Η ανάδυση του λαϊκισμού

Στο πρόσφατο μυθιστόρημά του με τίτλο «Το κόμμα του καλού Θεού» (από τις Εκδόσεις Καστανιώτη), ο Τάκης Καμπύλης επισφραγίζει τη δεινότητά του να «χειρουργεί» τα κοινωνικά αποστήματα φανερώνοντας το βάθος της κοινωνικής ασθένειας.

Ενα βιβλίο για να θεωρηθεί πολιτικό δεν χρειάζεται να διατυμπανίζει μια συγκεκριμένη ταυτότητα, αλλά να αναδεικνύει ζητήματα και να ανοίγει έναν σημαντικό διάλογο γύρω από τα ερωτήματα που θέτει ή υπονοεί. Και το βιβλίο του Τ. Καμπύλη ανοίγει ευρύ πεδίο διαλόγου πάνω στα θέματα της δομής της ελληνικής κοινωνίας. Με την οικογένεια ως φορέα παθογένειας και καθόλου συνοχής, αγαθότητας και αλληλεγγύης, με την ομοφυλοφιλία ημι-αποδεκτή και λοιδορούμενη, με τις σχέσεις του ζευγαριού σε πλήρη αποδόμηση. Τα παιδιά εκπαιδευμένα ως καταναλωτές, ακόμα και το σκυλί της οικογένειας γίνεται μέρος της ακραίας καταναλωτικής μανίας.

«Τελικός απολογισμός: Δυο ενήλικοι στην κλιμακτήριο και δύο παιδιά στην εφηβεία. Στην εξίσωση της ανθρωπότητας είναι το ισχυρότερο όπλο μαζικής καταστροφής που έχει κατασκευαστεί ποτέ» (σελ 21).

Η Πλατεία μια ιδιότυπη «Εκκλησία του Δήμου», με κώδικες διαπλοκής. Ενας τόπος ζυμώσεων, εντάσεων, συμβιβασμών, προσποίησης και δημαγωγίας. Λυκοφιλίες που αναπτύσσονται και ηγετίσκοι που επιβάλλονται.

«Στη χώρα του τυχαίου, η Πλατεία βάζει κανόνες, τακτοποιεί το σύμπαν της διαπλοκής με κώδικες, διαδικασίες και συμπεριφορές, που εξασφαλίζουν μια ελάχιστη νομιμοποίηση, διασώζουν τα προσχήματα…» (σελ. 18).

Το Πανεπιστήμιο εκκολαπτήριο ημιμαθών μελλοντικών επιστημόνων, πεδίο ανταγωνισμών και σεξουαλικών σκανδάλων. Πολλά τα πρότζεκτ, ελάχιστη η ουσία. Οι πολιτικές νεολαίες σε φθίνουσα πορεία, χωρίς καμία προοπτική αλλαγής του στερεοτύπου που επιβάλλεται από κομματικούς μηχανισμούς. Ο πολιτικός λόγος στοχεύει μάλλον στο θυμικό παρά στην πειθώ και η κοινότητα των εκπαιδευτικών κατώτερη κάθε προσδοκίας.

Η πολιτική σκηνή ένας θίασος διαπλεκομένων, ασχέτων και αμαθών, ευεπίφορων σε κάθε είδους συναλλαγή. Μια κοινωνία όπου τα πάντα πωλούνται και αγοράζονται. Εδαφος πρόσφορο για να αναδυθεί ένα νέο λαϊκιστικό κόμμα, από εκκλησιαστικούς, οικονομικούς και πανεπιστημιακούς παράγοντες –εύκολους στο να εξαγοραστούν– αφού το χρήμα είναι η κινητήρια δύναμη αυτής της εξελισσόμενης κοινωνίας. Επικεφαλής του ψηφοδελτίου ένας αχυράνθρωπος, και οι μοχλοί προπαγάνδας επί το έργον.

Η αφήγηση πρωτοπρόσωπη, κυλάει και παρασέρνει τον αναγνώστη. Αφηγητής είναι ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου, ο Μάνος Καραργύρης, ο οποίος με πάσα ειλικρίνεια συστήνεται στον αναγνώστη: «Τα θέλω μου είναι πολλά αλλά δεν είναι επικίνδυνα για το σύστημα. Η μόνη φιλοδοξία μου είναι να είμαι ένα επιτυχημένο μυρμήγκι. Την έχω βρει τη θέση μου στην τροφική αλυσίδα, δεν θέλω προαγωγή σε άλλον κρίκο…» (σελ. 101).

Στο πρόσωπό του το σύστημα βρίσκει τον κατάλληλο άνθρωπο για να αναλάβει την προπαγάνδα του νέου κόμματος αντί ενός υπέρογκου ποσού. Και πετυχαίνει στην εντεταλμένη υπηρεσία χωρίς καμία ενοχή.

Ο Τ. Καμπύλης εμβριθής παρατηρητής της εποχής, είχε ολοκληρώσει το βιβλίο όταν αναδύθηκε από το πουθενά το νέο πολιτικό κόμμα το ονομαζόμενο «Νίκη», με τα ίδια χαρακτηριστικά που διαθέτει «το κόμμα του καλού Θεού». Πιάνει τον σφυγμό της σύγχρονης πραγματικότητας και γράφει ένα μυθιστόρημα εκρηκτικό, που προβληματίζει, θυμώνει και καθιστά τον αναγνώστη συμμέτοχο ίσως και συνένοχο, της συγγραφικής του συνθήκης. Με χιούμορ και βαθύ σαρκασμό. Δεν υπάρχει κάθαρση ούτε αισιοδοξία. Αφήνει στον κάθε αναγνώστη την επιλογή.

Το τελευταίο βιβλίο της Ελένης Πριοβόλου, «Το δέντρο με τις φωλιές», κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, απ’ όπου αναμένεται το νέο της βιβλίο «Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή».