Οι ευρω-μετακινήσεις και οι αφετηρίες τους

Στην τελευταία δημοσκόπηση της GPO καταγράφηκε μεταξύ άλλων ένα πολύ ενδιαφέρον εύρημα με πολλαπλούς αποδέκτες: το 39,8% του εκλογικού σώματος, περίπου 4 στους 10 πολίτες σκέφτονται πολύ και αρκετά σοβαρά το ενδεχόμενο να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές ένα διαφορετικό κόμμα από αυτό που επέλεξαν στις τελευταίες εθνικές. Το ποσοστό όσων θεωρούν αυτό το ενδεχόμενο πολύ πιθανό ανέρχεται στο 22% με τις γυναίκες και τις ηλικιακές ομάδες από 40 έως 64 ετών να εμφανίζουν τη μεγαλύτερη πιθανότητα μετακίνησης. Οσον αφορά την κομματική προέλευση μεγαλύτερη μεταβλητότητα εμφανίζουν οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ με 24,4% και της ΝΔ με 18,3% ενώ πιο σταθεροί παρουσιάζονται οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ και του ΠΑΣΟΚ.

Καταρχήν το εύρημα επιβεβαιώνει τον χαρακτήρα της χαλαρής ψήφου που εμφανίζεται στην ευρωκάλπη, η οποία όμως σε μεγάλο βαθμό αν ανατρέξει κανείς στα ιστορικά δεδομένα θα διαπιστώσει ότι λειτουργεί ως προπομπός των εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων ή στις περιπτώσεις που ακολουθεί σε μικρή χρονική απόσταση από τις βουλευτικές εκλογές επαναεπιβεβαιώνει τους εσωτερικούς πολιτικούς συσχετισμούς. Η πιθανότητα μετακίνησης που παρατηρείται στην κυβέρνηση και στην αξιωματική αντιπολίτευση είναι ερμηνεύσιμη, έχει ωστόσο πολύ διαφορετικές αφετηρίες. Η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός έχουν επιλέξει τη συγκεκριμένη περίοδο για να περάσουν μία σειρά μέτρων και νομοσχεδίων που προκαλούν έντονες κοινωνικές και ιδεολογικές αναταράξεις, οι οποίες δίνουν την ευκαιρία για δεύτερες σκέψεις σε όσους την είχαν εμπιστευτεί τον Μάιο και τον Ιούνιο χωρίς να διακυβεύεται η κυβερνητική και πολιτική σταθερότητα της χώρας.

Το νομοσχέδιο για τον πολιτικό γάμο των ομόφυλων ζευγαριών ροκανίζει τη δεξιά πτέρυγα της ΝΔ, ο νόμος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια συσπειρώνει την Αριστερά σε ένα κοινό αντικυβερνητικό μέτωπο ενώ την ίδια στιγμή η μεγάλη πλειοψηφία της κοινής γνώμης απαιτεί έναν χρόνο μετά πειστικές απαντήσεις για το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών που εξακολουθεί να είναι μία ανοιχτή πληγή για την ελληνική κοινωνία.

Η κυβέρνηση φαίνεται πως υποτίμησε τη συγκεκριμένη υπόθεση επενδύοντας στη λήθη, η πρόσφατη όμως διαδικασία της εξεταστικής επιτροπής ανέσυρε τις τρομακτικές μνήμες του περασμένου Μαρτίου, οι οποίες σε συνδυασμό με τις αυθόρμητες κινητοποιήσεις έχουν φέρει την κυβέρνηση σε μία μόνιμη απολογητική θέση. Η πολιτική της υπεροχή είναι βέβαια αδιαμφισβήτητη, αυτό όμως συμβαίνει κυρίως γιατί απέναντί της βρίσκεται μιας αλληλοσπαρασσόμενη αξιωματική αντιπολίτευση, μία μπερδεμένη κεντροαριστερή παράταξη και μία σειρά από μικρά υπερδεξιά κόμματα που δεν φαίνεται να μπορούν να συγκλίνουν σε ένα κοινό μέτωπο σαν αυτά που έχουν εμφανιστεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής Ερευνών GPO