Μάιος σημαίνει… Νέα Υόρκη

Κάθε οργανωμένος συλλέκτης, έμπορος τέχνης, σύμβουλος ή επιμελητής έχει σημειωμένα στο ημερολόγιό του τα σταθερά «ραντεβού» του έτους. Και μπορεί τον Μάρτιο να πρέπει να διαλέξει αν θα βρεθεί στη μεγάλη φουάρ του Λος Αντζελες, τη Frieze, ή αν θα επισκεφθεί τη διαρκώς εξελισσόμενη Art Dubai. Να έχει βγάλει εγκαίρως τα εισιτήριά του ώστε να ταξιδέψει ειδικά φέτος στη Βενετία τον Απρίλιο για να επισκεφθεί την Μπιενάλε, η οποία πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια. Γνωρίζει καλά, ωστόσο, ότι αν θέλει να παίξει δυναμικά στον στίβο της αγοράς της τέχνης και να παρακολουθήσει τις τάσεις τη στιγμή που διαμορφώνονται, τον Μάιο θα πρέπει να βρίσκεται στη Νέα Υόρκη.

Ο Μάιος θεωρείται κομβική στιγμή στον ετήσιο κύκλο εργασιών των γκαλερί και των εμπόρων τέχνης και μία από τις δύο κορυφαίες περιόδους (η άλλη είναι τον Νοέμβριο) οπότε οι συλλέκτες παίρνουν σημαντικές αποφάσεις και προχωρούν σε μεγάλες αγορές. Το χρονικό αυτό σημείο ορίστηκε άτυπα προς τα τέλη της δεκαετίας του 1970 οπότε οι μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών αποφάσισαν να διοργανώσουν πωλήσεις πολύ σημαντικών έργων στη Νέα Υόρκη τον συγκεκριμένο μήνα, δημιουργώντας μια «παράδοση» που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Το ενδιαφέρον που διαμόρφωσαν οι δημοπρασίες περί την αγορά τέχνης τον Μάιο στη Νέα Υόρκη ενισχύθηκε εδώ και 12 χρόνια με την ίδρυση της νεοϋρκέζικης έκδοσης της Frieze – μιας από τις σημαντικότερες φουάρ παγκοσμίως – αλλά και την παρουσία δύο ακόμη μεγάλων εμπορικών εκθέσεων στην αμερικανική μητρόπολη την ίδια περίοδο, την Εκθεση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Καλών Τεχνών, τη γνωστή TEFAF, και την Independent, οι οποίες καλύπτουν διαδοχικά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου, ενώ πολλές μικρότερες ανάλογες διοργανώσεις κινούνται δορυφορικά.

Το αποτέλεσμα είναι να συγκεντρώνονται τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο σε έναν χώρο και μόνο του Απερ Ιστ Σάιντ του Μανχάταν περισσότεροι συλλέκτες από όσους ζουν σε μια μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκή πόλη, όπως επισημαίνουν γνώστες του χώρου στους New York Times.

Η θέση της Νέας Υόρκης ως κέντρου της αγοράς τέχνης γενικά και ειδικά κατά τον Μάιο όχι μόνο είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά και ακλόνητη, σύμφωνα με όσους έχουν μεγάλη εμπειρία στον κόσμο του εμπορίου της τέχνης. Κι αυτό διότι μέσα στο πλαίσιο των παγκόσμιων αλλαγών που συντελούνται με τα ασιατικά κέντρα να παλεύουν για την πρωτοκαθεδρία στη συγκεκριμένη ήπειρο – με τη Σεούλ να επιχειρεί να ανταγωνιστεί το Χονγκ Κονγκ – και το περίπλοκο καθεστώς που έχει διαμορφωθεί στο Λονδίνο μετά το Brexit, με τη διακίνηση των έργων να έχει επιβαρυνθεί από τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις, η Νέα Υόρκη χαρακτηρίζεται πλέον από πολλούς ως «ασφαλές καταφύγιο».

Ενδιαφέρον είναι, ωστόσο, ότι δεν αποτελεί προορισμό μόνο για όσους έχουν έτοιμες τις επιταγές πολλών χιλιάδων δολαρίων για να εμπλουτίσουν τη συλλογή τους ή να εντοπίσουν τον επόμενο καλλιτέχνη που θα γίνει λίαν συντόμως περιζήτητος. Με τις πολλές εναλλακτικές  δυνατότητες που προσφέρει στους επισκέπτες να δουν εκθέσεις σε μουσεία και γκαλερί, οίκους δημοπρασιών και ιδρύματα προσελκύει όσους θέλουν να μυηθούν στον χώρο των εικαστικών και να εκπαιδεύσουν το βλέμμα τους, ώστε να κάνουν την επόμενη κίνηση ως νέοι συλλέκτες.

«Θημωνιές» του Μονέ από τους Sotheby’s

Περισσότερα από 30 εκατ. δολάρια εκτιμάται ότι θα πωληθεί στις 15 Μαΐου σε δημοπρασία του οίκου Sotheby’s στη Νέα Υόρκη το έργο του Κλοντ Μονέ «Θημωνιές στο Ζιβερνί» (1893). Η εκτίμηση αυτή είναι σαφώς χαμηλότερη από το ρεκόρ για έργο του ιμπρεσιονισμού που σημειώθηκε το 2019 όταν ένα άλλο έργο της ίδιας σειράς με θέμα τις θημωνιές, του 1890, άλλαξε χέρια προς 110,7 εκατ. δολάρια.

Ο πίνακας βρίσκεται στη συλλογή της ίδιας αμερικανικής οικογένειας εδώ και δεκαετίες από την οποία προέρχονται και αρκετά άλλα έργα της ίδιας περιόδου που θα πωληθούν. Μεταξύ αυτών και το «Μπενεκούρτ» (1887) επίσης με την υπογραφή του Μονέ που αγοράστηκε αρχικά από τον αμερικανό ζωγράφο Τζον Σίνγκερ Σάρτζεντ. Το έργο δεν έχει κυκλοφορήσει στην αγορά από το 1986 και εκτιμάται ότι θα πωληθεί έως και 8 εκατ. δολάρια. Αργότερα μέσα στην άνοιξη αναμένεται από τον ίδιο οίκο να διατεθεί ένα ακόμη έργο του Μονέ, ο «Μύλος στο Λιμέτζ» (1888) από τη συλλογή του Μουσείου Τέχνης Νέλσον – Ατκινς στο Κάνσας Σίτι με την εκτίμηση να κυμαίνεται μεταξύ 18 και 25 εκατ. δολαρίων.

Η ερωμένη του Πικάσο και το καπέλο της

Ενα πορτρέτο της ερωμένης και μούσας του Πάμπλο Πικάσο, Ντόρας Μάαρ, θα πωληθεί για πρώτη φορά σε δημοπρασία από τον οίκο Phillips τον Μάιο στη Νέα Υόρκη με την εκτίμηση να αγγίζει τα 18 εκατ. δολάρια για τον πίνακα διαστάσεων 61×38 εκ. Το «Γυναικείο κεφάλι με καπέλο» (1939) φιλοτεχνήθηκε τέσσερα χρόνια μετά τη γνωριμία του Πικάσο με την Μάαρ και παρέμεινε στην προσωπική συλλογή του ζωγράφου μέχρι τον θάνατό του, το 1973. Στη συνέχεια πέρασε στην ιδιοκτησία της ελβετικής γκαλερί Beyeler, ενώ τις τρεις τελευταίες δεκαετίες ανήκει στην ίδια ιδιωτική συλλογή.

Στην δημοπρασία της 14ης Μαΐου θα πωληθούν δύο χαρακτηριστικά γλυπτά του Ντόναλντ Τζαντ. Το πρώτο από ανοξείδωτο ατσάλι και κίτρινο φθορίζον πλεξιγκλάς φιλοτεχνήθηκε το 1978, όταν ο καλλιτέχνης βρισκόταν στο απόγειο της καριέρας του και εκτιμάται μεταξύ 5,5 και 7,5 εκατ. δολαρίων. Το δεύτερο αποτελείται από ατσάλι και μαύρο πλεξιγκλάς και ολοκληρώθηκε λίγο πριν από τον θάνατο του καλλιτέχνη, το 1994, με την εκτίμηση να κυμαίνεται μεταξύ 2 και 3 εκατ. δολαρίων.