Από τον φιλόσοφο Goedel {CR}στον θεολόγο Ζηζιούλα

Στο ερώτημα «αν υπάρχει πιθανότητα να ξανασυναντηθούμε μετά θάνατον;» της μητέρας του κορυφαίου φιλοσόφου της Λογικής και των Μαθηματικών Kurt Friedrch Goedel (1906-1978), στο οποίο τόσο παραστατικά αναφέρεται ο Ηλίας Μαγκλίνης σε δυο πρόσφατα συνεχόμενα κείμενά του στην «Καθημερινή», η απάντησή του είναι ένα «εμφατικό ναι»!

Σίγουρα αυτή η απάντηση του διάσημου καθηγητή του Πρίνστον και στενού φίλου του Αϊνστάιν εντυπωσιάζει και μάλιστα όταν αναφέρεται στη βιβλική αναφορά (Α’ Κορ., 15, 33-49) «ότι οι ζωές μας και τα σώματάα μας σε αυτή τη ζωή είναι μόνο σπόροι, που περιμένουν την καταστροφή τους, μετά την οποία θα αναπτυχθούν στο τελικό στάδιο της ύπαρξής μας»! Την απάντησή του προς αυτούς που αντιδρούν στη βεβαιότητά του για τη μετά θάνατον ανάσταση και αιώνια ζωή σημειώνει σε υστερόγραφο της τελευταίας επιστολής του προς τη μητέρα του: «Το τρέχον περιεχόμενο σπουδών στη Φιλοσοφία δεν βοηθάει πολύ στην κατανόηση τέτοιων ερωτήσεων, διότι το 90% των σύγχρονων φιλοσόφων βλέπουν ως κύριο αντικείμενό τους να κλοτσάνε τη θρησκεία έξω από το κεφάλι των ανθρώπων, κάνοντας το ίδιο όπως οι κακές συμπεριφορές της Εκκλησίας».

Στις 2 Φεβρουαρίου 2024 συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την αποδημία ενός άλλου κορυφαίου πνευματικού ηγέτου της ανθρωπότητας, που σύμφωνα με τον Πάπα Φραγκίσκο (αλλά και τον Πάπα Βενέδικτο) αποτελεί τον πιο σημαντικό σύγχρονο θεολόγο του χριστιανισμού (όχι απλώς της Ορθόδοξης Εκκλησίας). Και φυσικά αναφέρονται στον καθηγητή, ακαδημαϊκό έλληνα ορθόδοξο Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα (1931-2023) που «κοιμήθηκε» πριν από έναν ακριβώς χρόνο.

Επειδή πολλοί μιλούν τελευταία για την Εκκλησία και τον ρόλο της σήμερα, η δική του θεολογική άποψη είναι κρίσιμη. «Η Εκκλησία την αληθινή υπόστασή της την αντλεί όχι από το παρελθόν της ιστορίας της, όσο και να είναι πλούσια και ένδοξη η ιστορία αυτή, ούτε από το παρόν της δράσεως και του λόγου της, όσο και αν αυτά είναι πλούσια και εντυπωσιακά, αλλά από το μέλλον, από το δράμα ενός κόσμου, όχι όπως ήταν ή όπως είναι, αλλά όπως θα είναι στο τέλος της ιστορίας».

Στο τελευταίο του βιβλίο που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του, με τίτλο «Remembering the Future» («Ενθυμούμενοι το μέλλον»,) που προλογίζει ο ίδιος ο Πάπας Φραγκίσκος με επιμέλεια του μαθητή του Maxim Vasiljevic, Μητροπολίτη Λος Αντζελες, ο Ζηζιούλας αναφέρει: «Η ανάσταση είναι η αποκατάσταση της κοινωνίας, όχι απλά να επανέλθει η ζωή στο σώμα. Χάνουμε τη σημασία της παντελώς αν θεωρήσουμε την ανάσταση των ατόμων ως αυτόνομων οντοτήτων. Ο θάνατος δεν διαλύει τις σχέσεις που αποτελούν την υπόστασή μας για πάντα, αλλά μόνο προσωρινά, σαν έναν ύπνο (κοίμηση) και ότι η σημερινή κατάσταση της ιστορικής μας ύπαρξης κρατιέται ζωντανή με αυτούς που έχουν φύγει μέσω του Αγίου Πνεύματος».

Με άλλα λόγια ο Ιωάννης Ζηζιούλας συμφωνεί με τον Kurt Goedel ότι θα έρθει στιγμή που όλοι θα αναστηθούμε και εκείνος θα ξανασυναντηθεί με τη μητέρα του και εμείς με αυτούς που αγαπήσαμε σε αυτή την προσωρινή ζωή μας.

Ο Δημήτρης Λινός είναι καθηγητής Χειρουργικής στο ΕΚΠΑ και Lecturer στην Ιατρική Σχολή του Harvard και εθελοντής ιερέας