Χωρίς αυλαία για έναν μεγάλο θεατρίνο

«…Είμαι μεταφορέας. Μεταφέρω το ήθος του ποιητή. Μεταφέρω σπάνιο υλικό με κατάνυξη.

Μεταφέρω το υλικό που δημιούργησε κάποιος άλλος. Πολλές φορές συγκρούομαι με τα κείμενα. Διαφωνώ με αυτά που λέω. Με τις λέξεις που εκστομίζω.

Δεν είχα σκεφτεί να γίνω ηθοποιός. Ενας φίλος, ο Γιώργος Ασδραχάς, με προέτρεψε και πήγα στον Κουν. Κουν, Ευαγγελάτος, Βολανάκης. Είχα την ευτυχία να μαθητεύσω και δίπλα στον συνθέτη Γιάννη Χρήστου και να νιώσω την αύρα του μύστη.

Εχω πάρει βραβεία, αλλά δεν χάρηκα ιδιαίτερα. Τη χαρά που πήρα ως μαθητής στην πρώτη παγκόσμια παράσταση των “Περσών” του Θεάτρου Τέχνης ως κορυφαίος στο Λονδίνο δεν μπορεί να μου τη δώσει κανείς.

Το θέατρο δεν το χρησιμοποίησα θεραπευτικά. Είναι η δουλειά μου. Στην οποία δεν μπορώ να εξηγήσω γιατί έμεινα. Η ψυχή μου έπρεπε να είναι αλλού. Να ανήκω στη σφαίρα της ποίησης, γιατί μεγάλωσα με ποιητές. Θα ήθελα να αφοσιωθώ στη γραφή της ποίησης. Ο ποιητής εκφράζεται ο ίδιος. Ο ηθοποιός μεταφέρει.

Εχω πάθος με τα βιβλία. Οχι μόνο να τα διαβάζω, έχω πάθος με το σχήμα τους, με την αφή τους, με την ιστορία που κρύβουν.

Χαίρομαι με απλά, καθημερινά πράγματα. Εχω ζήσει υπό το κράτος της χαράς και όχι υπό το άγχος της καριέρας. Η καριέρα δεν μου λέει τίποτα. Λέξη κατασκευασμένη, μακριά από την ουσία του ανθρώπου.

Πάντα ζούσα σε μια ελεγχόμενη μοναξιά. Εχω θέα του Σύμπαντος, του ουρανού, του περιβάλλοντος χώρου, δέντρων και ήχων. Νιώθω επαρκής με αυτά. Είναι αναπόφευκτη βέβαια η ανθρώπινη συντροφιά. Θυμάμαι τη φράση του Κικέρωνα: “Οι στιγμές που σωζόμαστε είναι πιο ευτυχισμένες από τις στιγμές που γεννιόμαστε”. Η χαρά λοιπόν από τη σωτηρία είναι βέβαιη, ενώ από τη γέννηση αβέβαιη.

Θυμάμαι στη Λευκάδα, τότε που ως παιδί κάναμε καντάδες με τους φίλους μου. Οι πιο ονειρεμένες στιγμές. Δεν θέλω να θυμάμαι άλλες…».

Απόσπασμα του Ηλία Λογοθέτη από συνέντευξη
στον Γιώργο Δουατζή («Πρόσωπα») το 2007

Με μεγάλη οδύνη αποχαιρετήσαμε το προηγούμενο Σάββατο στο Κοιμητήριο του Παπάγου τον μεγάλο και αγαπητό σε όλους λευκαδίτη ηθοποιό, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών. Ηταν η ψυχή της Λευκάδας. Την κουβαλούσε μέσα του. Ενας μεγάλος ηθοποιός πανελλήνιου βεληνεκούς. Η ψυχή της Λευκάδας αλλά και σύμβολο του νησιού μας. Είναι πλέον ένας θρύλος.

Ο Ηλίας γεννήθηκε και μεγάλωσε στη μυθική Λευκάδα της δεκαετίας του 1950. Φαρομάνησε στα καντούνια, μύρισε γιασεμιά και μπουκαμβίλιες στις κάτασπρες αυλές της πόλης, άκουσε τις γλυκές καντάδες, λάμπαξε από τα αστραπόβροντα του Αϊ-Γιαννιού, γοητεύτηκε από τη βροχή στον τσίγκο, κούρνιασε στη σκιά των ευκαλύπτων στον Ανθώνα, προσκύνησε ευλαβικά στη γειτονιά του στην Παναγία των Ξένων, μύρισε το λιωμένο κερί στους επιτάφιους ψέλνοντας το «ω γλυκύ μου έαρ», γεύτηκε τους άγουρους έρωτες στους Μύλους και στα Βαρδάνια, χάθηκε στους στροβιλισμούς των βαλς στο Πάνθεον.

Ολη η Λευκάδα κλαίει και νιώθει συγκλονισμένη για το φευγιό του. Ολη.

Υπήρξε ένας ηθοποιός που κατέθεσε την ψυχή του στο σανίδι. Σεμνός, διαβασμένος, χαμογελαστός, πάντα με χιούμορ και καλή διάθεση, δεινός τραγουδιστής, διορατικός, πάντα με άποψη, ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στο ευρύ κοινό. Είχε τη μεγάλη τύχη να μεγαλώσει στην αξέχαστη παλιά Λευκάδα, με τους διανοούμενους, τις φάρσες, το φεστιβάλ, τα φαρομανητά, την πολιτιστική πανδαισία, τα ξενύχτια στου Μουτρούκαλη. Κι αυτή τη Λευκάδα συνέχισε μέχρι τέλους να κουβαλάει στην καρδιά του. Εφυγε ένα κομμάτι από τη ζωή μας.

Ο Ηλίας Λογοθέτης γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου του 1939 και μεγάλωσε στη Λευκάδα. Απεβίωσε, σε ηλικία 85 ετών, στις 28 Φεβρουαρίου 2024 στην Αθήνα. Υπήρξε παντρεμένος με την ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέα Ευτυχία Καλλιτεράκη, με την οποία απέκτησαν έναν γιο, τον ηθοποιό Αλέξανδρο Λογοθέτη. Δεύτερη σύζυγός του – έως τον θάνατό του – ήταν η ηθοποιός Μαρία Ζαχαρή.

Δεν σκεφτόταν να ακολουθήσει την υποκριτική, καθώς ελκυόταν περισσότερο από την όπερα ως είδος. Σπούδασε και πήρε πτυχίο από το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών της Παντείου. Με το θέατρο ήρθε σε επαφή μέσω του Θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν, απ’ όπου αποφοίτησε το 1967 και πήρε μέρος σε πολλές θεατρικές παραστάσεις. Πρωτοεμφανίστηκε στον κινηματογράφο το 1970, στο έργο «Βαβυλωνία», όπου πήρε και το βραβείο δεύτερου ανδρικού ρόλου. Εγινε γνωστός κυρίως σε κωμικούς ρόλους από συμμετοχές στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Το 2000 δέχτηκε τα θετικά σχόλια του Χάρολντ Πίντερ για την ερμηνεία του στο θεατρικό έργο «Νεκρή ζώνη». Στο τέλος της καριέρας του έπαιξε επί 13 συνεχόμενα χρόνια στο «Αμάρτημα της μητρός μου» του Γ. Βιζυηνού.

Εχει συνεργαστεί με τους θιάσους Γιάννη Φέρτη – Ξένιας Καλογεροπούλου, Κάκιας Αναλυτή – Κώστα Ρηγόπουλου, Νίκου Ξανθόπουλου, Θανάση Βέγγου, Αγγελου Αντωνόπουλου – Μιράντας Κουνελάκη, με το Αμφι-Θέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου κ.ά. Συμμετείχε σε πολλά θεατρικά έργα στην τηλεόραση, στο γνωστό «Θέατρο της Δευτέρας» (ΕΡΤ1). Εχει λάβει μέρος, επίσης, σε μουσικές παραστάσεις, όπως το αφιέρωμα στον Μιχάλη Σουγιούλ.

ΧΩΡΙΣ ΑΥΛΑΙΑ

(του Ηλία Γεωργάκη)

Aπ’ την αλμύρα, γόνος του Πουλιού

με την καντάδα τμήμα του μυαλού,

τα δύσκολα τα χρόνια στην Ελλάδα

ανοίγει τα φτερά του απ΄ τη Λευκάδα.

Φρούφαλος, Ελένης ων ο γιος

φωνή ταμπεραμέντο, όλο χάρη

στο Πάνθεον θαμώνας τακτικός

με την κιθάρα στα καντούνια σιγοντάρει.

Γαλάζια των ματιών του η θωριά

Λευκάδας να θυμίζει ακρογιάλι,

μεγάλη η ζεστή του η καρδιά

ποθεί του Αϊ-Γιαννιού το μαϊστράλι.

Φιλί που δεν ακούμπησε ποτέ

τα χείλη τα γλυκά που λαχταρούσε

τα κόκκινα χορεύουν στη ζωή

σκεφτόταν συνεχώς, για κείνη ζούσε.

Ο Φίλιππος – Πανάγος αρχηγός

στο πνεύμα και στη σκέψη ήταν πρώτος,

αστεία, συζητήσεις, τσακωμοί

ξενύχταγε μαζί τους κι ο Κορώτος.

Κουζούντελη ο δρόμος φωτεινός

απλώνονται παντού πυγολαμπίδες

οι μνήμες μάς κρατάνε στη ζωή

όρθιες να στέκουν οι ελπίδες.

Ταλέντο που ζητούσε αφορμή

η φτώχεια ήταν δύσκολη κι η πείνα,

μα ξάφνου μια μέρα βροχερή

ξεκίνησε να πάει στην Αθήνα.

Οι φίλοι τον παρότρυναν θερμά

φαινόταν στην αρχή σαν ένα αστείο,

φτωχός αλλά με πίστη στην καρδιά

τον έβαλαν στο πρώτο λεωφορείο.

Του πλήρωσαν τα ναύλα ομαδικώς

ανοίγει τα φτερά του προς το φως

και να τος οντισιόν μπροστά στον Κουν

διαμάντι η φωνή του που ακούν.

Σε στίχους του Πανάγου οι εξετάσεις

πέρασε ευθύς χωρίς συστάσεις

είχε το ταλέντο και την τύχη

κι ας σήκωσε ψηλά ξανά τον πήχη.

Μεγάλος θεατρίνος θα γενεί

ψυχή του στο σανίδι εναποθέτει,

στον άνθρωπο που γνώρισες μην πεις:

αυλαία στον Ηλία Λογοθέτη.