Ο Μαιγκρέ περιγράφει τον Σιμενόν

Ο επιθεωρητής Μαιγκρέ εμφανίζεται για πρώτη φορά στο μυθιστόρημα του Σιμενόν Πιέτρ ο Λετονός, έκδοση του 1929. Η επιτυχία αυτού του έργου αποτέλεσε αφορμή για τον εκδότη Φαγιάρ (Fayard) να καλέσει τον συγγραφέα και να του ζητήσει «μια σειρά βιβλίων Μαιγκρέ». Ο Σιμενόν συμφώνησε και τον Φεβρουάριο του 1931 διοργάνωσε πάρτι σε καμπαρέ του Μονπαρνάς για να λανσάρει τη σειρά με προσκεκλημένους συγγραφείς, τραγουδιστές, ζωγράφους και άλλες διασημότητες της παρισινής ζωής. Από τότε και ως το 1973, όπου ο Σιμενόν ανάγγειλε ότι είχε αποφασίσει να μη γράφει πια και να μη δημοσιεύει, 82 μυθιστορήματα και νουβέλες είχαν πρωταγωνιστή τον Μαιγκρέ. Στα σαράντα και πλέον χρόνια που μεσολάβησαν, δύο κατά μέσον όρο Μαιγκρέ εμφανίζονταν κάθε χρόνο στις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Παρόλο που ο Σιμενόν έγραψε 400 έργα με χιλιάδες διαφορετικούς ήρωες, ο Μαιγκρέ δεν έχει πάψει να είναι συνώνυμος του Σιμενόν. Και ο ανδριάντας του Μαιγκρέ στην Ολλανδία δέχεται περισσότερους επισκέπτες από ό,τι o ανδριάντας του Σιμενόν στην Πλατεία του Επιθεωρητή Μαιγκρέ της Λιέγης, πόλη όπου ο Σιμενόν γεννήθηκε.

Στη μέση ακριβώς της συγγραφικής διαδρομής του Σιμενόν, το 1951 δηλαδή, κυκλοφόρησαν Οι αναμνήσεις του Μαιγκρέ, το πετυχημένο παιχνίδι του συγγραφέα, όπου ο πρωταγωνιστής κάνει λόγο για τα προσωπικά και επαγγελματικά του βίου του διά χειρός του δημιουργού του, έτσι που ο Σιμενόν υπάρχει και ερμηνεύεται επειδή ο ήρωάς του Μαιγκρέ ασχολείται μαζί του και ο Μαιγκρέ περιγράφει την ταυτότητα και το έργο του δημιουργού του. Εξωτερικές ομοιότητες υπάρχουν. Για παράδειγμα, ο Σιμενόν έχει διαρκώς μια πίπα δαγκωμένη στο στόμα του, ο Μαιγκρέ δεν νοείται χωρίς την πίπα του. O Σιμενόν φοράει το τσόχινο καπέλο του, ίδιο με το τσόχινο καπέλο του Μαιγκρέ. Οι διαφορές χαρακτήρων μεταξύ πρωταγωνιστή και δημιουργού αναφέρονται στις αναμνήσεις, παραμένουν όμως επιλεκτικές. Ο Μαιγκρέ είναι άτεκνος, η γυναίκα του πραγματικός σύντροφος, τα επεισόδια της ζωής του ως επιθεωρητή είναι, όπως λέει συχνά, λιγότερο θεαματικά και πιο κοινότοπα από όσο τα παρουσιάζει ο συγγραφέας.

Από την ίδια σκοπιά, ο Σιμενόν είχε πολυτάραχη και τραγική προσωπική και οικογενειακή ζωή, η αυτοκτονία μιας κόρης του τον είχε συντρίψει. Μπορούμε να υποψιαστούμε ότι θα επιθυμούσε να είναι ένας Μαιγκρέ, ένας μεσοαστός για τον οποίο το έγκλημα είναι επαγγελματική απασχόληση και οι μορφές των εγκληματιών είναι μορφές της κοινωνίας. Ο Μαιγκρέ διασχίζει το Παρίσι, περνάει από τις αστικές γειτονιές και από τα στέκια όπου άστεγοι, πόρνες, μικροαπατεώνες συμβιώνουν και συνεργάζονται, θαυμάζει την ταπεινότητα των ξεριζωμένων, τη διακριτική υπερηφάνεια των φτωχών, επιμένει στον υπαρξιακό δεσμό μεταξύ του αστυνομικού και του καταδιωκόμενου, όπου διαμορφώνονται προσωπικές σχέσεις, δίχως μίσος, αλλά και δίχως έλεος. Απαριθμώντας τα εγκλήματα που τον απασχόλησαν, παραπονείται πως ο Σιμενόν ασχολήθηκε με τα πλέον «χτυπητά, εκείνα που αποτέλεσαν ένα ασήμαντο μέρος της δραστηριότητάς μου». Θέλω να πω πως Οι αναμνήσεις του Μαιγκρέ (βιβλίο που ολοκληρώθηκε σε ένα δεκαήμερο) είναι προβολή ενός πολύμορφου Σιμενόν.

Ετσι έχουμε στα χέρια μας ένα βιβλίο για τη γραφή και τη διαφοροποίηση τέχνης και πραγματικότητας: ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας μιλάει για τον εαυτό του σαν να ήταν αληθινός, ενώ ο πραγματικός συγγραφέας γίνεται χαρακτήρας μυθοπλασίας. Για τον αναγνώστη που δεν έχει τύχει ως τώρα να γνωρίσει τον Μαιγκρέ, οι αναμνήσεις του είναι τόσο ανθρώπινες ώστε ο έπαινος αξίζει στον Σιμενόν!