Ενα καθόλου «τυχαίο είδωλο» της μόδας

Η Αϊρις Απφελ, φορέας του δικού της μοναδικού στυλ, ειδική στα υφάσματα, σχεδιάστρια εσωτερικών χώρων και διασημότητα της μόδας, πέθανε στα 102 της χρόνια. Αποκαλούσε τον εαυτό της «τυχαίο είδωλο», το οποίο έγινε ο τίτλος ενός βιβλίου που εξέδωσε το 2018, γεμάτου με τις στυλιστικές απόψεις της.

Τα χρώματα που συνήθιζε να φοράει έκαναν πόλεμο με τα σχέδια των υφασμάτων των ρούχων της και τα αξεσουάρ που κάλυπταν δάχτυλα, καρπούς και λαιμό δεν επιζητούσαν την ειρήνη του βλέμματος του θεατή που συναντούσε την Ιρις Απφελ στους δρόμους της Νέας Υόρκης.

Μια κλασική εμφάνιση της Απφελ θα συνδύαζε ένα μποά από εξωτικά φτερά με κρόσσια από μεγάλες στρογγυλές  χάντρες, βραχιόλια και ένα σακάκι με ινδιάνικα κεντήματα από χάντρες. Ωστόσο ποτέ δεν μπορούσες να ενοχληθείς από αυτή την πρόταση που έκανε με το παρουσιαστικό της η γυναίκα με την ντελικάτη μικροσκοπική σιλουέτα και τον υπερμεγέθη στρογγυλό μαύρο σκελετό γυαλιών στην άκρη της μύτης της.

Η Απφελ  ήταν ειδική στα παλιά υφάσματα. Μαζί με τον σύζυγό της Καρλ είχαν μια υφαντουργική εταιρεία, την Old World Weavers, και ειδικεύονταν σε εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης. Ανάμεσα στους πελάτες της συμπεριλαμβάνονταν ο Λευκός Οίκος και έξι διαδοχικοί πρόεδροι  των ΗΠΑ, η Εστέ Λοντέρ και η Γκρέτα Γκάρμπο.

Μια περσόνα υπερηλικιωμένη και κομψή,  που φορούσε κόκκινο κραγιόν, συνδύαζε υψηλή ραπτική με υπερμεγέθη έθνικ  κοσμήματα και που οι σταθμοί της φήμης της καταγράφηκαν ως κούκλα Μπάρμπι και με τις συνεργασίες της με εταιρείες ειδών αξεσουάρ και μόδας. Η Αϊρις Απφελ ξεχώριζε σε κάθε επίδειξη μόδας που παρακολουθούσε. Το στυλ της αποτέλεσε αντικείμενο εκθέσεων σε μουσεία και ενός ντοκιμαντέρ, του «Iris», σε σκηνοθεσία του Albert Maysles. «Δεν είμαι όμορφη και δεν θα γίνω ποτέ όμορφη, αλλά αυτό δεν έχει σημασία» είχε πει κάποτε. «Εχω κάτι πολύ καλύτερο. Εχω στυλ».

Η φήμη της  εκτοξεύτηκε το 2005, όταν το Ινστιτούτο Ενδύματος του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης στη Νέα Υόρκη φιλοξένησε μια έκθεση για εκείνη με τίτλο «Rara Avis» (στα λατινικά «σπάνιο πουλί»). Το μουσείο περιέγραψε το στυλ της ως «τόσο πνευματώδες όσο και πληθωρικά ιδιοσυγκρασιακό. Η πρωτοτυπία του εντοπιζόταν στην ανάμειξη υψηλής και χαμηλής μόδας. Οπως υψηλή ραπτική Dior με ευρήματα από υπαίθρια αγορά, εκκλησιαστικά άμφια του 19ου αιώνα με παντελόνια σαύρας Dolce & Gabbana.

Το στυλ της ακόμα και στις πιο ακραίες και μπαρόκ εκδοχές του αντιπροσώπευε μια  «νεωτερικότητα τολμηρή στη γραφιστική της».