωγραφικό προσδιορισμό και από την επίσημη ιστοσελίδα της προεδρίας, ενώ γενικώς αυτοαποκαλείται πρόεδρος της Μακεδονίας. Η στάση αυτή μου θυμίζει τα πρώτα βήματα του Αλέξη Τσίπρα ως πρωθυπουργού. Που εμφανίστηκε με ηρωικούς συμβολισμούς, παχιά λόγια, εξαγγελίες για σκληρή διαπραγμάτευση – και τον Βαρουφάκη να κοροϊδεύει όλο τον κόσμο. Ωσπου κάποια στιγμή έκλεισε η στρόφιγγα των τραπεζών και, παρά το περήφανο Οχι του δημοψηφίσματος, τελικά αυτό που χαρακτήρισε το πέρασμά του ήταν η κωλοτούμπα.

Εμείς, τελικά, τη γλιτώσαμε. Μακάρι να τη γλιτώσουν και οι γείτονες και, στο τέλος, να μην ανοίξει το κουτί της μακεδονικής σαλάτας στη Βόρεια Μακεδονία που θα παρασύρει όσα έχτισε ως σήμερα η προσανατολισμένη στους κανόνες των διεθνών σχέσεων προηγούμενη κυβέρνηση. Σε μια χώρα όπως η Βόρεια Μακεδονία, με μειονότητες, στο μαλακό υπογάστριο μιας βαλκανικής κρίσης, τέτοιου τύπου λεονταρισμοί είναι επικίνδυνοι. Οχι για μας, για αυτή. Κάποια στιγμή θα το βρει μπροστά της η πρόεδρος.