«Η φωνή περνάει σε περιοχές αρχέγονες»

Μουσικό θέατρο και σύγχρονη πειραματική μουσική: αυτή τη μείξη υπόσχεται και αναδεικνύει η παράσταση «Η φωνή των Βακχών» του νέου συνθέτη Γιάννη Αγελάκη, η οποία παρουσιάζεται στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο ΚΠΙΣΝ, αύριο και την Κυριακή. Στην παράσταση μουσικού θεάτρου συμμετέχει ο τενόρος Χρήστος Κεχρής και μουσικοί από το ειδικευμένο στη σύγχρονη μουσική σύνολο Ergon Εnsemble. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο θεατρικός σκηνοθέτης Γιώργος Κουτλής.

Με τη διαρκή χρήση ακαθόριστων φωνημάτων, η παράσταση αναδεικνύει την ανθρώπινη φωνή δημιουργώντας μια αίσθηση αρχέγονης τελετουργίας. Η ωμότητα στη χρήση των φωνών και των οργάνων οριοθετεί τη βία όπως αυτή ξεκλειδώνεται μέσα από το έργο του Ευριπίδη: μεταξύ Πενθέα και Διονύσου, μεταξύ των αντίθετων δυνάμεων της ανθρώπινης φύσης. Οπως οι Βάκχες αναδεικνύουν μια αέναη σύγκρουση στη βάση της ανθρώπινης ψυχής και της ιστορίας, έτσι και η παράσταση «Η φωνή των Βακχών» επιδιώκει να διεισδύσει στη φύση της ανθρώπινης φωνής και να αναδείξει τις ανεξερεύνητες πτυχές της.

«Οι μουσικοί δρουν πάνω στα όργανα και τις φωνές τους, όμως οι δράσεις αυτές δεν παράγουν κάθε φορά το ίδιο ηχητικό αποτέλεσμα. Οι ήχοι παραμένουν μη ελεγχόμενοι πλήρως, είναι εγγενώς ασταθείς και διαρκώς κινούμενοι και εμπεριέχουν μια δική τους λογική στον τρόπο με τον οποίο ξεδιπλώνονται» σημειώνει ο συνθέτης. Το σκηνικό και τα κοστούμια υπογράφει η Αρτεμις Φλέσσα και τον σχεδιασμό των φωτισμών ο Γιώργος Αγιαννίτης. Συμμετέχουν οι μουσικοί Κώστας Τζέκος (μπάσο κλαρινέτο), Σπύρος Λασκαρίδης (τρομπέτα), Ανδρέας-Ρολάνδος Θεοδώρου (τρομπόνι) και ο τενόρος Χρήστος Κεχρής, που μίλησε στο «Νσυν».

Πώς χρησιμοποιείται και πώς αναδεικνύεται η φωνή ενός τενόρου για τις ανάγκες ενός έργου όπου κεντρική θέση έχουν η βία και το θηριώδες στοιχείο της ανθρώπινης φύσης;

Η φωνή είναι το κυρίαρχο στοιχείο στο έργο και αποτελεί το βασικό εργαλείο με το οποίο παράγεται ήχος της παράστασης. Το σώμα του τραγουδιστή λειτουργεί ως φορέας μιας γλώσσας που προϋπάρχει του λόγου. Η φωνή αναδεικνύεται υπό την έννοια της διεύρυνσης των εκφραστικών της δυνατοτήτων. Με δονήσεις, σπαραγμούς, άπνοιες και άλλα ασυνήθιστα εργαλεία, η φωνή περνάει σε περιοχές αρχέγονες, άναρχες, πρωτόγονες, προσπαθώντας να ανακαλύψει τη φώνηση ως αντίθετη έννοια με αυτή της γλώσσας, του λόγου, της λογικής και της δομημένης σκέψης.

«Μουσικό δράμα» και όχι «μουσικό θέατρο» είναι η περιγραφή του συνθέτη για ένα έργο όπου η σκηνική δράση υπηρετεί τον ήχο και όχι το αντίθετο. Με ποια έννοια;

Οι «Βάκχες» είναι η αφετηρία της ιδέας για τη δημιουργία του έργου από τον Γιάννη Αγγελάκη. Σε αυτή τη βάση, η διαμάχη του Βάκχου και του Πενθέα, που εξιστορείται στην τραγωδία του Ευριπίδη αποτελεί την αφορμή σε επίπεδο συμβόλων και εννοιών για τη δημιουργία ενός ηχητικού τοπίου όπου η βία και η αναρχία παρατίθενται ως αντίθετοι κόσμοι. Ως μουσικός και τραγουδιστής προσέγγισα το έργο σαν μια πρόκληση να βγω έξω από το πλαίσιο της δομημένης μουσικής με τον ίδιο τρόπο που οι ήχοι της γλώσσας παλεύουν να αποδεσμευτούν από τις έννοιες των λέξεων. Δεν πρόκειται για μια ερμηνεία που αναπαριστά ή εξιστορεί, αλλά για μια πρόταση που εμπνέεται από τον μύθο για να δημιουργήσει έναν ηχητικό πειραματισμό και μια φωνητική εξερεύνηση.