Επιστροφή στη ζωή και στο θέατρο με τον «Βούδα»

Οι τελευταίοι 18 μήνες ήταν απίστευτα δύσκολοι για τον Χανίφ Κιουρέισι. Το 2022, την επόμενη μέρα των Χριστουγέννων, ο αξιόλογος βρετανός συγγραφέας ενώ βρισκόταν σε διακοπές με τη σύζυγό του στη Ρώμη κατέρρευσε στο πεζοδρόμιο. Χωρίς να έχει διευκρινιστεί ακριβώς πώς έπεσε, χτύπησε, στράβωσε τον αυχένα του και τραυμάτισε σοβαρά την κορυφή της σπονδυλικής του στήλης.

Οταν συνήλθε βρισκόταν μέσα σε μια λίμνη αίματος χωρίς να μπορεί να κουνήσει τα χέρια και τα πόδια του. Για περισσότερο από έναν χρόνο ήταν καθηλωμένος στο νοσοκομειακό κρεβάτι έχοντας τη φροντίδα των γιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού. Η ζωή του άλλαξε ραγδαία αφού δεν μπορούσε να καθίσει, να περπατήσει και να πιάσει στιλό για να γράψει. Παρά τη δυσάρεστη ανατροπή της ζωής του δεν έχασε ποτέ το χιούμορ του και την αισιοδοξία του. Επίσης δεν έχασε το δημιουργικό του πνεύμα παρ’ όλο που νοσηλεύτηκε σε πέντε διαφορετικά νοσοκομεία, υπεβλήθη σε επέμβαση στη σπονδυλική του στήλη και επέστρεψε στο σπίτι του τον προηγούμενο Δεκέμβριο. Αυτό το διάστημα είχε αρκετό χρόνο να σκεφτεί, όπως λέει σε συνέντευξή του στην «Guardian».

Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του ένιωθε μεγάλη πλήξη καθώς οι περισσότερες ώρες της ημέρας περνούσαν χωρίς να υπάρχει κάτι να κάνει. Τώρα χρησιμοποιεί μια ηλεκτρονική και μηχανοκίνητη αναπηρική καρέκλα και έχει τη βοήθεια ενός φροντιστή. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Οτι είναι πιο εύκολο για εκείνον να μεγεθύνει τη χαρά της ζωής του. Ο 69χρονος συγγραφέας παρακολουθεί τις πρόβες του θεατρικού έργου «Ο Βούδας των προαστίων» στο Swan Theatre της Royal Shakespeare Company στο Stratford -Upon-Avon, που βασίζεται στο μυθιστόρημα με το οποίο έκανε το ντεμπούτο του το 1990. Ενα βιβλίο που είχε κερδίσει επαίνους από αναγνώστες και κριτικούς.

Στο κέντρο της ιστορίας του βρίσκεται η ζωή του Καρίμ Αμίρ, ενός εφήβου ο οποίος προέρχεται από οικογένεια διαφορετικών πολιτισμών. Είναι γιος ενός ινδού μετανάστη και μιας Αγγλίδας, που ζει στα τέλη της δεκαετίας του ’70 με την οικογένειά του στα νότια προάστια της αγγλικής πρωτεύουσας. Ο πατέρας τού Καρίμ είναι δάσκαλος της γιόγκα, έχει ακροατήριο που τον θαυμάζει και συνέχεια ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο ταυτότητες, την ινδική και τη βρετανική. Αυτός ο νεαρός και ανήσυχος έφηβος καταφέρνει να ξεφύγει από το αποπνικτικό προάστιο και να κυνηγήσει τα όνειρά του. Το κάνει μάλιστα με τρόπο εντυπωσιακό. Εγκαθίσταται στο Κεντρικό Λονδίνο, γίνεται ηθοποιός, συμμετέχει ακροθιγώς στην τρέχουσα πολιτική, πάει στις ΗΠΑ, αλλά τελικά επιστρέφει στο Λονδίνο. Στο μεταξύ βιώνει από κοντά τον χωρισμό των γονιών του και τη νέα σχέση του πατέρα του, διατηρεί ταυτόχρονα ετεροφυλοφιλικές και ομοφυλοφιλικές σχέσεις και γενικώς ζει σε φρενήρεις ρυθμούς.

«Πολιτικό και αστείο»

Αυτό το συναρπαστικό μυθιστόρημα, που εξερευνά με διεισδυτικό τρόπο τις σχέσεις της οικογένειας, των φίλων, του σεξ, του θεάτρου και, τελικά, του ανήκειν, ανεβάζει στη σκηνή η Εμα Ράις. Αυτή η δημιουργική εγρήγορση της προετοιμασίας έβαλε στο παιχνίδι και τον σημαντικό βρετανό συγγραφέα. Αλλωστε σύμφωνα με τη Ράις η συμβολή του ήταν πολύτιμη: «Ο Χανίφ στην αρχή μού είπε ότι το έκανα τελείως λάθος. Επέμενε ότι η ιστορία πρέπει να είναι πολιτική και αστεία». «Αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που κάνει το θέατρο το κατάλληλο μέσο για να ειπωθούν αυτές οι ιστορίες; Ο “Βούδας” είναι ένα ερωτικό γράμμα στο θέατρο», δηλώνει η Ράις στην «Guardian». «Αυτό είναι που με τράβηξε σε αυτό. Υπάρχει μια αμεσότητα και μια ανθρωπιά στο θέατρο. Θα νιώσεις να βρίσκεσαι κοντά σε ένα όργιο, κοντά σε έναν ρατσιστικό ξυλοδαρμό. Θα νιώσεις τη θέρμη που αναδύει ο χορός των ηθοποιών. Σε αντίθεση με την τηλεόραση, το θέατρο παρακινεί τη φαντασία και προτρέπει. Το κοινό μπορεί να οδηγηθεί οπουδήποτε».

Από την πλευρά του ο Χανίφ Κιουρέισι, που η εμπλοκή του με το θεατρικό ανέβασμα του βιβλίου του τον έκανε να νιώθει όπως λέει «από τετραπληγικός, φυσιολογικός», εξηγεί: «Νομίζω ότι οι άνθρωποι στη δεκαετία του ’70 πίστευαν πραγματικά στο μέλλον και ήταν αρκετά αισιόδοξοι για αυτό. Για τη μουσική, τη μόδα, τα μέσα και τη φωτογραφία. Ο Καρίμ και ο φίλος του Τσάρλι πιστεύουν πραγματικά ότι μπορούν να τα καταφέρουν, ότι μπορούν να γίνουν αστέρες της ποπ. Αλλά δεν νομίζω ότι τα παιδιά μου είναι αισιόδοξα για τη Βρετανία και το μέλλον. Οι νέοι στο βιβλίο δεν μιλούν καθόλου για χρήματα. Τα παιδιά μου και οι φίλοι τους μιλούν για χρήματα όλη την ώρα».