Ζητεί ένταλμα σύλληψης και για τον Νετανιάχου

«Αυτές οι ενέργειες απαιτούν λογοδοσία». Με αυτό το σκεπτικό, ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου προτείνει την ισόρροπη κατανομή ευθυνών στην ηγεσία του Ισραήλ και της Χαμάς για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διεπράχθησαν στη Λωρίδα της Γάζας. Οι πολιτικές ηγεσίες και των δύο πλευρών έρχονται προ των ευθυνών τους για ξεχωριστά εγκλήματα, στα οποία περιλαμβάνεται η «σκόπιμη πρόκληση λιμού», η «ανθρωποκτονία εκ προθέσεως» και η «εξόντωση», οι «βιασμοί και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας» και η «σύλληψη ομήρων». Σφοδρή ήταν η αντίδραση τόσο της ισραηλινής πλευράς, που βλέπει αντισημιτικό μένος και παραλληλισμό μιας δημοκρατικής χώρας σε άμυνα με μια αιμοδιψή τρομοκρατική οργάνωση, όσο και από τη Χαμάς, που καταγγέλλει ότι εξισώνεται το θύμα με τον θύτη. Εξωφρενικό χαρακτήρισε το αίτημα ο αμερικανός πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει εξίσωση μεταξύ Ισραή και Χαμάς».

Πληθώρα αποδείξεων

Ο εισαγγελέας Καρίμ Χαν επισημαίνει στο σκεπτικό του ότι διαθέτει πληθώρα αποδείξεων που μπορούν να στηρίξουν τα αιτήματα που υπεβλήθησαν στους δικαστές. Οι Ισραηλινοί διαμαρτύρονται επί μακρόν για τη σε βάρος τους προκατάληψη των Ηνωμένων Εθνών. Στην πράξη, τα εντάλματα θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο σύλληψης ισραηλινούς αξιωματούχους στο εξωτερικό, βαθαίνοντας ουσιαστικά περισσότερο τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει υποστήριξη για την επιχείρηση στη Γάζα. Επίσης, θα αυξήσουν το πολιτικό κόστος για χώρες που υποστηρίζουν το Ισραήλ, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος στη Γάζα.

Στις αρχές του μήνα, ο ισραηλινός πρωθυπουργός είχε ανησυχήσει για την προοπτική παραπομπής του στο ΔΠΔ και είχε ζητήσει στήριξη από τον αμερικανό πρόεδρο στην περίπτωση που θα κινούνταν νομική διαδικασία εις βάρος του Ισραήλ. Σύμφωνα με νομικό ειδικευμένη στο Διεθνές Δικαστήριο και σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το αίτημα του εισαγγελέα του ΔΠΔ για έκδοση εντάλματος κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου ήταν μια «τεράστια υπόθεση», καθώς είναι η πρώτη φορά που υποβλήθηκε τέτοιο αίτημα εναντίον του ηγέτη υποστηριζόμενου από τη Δύση κράτους. Το Τελ-Αβίβ έχει εν τω μεταξύ κι άλλο ανοιχτό μέτωπο, καθώς η Νότια Αφρική έχει προσφύγει εναντίον του στο Διεθνές Δικαστήριο, κατηγορώντας το για γενοκτονία.

Ο εισαγγελέας ζητεί την έκδοση ενταλμάτων από μια προδικαστική επιτροπή τριών δικαστών, οι οποίοι χρειάζονται κατά μέσο όρο δύο μήνες για να εξετάσουν τα αποδεικτικά στοιχεία και να καθορίσουν εάν η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει.

Οι ευθύνες

Ειδικότερα, ο Καρίμ Χαν ανέφερε σε δήλωσή του ότι ζήτησε εντάλματα σύλληψης για τους Γιαχία Σινουάρ, Μοχάμεντ Ντέιφ και Ισμαήλ Χανίγιε της Χαμάς, επειδή «ευλόγως πιστεύει» ότι ήταν υπεύθυνοι για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, στα οποία περιλαμβάνονται «η δολοφονία εκατοντάδων ισραηλινών αμάχων» στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ υπό την ηγεσία της Χαμάς και η σύλληψη τουλάχιστον 245 ομήρων. Επεσήμανε ότι οι αξιωματούχοι της Χαμάς «σχεδίασαν και υποκίνησαν τη διάπραξη εγκλημάτων» εκείνη την ημέρα και ότι «αναγνώρισαν την ευθύνη τους για αυτά τα εγκλήματα» μέσω των πράξεών τους, όπως ήταν οι προσωπικές επισκέψεις σε ομήρους λίγο μετά την απαγωγή τους.

Ταυτοχρόνως ζήτησε εντάλματα σύλληψης για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον υπουργό Αμυνας του Ισραήλ Γιόαβ Γκάλαντ θεωρώντας ότι φέρουν ευθύνη για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, συμπεριλαμβανομένης της πρόκλησης λιμού ως όπλου πολέμου και της «σκόπιμης στόχευσης άμαχου πληθυσμού». Τα εγκλήματα αυτά διεπράχθησαν «ως μέρος μιας εκτεταμένης και συστηματικής επίθεσης εναντίον του παλαιστινιακού άμαχου πληθυσμού» και ορισμένα «συνεχίζονται μέχρι σήμερα».

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο είναι το μόνο μόνιμο Διεθνές Δικαστικό Σώμα που μπορεί να διώξει άτομα που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου, γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ιδρύθηκε το 2002 για τη διερεύνηση αυτών των εγκλημάτων βάσει μιας συνθήκης του 1998 που είναι γνωστή ως Καταστατικό της Ρώμης. Προηγουμένως, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είχε συστήσει ειδικά δικαστήρια για την αντιμετώπιση ωμοτήτων σε μέρη όπως η πρώην Γιουγκοσλαβία και η Ρουάντα.

Τα πρόσωπα-κλειδιά

Καρίμ Χαν

Ο Καρίμ Χαν είναι βρετανός νομικός και προτάθηκε ως υποψήφιος από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου για να αναλάβει τον ρόλο του εισαγγελέα στο ΔΠΔ, σε μια εννιαετή θητεία που ξεκίνησε το 2021. Στη διάρκεια της 30χρονης καριέρας του, υπηρέτησε σε διακεκριμένες θέσεις, μεταξύ αυτών και ως σύμβουλος στα Ηνωμένα Εθνη.

Υπερασπίστηκε κορυφαίους παγκόσμιους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του πρώην προέδρου της Λιβερίας Τσαρλς Τέιλορ, ο οποίος καταδικάστηκε για εγκλήματα πολέμου, και του τότε αντιπροέδρου της Δημοκρατίας της Κένυας, ο οποίος κατηγορήθηκε για μετεκλογική βία. Στο πλαίσιο της θητείας του στο ΔΠΔ, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης κατά του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μπενιαμίν Νετανιάχου

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πρόεδρος του κόμματος Λικούντ του Ισραήλ, είναι ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας. Η συμμαχία στον κυβερνητικό συνασπισμό με ακροδεξιά κόμματα θεωρείται ότι συνέβαλε στη σκληρή γραμμή που ακολουθεί στη Γάζα, όπου περισσότεροι από 35.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί σύμφωνα με παλαιστίνιους αξιωματούχους.

Ερευνα για διαφθορά και μαζικές διαδηλώσεις εναντίον της προσπάθειάς του να αναμορφώσει το δικαστικό σύστημα του Ισραήλ έχουν πλήξει σημαντικά την ηγεσία του. Η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει εστιάσει στην εξάλειψη της Χαμάς, ενώ Αμερικανοί και άλλοι σύμμαχοί της ζητούν αυτοσυγκράτηση.

Γιαχία Σινουάρ

Ο σημερινός παλαιστίνιος ηγέτης της οργάνωσης Χαμάς στη Γάζα είναι ο άνθρωπος που το Ισραήλ θεωρεί ότι φέρει το κύριο βάρος της ευθύνης για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου που προκάλεσαν τουλάχιστον 1.200 θύματα. Ανέλαβε τη σκυτάλη από τον Ισμαήλ Χανίγια το 2017 και είναι από τους συνιδρυτές του μηχανισμού ασφαλείας της Χαμάς και η δεύτερη πιο ισχυρή προσωπικότητα της οργάνωσης.

Ενώ ήταν φυλακισμένος στο Ισραήλ πριν από αρκετές δεκαετίες έχοντας καταδικαστεί για πολλαπλές δολοφονίες, κατάφερε μόνος του να μάθει εβραϊκά. Σήμερα, οι προσπάθειες του Ισραήλ επικεντρώνονται στην εξάλειψή του και στην καταστροφή της Χαμάς.