El Wali, ο ήχος της Σαχάρας

Τι ακριβώς είναι το El Wali; Είναι το παράδειγμα μιας μουσικής μπάντας, ένα κράμα ιστορίας και μουσικής παράδοσης, ποίησης και μαχητικού ύφους, δυτικών και παραδοσιακών μουσικών οργάνων που έγιναν τραγούδια σε ένα άλμπουμ που μέχρι το 2019 ελάχιστοι γνώριζαν την ύπαρξή του. Οι El Wali έχουν γίνει ένα είδος εθνικής ορχήστρας, αναφέρει η «Guardian». Είναι ένα συγκρότημα του οποίου τα τραγούδια δεν έχουν τίτλους και δεν ανήκουν σε κανέναν – μια οντότητα που αλλάζει μορφή και αλλάζει μέλη με την πάροδο των γενεών.

Σχηματίστηκε όταν η Ισπανία παραχώρησε στο Μαρόκο την αποικία της στην έρημο της Σαχάρας από τα μέσα της δεκαετίας του 1970. Από τότε οι μουσικοί της αλλάζουν διαρκώς, όμως η μπάντα έδωσε εθνικό στίγμα στις νομαδικές κοινότητες της Δυτικής Σαχάρας, καθώς το El Wali ταυτίστηκε με τους αγώνες του αριστερού απελευθερωτικού μετώπου Polisario που μαχόταν το επεκτατικό γειτονικό Μαρόκο.

Το 1994, το El Wali έφτασε στο Βέλγιο για μια ηχογράφηση που οργανώθηκε από τη μη κυβερνητική οργάνωση Oxfam. Το άλμπουμ «Tiris», με 13 τραγούδια ερμηνευμένα από τρεις τραγουδιστές, ηλεκτρική κιθάρα, μπάσο, τύμπανα, πλήκτρα και tidinit, ένα παραδοσιακό λαούτο της Σαχάρας, ήταν ένα μείγμα εύθυμων αλλά και νοσταλγικών μελωδιών που αφηγούνται τις απαρχές του πολέμου κατά του Μαρόκου και την ιστορία ενός εξόριστου λαού που ονειρεύεται την ανεξαρτησία. Το «Tiris» διαδόθηκε τοπικά και αποθηκεύτηκε στα κινητά τηλέφωνα των κατοίκων της Νότιας Σαχάρας και της Δυτικής Αφρικής. Το εντόπισε το 2009 ο αυτοπροσδιοριζόμενος ως «αντάρτης εθνομουσικολόγος» και παραγωγός από το Ορεγκον Κρίστοφερ Κέρκλι στην έρευνά του για τη διάσωση της τοπικής μουσικής χάρη στο δίκτυο των χρηστών κινητών τηλεφώνων.

Το 2019, ο Κέρκλι μαζί με τον βέλγο παραγωγό του άλμπουμ του «Tiris» συνεργάστηκαν και επανακυκλοφόρησαν το «Tiris» του El Wali, το οποίο είναι πλέον διαθέσιμο στο Spotify και το YouTube. Και ετοιμάζουν μια νέα κυκλοφορία του συγκροτήματος από τη Σαχάρα. «Το νέο άλμπουμ που θέλουμε να κυκλοφορήσουμε έγινε από εντελώς διαφορετικούς ανθρώπους» λέει ο Κέρκλι. «Αλλά και αυτό είναι επίσης El Wali».

ΕΦΗ ΦΑΛΙΔΑ