Προσπέραση στην τελική ευθεία

Ο ΠΑΟΚ κέρδισε τον Αρη στο Κλ. Βικελίδης με 2-1 και για το αν είναι δίκαια πρωταθλητής δεν τίθεται θέμα συζήτησης. Ο ΠΑΟΚ κέρδισε στη σειρά την ΑΕΚ, τον Ολυμπιακό, τον Παναθηναϊκό στην Τούμπα και τον Αρη, αιώνιο αντίπαλό του που ποτέ δεν είχε κερδίσει φέτος, εκτός έδρας. Το σερί του ΠΑΟΚ ήταν ένα σερί ανατροπής κι αντίδρασης. Οπως όλο το πρωτάθλημά του.

MVP

Είναι εύκολο να πεις πως ο Ραζβάν Λουτσέσκου είναι ο ΜVP του ΠΑΟΚ, δεν είναι όμως τόσο απλό να το τεκμηριώσεις. Ο Ρουμάνος δούλεψε ως απόλυτο αφεντικό, αλλά απόλυτο αφεντικό έκανε κι ο κ. Γιάννης Αλαφούζος πέρυσι τον Ιβάν Γιοβάνοβιτς και φέτος και τον Φατίχ Τερίμ, αλλά δεν είχε ίδια αποτελέσματα. Είναι αλήθεια πως ο τρόπος που δούλεψε φέτος ο Λουτσέσκου στον ΠΑΟΚ θύμιζε πολύ τον τρόπο που δούλευαν στο παλιό αγγλικό ποδόσφαιρο οι «μάνατζερ-προπονητές», προσωπικότητες όπως ο σερ Αλεξ Φέργκιουσον, ο Κένι Νταλγκλίς ή ο Αρσέν Βενγκέρ, που ήταν συγκεντρωτικοί διοικητές που ήθελαν κάθε ευθύνη, όπως ο Ρουμάνος που έπεισε τον Ιβάν Σαββίδη να του δώσει εν λευκώ τα κλειδιά.

Αλλά υπερεξουσίες είχε και πέρυσι ο Ραζβάν και ο ΠΑΟΚ αποκλείστηκε στο Europa Conference League από μια Λέφσκι καλοκαιριάτικα και στο πρωτάθλημα τερμάτισε τέταρτος – χωρίς μάλιστα να έχει χειρότερο υλικό, ίσα ίσα. Επίσης ο Λουτσέσκου τα αγαπημένα του mind games (τις επιθέσεις στις ομάδες της Αθήνας, τους διαιτητές κ.λπ.) τα κάνει κάθε χρόνο και τα έκανε και φέτος: τα κάνει γιατί πιστεύει πως έτσι κρατά τον κόσμο του ΠΑΟΚ συσπειρωμένο απέναντι σε εχθρούς υπαρκτούς και μη, αλλά σαφώς  δεν ήταν αυτά που του έδωσαν τον τίτλο.

Λόγοι

Ο Λουτσέσκου τα κατάφερε φέτος για τρεις λόγους. Γιατί μεγάλωσε την αξία της ομάδας του κατά τη διάρκεια της χρονιάς – κι αυτό για προπονητή είναι από τα σπάνια και τα δύσκολα. Γιατί έφτιαξε μια ομάδα που ήξερε να αντιδρά ποντάροντας στον χαρακτήρα των παικτών του. Και γιατί κατάφερε να πιέσει τους παίκτες του όσο έπρεπε αλλά και να μην ξεπεράσει τα όρια. Εβαλε τους παίκτες μπροστά στις ευθύνες τους χωρίς να τους φορτώσει πιο πολλές από όσες μπορούσαν να σηκώσουν δηλαδή.

Ιεραρχία

Ας τα δούμε ένα ένα. Ο ΠΑΟΚ στα χαρτιά και στη θεωρία στοίχιζε λιγότερο από όσο οι ανταγωνιστές του: οι καλοκαιρινές μεταγραφές του ήταν μετρημένες και προσεκτικές, αν και ο καλύτερος παίκτης που έφερε, ο Ντεσπόντοφ, έπαιζε στην ίδια θέση με έναν από τους καλύτερους της ομάδας, δηλαδή τον Ζίφκοβιτς. Ωστόσο η πορεία προς την ωριμότητα του Κοτάρσκι, η αξιοποίηση του δανεικού Μεϊτέ, η καθιέρωση του Κεντζιόρα ως κεντρικού αμυντικού, η εμπιστοσύνη στον 37χρονο Τάισον και κυρίως η καθιέρωση των Κουλιεράκη και Κωνσταντέλια μεγάλωσαν την αξία της ομάδας, που είναι κάτι διαφορετικό από το κόστος της.

Ενώ στην πορεία ο ΠΑΟ, η ΑΕΚ και ο Ολυμπιακός έχασαν παίκτες και πήραν λιγότερα από πολλούς, ο ΠΑΟΚ έβλεπε διαρκώς παιδιά να προοδεύουν. Η προσέγγιση του Ραζβάν στη σεζόν βασιζόταν σε κάτι απλό: στη δημιουργία μιας εσωτερικής ιεραρχίας που θα του επέτρεπε να δουλέψει χωρίς να χρειάζεται να εξηγεί τις επιλογές του.

Πάντα

Ο Λουτσέσκου φέτος έκανε περισσότερο ροτέισον από τα προηγούμενα χρόνια όμως ο ΠΑΟΚ είχε πάντα βασικούς και αναπληρωματικούς. Μάλιστα ροτέισον γινόταν κυρίως στην επίθεση (εκεί όπου υπάρχουν οκτώ παίκτες που μπορούσαν να αγωνιστούν ως βασικοί – Κωνσταντέλιας, Μουργκ, Τάισον, Ζίφκοβιτς, Τόμας, Σαμάτα, Ντεσπόντοφ και ο νεαρός Τζίμας) αλλά όχι τόσο στην άμυνα, όχι γιατί οι παίκτες είναι λιγότεροι αλλά γιατί η γραμμή αυτή ειδικά έπρεπε να «δέσει» και δεν υπήρχαν περιθώρια για πειράματα.

Στο τέλος της χρονιάς, όταν ο ΠΑΟΚ έφτασε κοντά στο να ολοκληρώσει τη διαδικασία διεκδίκησης τίτλων, ο Λουτσέσκου εμπιστεύτηκε συνεχώς τους ίδιους παίκτες (14-15 τον αριθμό): έκανε μεγάλο ροτέισον μόνο με τη Λαμία και παραλίγο να το πληρώσει. Ο Ρουμάνος δεν έκανε επιλογές στρατηγικές και δεν υπήρξε απρόβλεπτος: ο ΠΑΟΚ δεν άλλαξε ποτέ διάταξη παίζοντας πάντα 4-2-3-1.

Η μόνη αλλαγή στρατηγικής που είχαμε τον τελευταίο καιρό ήταν η απόφαση του Ραζβάν να πιέσει ψηλά τον Ολυμπιακό και να ανεβάσει την άμυνα όσο ποτέ άλλοτε στο Γ. Καραϊσκάκης. Αυτό κράτησε ένα ημίχρονο, το τιμώρησε ο Ναβάρο και δεν το ξαναείδαμε. Στις νίκες του τέλους ο ΠΑΟΚ έπαιξε το ποδόσφαιρο που ξέρει. Πίεζε στην αρχή των ματς, αλλά κυρίως χτυπούσε στις αντεπιθέσεις.

Ανατροπές

Ο Λουτσέσκου πόνταρε στον χαρακτήρα και στις αντιδράσεις των παικτών του οι οποίες υπήρξαν καταπληκτικές. Η τελική του αντεπίθεση με τις τέσσερις σερί νίκες έρχεται έπειτα από τον αποκλεισμό από την Μπριζ, την ήττα από τον Ολυμπιακό και την ισοπαλία στη Λαμία. Μετά την ήττα από τον Αρη στα playoffs κερδίζει και αποκλείει την Ντιναμό Ζάγκρεμπ με το επιβλητικό 5-1 και επικρατεί του ΠΑΟ με 2-3 στη Λεωφόρο. Μετά την εβδομάδα των παθών τον Φεβρουάριο (έχει φέρει στην Τούμπα ισοπαλία με την ΑΕΚ, έχει χάσει από τον ΠΑΟ στο Κύπελλο κι έχει διασυρθεί από τον Ολυμπιακό εντός έδρας) πάει στη Λεωφόρο, κάνει στον ημιτελικό του Κυπέλλου μια τρομερή εμφάνιση και αποκλείεται στα πέναλτι από τον ΠΑΟ κι ενώ τρεις παίκτες του έχουν την ευκαιρία να σκοράρουν πέναλτι-γκολ πρόκρισης. Ο ΠΑΟΚ – κι αυτό κάνει την καθοριστική διαφορά – σε τρία ματς με την ΑΕΚ παίρνει δύο ισοπαλίες (1-1 και 1-2) και μία νίκη (3-2) ενώ είναι πίσω στο σκορ.

Το αξίζει

Ο Λουτσέσκου πήρε το πρωτάθλημα γιατί δούλεψε πολύ με τους παίκτες του. Ο Οζντόεφ αποκάλυψε ότι είχε ψυχολογικά προβλήματα και τα ξεπέρασε χάρη στον προπονητή του. Ο Ντεσπόντοφ γκρίνιαζε γιατί έμενε στον πάγκο, η διαχείριση του Σαμάτα που αποδοκίμαζαν οι οπαδοί μόνο απλή δεν ήταν. Ο Λουτσέσκου τα πήρε όλα πάνω του: για πρώτη φορά φέτος έγινε και στόχος της κριτικής, ενώ δεν δίστασε έπειτα από στραβοπατήματα (με τον Αρη και τη Λαμία π.χ.) να μιλήσει για «ξεζουμισμένη ομάδα». Το έκανε για να προστατεύσει τους παίκτες του, αλλά και για να κοιμίσει τους αντιπάλους του που πολλές φορές φέτος πίστεψαν πως ο ΠΑΟΚ τελείωσε, μέχρι που στην τελική ευθεία τον είδαν μπροστά τους.

Πάντα πίστευα ότι ο Ρουμάνος είναι έξυπνος άνθρωπος περισσότερο από ιδιοφυής προπονητής. Φέτος η εκτίμησή μου δικαιώθηκε. Και τον επόμενο Σεπτέμβρη περιμένω να δω τον ΠΑΟΚ στο νέο Τσάμπιονς Λιγκ. Χάρη στην πρόοδο και που έκανε φέτος, και το μέταλλο που απέκτησε, το αξίζει.