Ηχο-δύναμα

Μπετόβεν: Οι Εννέα Συμφωνίες, Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της Ουάσιγκτον. Camila Tilling σοπράνο, Kelly O’Connor άλτο, Isaha Savage τενόρος, Ryan McKinney μπάσος, Χορωδία της Ουάσιγκτον, Eugene Rogers διευθυντής χορωδίας, διεύθυνση Gianandrea Noseda. Εκδοση της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της Ουάσιγκτον και του Kennedy Center, 5 SACD, 2 Bluray audio.

Με τις ηχογραφήσεις να έχουν γίνει στην αίθουσα της Εθνικής Ορχήστρας των Ηνωμένων Πολιτειών, τη Συμφωνική της Ουάσιγκτον στο Kennedy Center της αμερικανικής πρωτεύουσας από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2023, ο νέος και πλέον πρόσφατος αυτός κύκλος των Εννέα Συμφωνιών του Μπετόβεν προκάλεσε ενθουσιασμό σε κοινό και κριτική στη χώρα όταν έγιναν οι σχετικές συναυλίες, που τώρα παίρνουν τη μορφή μιας ιδιαίτερα ελκυστικής και σπάνια προσεγμένης ποιοτικά έκδοσης με την ηχητική δουλειά αναπαραγωγής να βρίσκεται στο ύψιστο δυνατό επίπεδο: πέντε sacd και δύο bluray audio δεν είναι κάτι που συναντά κανείς κάθε μέρα και ασφαλώς καλύπτουν και τα πιο υψηλά επίπεδα ηχητικών απαιτήσεων. Με άλλα λόγια, για όποιον αναζητά να ακούσει τις πλήρεις συμφωνίες του Μπετόβεν με τον τελειότερο δυνατό τρόπο αποτύπωσης που προσφέρει η (εξαιρετικά προηγμένη) σημερινή τεχνολογία ηχογράφησης και αποτύπωσης σε ψηφιακό μέσο, ο κύκλος αυτός δεν έχει αυτή τη στιγμή ανταγωνισμό. Ομως, όσο κι αν είναι σαφές ότι οι εκδότες του προσβλέπουν έντονα και σε αυτό το κοινό, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι περιορίζονται εκεί: πρωτίστως και κυρίως πρόκειται για μία νέα, φρέσκια, ζωντανή, γεμάτη ενέργεια, ουσία μα και παλμό ανάγνωση και απόδοση των έργων, από έναν μαέστρο και μία ορχήστρα που έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: είναι αμφότεροι σημαντικότεροι της φήμης τους.

Βέβαια, ο Gianandrea Noseda έχει τα τελευταία χρόνια επιβάλει πλήρως την παρουσία του στη διεθνή σκηνή – και ένα πολύ δυνατό «χαρτί» του είναι οι «ζωντανές» ηχογραφήσεις του με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου που εκδίδονται επίσης από τη δική της εταιρεία, με τις συμφωνίες του Σοστακόβιτς να εξελίσσονται στον σημαντικότερο ίσως κύκλο του 21ου αιώνα. Ο Noseda ήταν ένας σπουδαίος μαέστρος ήδη από τα πρώτα του βήματα αρκετά, πλέον, χρόνια πριν. Ομως δεν είχε περάσει τη γραμμή που μετατρέπει τον σημαντικό μαέστρο σε μεγάλο του πόντιουμ, κάτι που στις περισσότερες περιπτώσεις συμβαίνει μόνον μέσα από τα αποκλειστικά συμβόλαια με τις πολύ μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες και τις παράλληλες αναλήψεις θέσεων εξαιρετικού κύρους είτε σε όπερες είτε σε συμφωνικές ορχήστρες. Επί της ουσίας δεν του έλειπε, ούτε ασφαλώς του λείπει, τίποτα ως αρχιμουσικού από αυτή την κατηγορία – όμως, δεν ανήκε εκεί. Τώρα όμως, με αυτόν τον κύκλο ίσως είναι η στιγμή και αυτού του βήματος.

Το ίδιο, κατά παράδοξο τρόπο, ισχύει και για την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της Ουάσιγκτον. Αν και η Ορχήστρα της πρωτεύουσας των ΗΠΑ ουδέποτε εισήλθε στο κλαμπ των θεωρούμενων «μεγάλων» αμερικανικών ορχηστρών, επίσης όμως, ιδίως τον τελευταίο καιρό, δεν έχει να ζηλέψει και πολλά από τις περισσότερες εξ αυτών. Είναι λοιπόν με αυτόν τον κύκλο που ίσως αυτό το άλμα γίνει από κοινού τόσο για την ορχήστρα όσο και για τον διευθυντή της.

Φυσικά, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θα αναρωτηθούν το πιο σύνηθες κάθε φορά που ένας τέτοιος κύκλος εμφανίζεται στη δισκογραφία: «Μα κι άλλος ένας κύκλος Μπετόβεν;». Η απάντηση είναι ασφαλώς ναι. Και ορθώς. Αυτά τα έργα, όπως και πολλά άλλα που ανήκουν στο πάνθεον της μουσικής, δεν έχουν όριο στο πόσες ερμηνείες μπορούν να δεχθούν – είναι μέρος της φύσης τους. Και όποιος ακούει χωρίς την πιο πάνω προκατάληψη το κατανοεί αμέσως. Πάντοτε, ιδίως φυσικά στα χέρια άξιων διευθυντών και ικανών ορχηστρών, τα έργα αυτά ζουν μία αναγέννηση, η οποία ουδέποτε θα λάβει τέλος. Εχουν μέσα τους τον χώρο γι’ αυτό. Και αυτό δείχνει και τη δύναμή τους.