Αντιδράσεις για την πασαρέλα με φόντο τα Γλυπτά

Για μία ακόμη πρόκληση που προσβάλλει τα κλεμμένα από τον λόρδο Ελγιν Γλυπτά του Παρθενώνα, κάνει λόγο η Αθήνα μετά την επίδειξη μόδας που παγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου στην αίθουσα του Βρετανικού Μουσείου, όπου εκτίθενται τα κορυφαία έργα κλασικής γλυπτικής με την υπογραφή του Φειδία.

«Με τη διοργάνωση επίδειξης μόδας στις αίθουσες όπου εκτίθενται τα Γλυπτά του Παρθενώνα, το Βρετανικό Μουσείο,  για μια ακόμη φορά, αποδεικνύει τον μηδενικό σεβασμό του προς τα αριστουργήματα του Φειδία. Οι ιθύνοντες του Βρετανικού Μουσείου ευτελίζουν και προσβάλλουν όχι μόνο το μνημείο αλλά και τις οικουμενικές αξίες που αυτό εκπέμπει. Οι συνθήκες έκθεσης και φύλαξης των γλυπτών, στην Duveen Gallery, συνεχώς επιδεινώνονται. Είναι η ώρα  τα κλεμμένα και κακοποιημένα γλυπτά αριστουργήματα να αστράψουν στο αττικό φως» δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα του Σαββάτου και αφού είχε γίνει γνωστό το ντεφιλέ μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και του λογαριασμού που διατηρεί στο Ιnstagram ο βρετανός, τουρκικής καταγωγής, σχεδιαστής μόδας Ερντέμ Μοραλίογλου.

Αργά το βράδυ της Κυριακής δε, και αφού το θέμα είχε πάρει διαστάσεις στον Τύπο, η υπουργός επανήλθε με νεότερες δηλώσεις, διευκρινίζοντας ότι «στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης δεν έγινε ποτέ καμία επίδειξη μόδας», παρά μόνο φωτογράφιση από τον οίκο Dior. Και στον ίδιο σκληρό τόνο που είχε χρησιμοποιήσει και στις προηγούμενες δηλώσεις της προσέθεσε ότι «στο Βρετανικό Μουσείο τα αριστουργήματα του Φειδία αποτέλεσαν ντεκόρ για το ντεφιλέ. Με τον τρόπο αυτό ευτελίζονται και υποτιμούνται».

Πηγή έμπνευσης της συλλογής του γεννημένου στον Καναδά από τούρκο πατέρα και αγγλίδα μητέρα (μεγάλωσε μεταξύ Μόντρεαλ και Μπέρμιγχαμ) για την περίοδο φθινόπωρο – χειμώνας 2024-25 αποτέλεσε – κατά δήλωσή του – η Μαρία Κάλλας και πιο συγκεκριμένα η ερμηνεία της ως «Μήδεια» στην ομότιτλη όπερα του Λουίτζι Κερουμπίνι. Να σημειωθεί ότι ο Ερντέμ Μοραλίογλου είναι αναγνωρισμένος στον χώρο της μόδας, έχει αποσπάσει πολλές διακρίσεις και έχει τιμηθεί με το παράσημο του Μέλους του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας για την προσφορά του στη μόδα.

«Συνήθης πρακτική»

Η εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου, όταν ρωτήθηκε από «ΤΑ ΝΕΑ», αρνήθηκε να σχολιάσει τις δηλώσεις της ελληνίδας υπουργού Πολιτισμού. Ομοίως, δεν απάντησε στο ερώτημα γιατί επετράπη να διεξαχθεί επίδειξη μόδας μέσα στην αίθουσα των Γλυπτών του Παρθενώνα: «Δεν πρόκειται να προβούμε σε κανένα σχόλιο σχετικά με αυτό το θέμα» αρκέστηκε να δηλώσει. Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος του Μουσείου που μίλησε αργότερα στα «ΝΕΑ» υπεραμύνθηκε της απόφασης υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για μια «συνήθη πρακτική» και ότι ανάλογες εκδηλώσεις έχουν διοργανωθεί «πολλές φορές» στο παρελθόν.

«Το Βρετανικό Μουσείο διατίθεται για εμπορικούς σκοπούς εκτός ωραρίου λειτουργίας. Στους χώρους μας διοργανώνονται συχνά εκδηλώσεις όπως η Εβδομάδα Μόδας του Λονδίνου» σχολίασε η πηγή. «Ασφαλώς, η φροντίδα της συλλογής μας εξακολουθεί να είναι πρωταρχικής σημασίας. Ολες οι εκδηλώσεις αξιολογούνται για τυχόν κινδύνους που θα μπορούσαν να εγκυμονούν» πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος, υποστηρίζοντας ότι τα αριστουργήματα του Φειδία «δεν τέθηκαν σε κίνδυνο».

Να σημειωθεί, πάντως, ότι η επίμαχη εκδήλωση διοργανώθηκε εντός των ωρών λειτουργίας του λονδρέζικου Μουσείου. Για τον λόγο αυτό, η Ντουβίν Γκάλερι (Αίθουσα 18), ο χώρος που στεγάζει τα Γλυπτά, είχε κλείσει από τις 2 μ.μ. του Σαββάτου, ενώ καθημερινά είναι ανοικτή έως τις 5 μ.μ. «Λόγω μιας εκδήλωσης που θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο, η Αίθουσα 18 θα παραμείνει κλειστή από τις 2 μ.μ. το Σάββατο 17 Φεβρουαρίου» ενημέρωνε τους επισκέπτες του ο ιστότοπος του ιδρύματος.

Στις 15 Νοεμβρίου του περασμένου έτους, η Ντουβίν Γκάλερι είχε φιλοξενήσει το ετήσιο δείπνο των επιτρόπων του Βρετανικού Μουσείου. Η χρήση της «Αίθουσας του Παρθενώνα» για εμπορικούς σκοπούς δεν είναι καινοφανές φαινόμενο: το 1999 είχε γίνει γνωστό ότι η διοίκηση του ιδρύματος νοίκιαζε συστηματικά τον χώρο όπου εκτίθενται τα Γλυπτά για τη διοργάνωση «δείπνων και σουαρέ» ιδιωτών. Τον Ιανουάριο 2020, η σχεδιάστρια Σίλια Κριθαριώτη είχε πραγματοποιήσει επίδειξη μόδας στο Βρετανικό Μουσείο, όχι όμως στην αίθουσα των Γλυπτών.

«Απερίσκεπτη ενέργεια»

«Είναι πραγματικά δύσκολο να πιστέψει κανείς αυτό που έγινε. Πρόκειται για μια καταφανώς απερίσκεπτη ενέργεια. Βέβαια, η σύνδεση Παρθενώνα – μόδας δεν είναι κάτι καινούργιο για τη βρετανική εμπορευματική κουλτούρα» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Ρότζερ Μάικλ, διευθυντής του Ινστιτούτου Ψηφιακής Αρχαιολογίας (IDA) της Οξφόρδης.

«Είναι πλέον προφανές ότι όλα τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επανενωθούν οριστικά στην Ελλάδα, στο Μουσείο Ακρόπολης. Η Ντουβίν Γκάλερι, αναβαπτισμένη ως Hellenic Gallery, μπορεί να φιλοξενήσει άλλους ελληνικούς θησαυρούς, στο πλαίσιο περιοδικών εκθέσεων» σχολίασε, μιλώντας στα «ΝΕΑ», εκπρόσωπος του οργανισμού Parthenon Project. Εκατοντάδες άνθρωποι – μεταξύ τους αρκετοί Βρετανοί – κατέφυγαν χθες στα κοινωνικά δίκτυα για να εκφράσουν την «έκπληξη» ή την «οργή» τους για το γεγονός ότι το Βρετανικό Μουσείο επέτρεψε την εμπορευματοποίηση των Γλυπτών και, μάλιστα, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς πιέσεις για την επιστροφή τους στην Ελλάδα έχουν ενταθεί.