Oι πέντε «φυλές» των ευρωπαίων ψηφοφόρων

Οι ψηφοφόροι της Ευρώπης δεν χωρίζονται πλέον σε αριστερούς ή δεξιούς ούτε σε στρατόπεδα υπέρ ή κατά της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δείχνει νέα έρευνα, αλλά σε πέντε ξεχωριστές «φυλές» των οποίων οι αντικρουόμενες ανησυχίες είναι πιθανό να κυριαρχήσουν στις περίπου 20 εκλογικές αναμετρήσεις που θα διεξαχθούν φέτος στη Γηραιά Ηπειρο.

Η έρευνα υποστηρίζει ότι οι ζωές των Ευρωπαίων έχουν επηρεαστεί από πέντε μεγάλες κρίσεις τα τελευταία χρόνια – την κλιματική κρίση, τη μεταναστευτική κρίση του 2015, την παγκόσμια οικονομική αναταραχή, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την πανδημία της Covid. Και προτείνει στους ψηφοφόρους που θα προσέλθουν στις κάλπες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις εθνικές εκλογές φέτος να επικεντρωθούν στο θέμα που νιώθουν ότι τους απασχολεί περισσότερο.

Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι και οι πέντε από αυτές τις κρίσεις «έγιναν αισθητές σε όλη την Ευρώπη, αν και με διαφορετικές εντάσεις σε διαφορετικές γωνιές της ηπείρου. Αντιμετωπίζονται ως υπαρξιακή απειλή από πολλούς Ευρωπαίους και έχουν επηρεάσει δραματικά τις κυβερνητικές πολιτικές – και σε καμία περίπτωση δεν έχουν τελειώσει».

Ο συν-συγγραφέας της μελέτης Μαρκ Λέοναρντ, διευθυντής του think tank του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων με έδρα το Βερολίνο, δήλωσε: «Το 2019, η κεντρική μάχη ήταν μεταξύ λαϊκιστών που ήθελαν να γυρίσουν την πλάτη τους στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και κυρίαρχων κομμάτων που ήθελαν να σώσουν το ευρωπαϊκό σχέδιο από το Brexit και τον Τραμπ. Αυτή τη φορά, θα είναι ένας αγώνας μεταξύ των ανταγωνιστικών φόβων για την άνοδο της θερμοκρασίας, τη μετανάστευση, τον πληθωρισμό και τις στρατιωτικές συγκρούσεις».

Η έκθεση υποδηλώνει ότι τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα ενδέχεται να δυσκολευτούν να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους σε ζητήματα όπως το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προτείνοντας αντ’ αυτού ότι θα πρέπει να «εξετάσουν και να προτείνουν λύσεις» για τις πιο επείγουσες ανησυχίες των ψηφοφόρων. Συνολικά, ανέφεραν οι συντάκτες της έκθεσης, η κλιματική κρίση και η μετανάστευση θα αποδειχθούν οι δύο μεγαλύτεροι λόγοι κινητοποίησης στις προεκλογικές εκστρατείες που θα διεξαχθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη το 2024 – όπως ήταν στις ολλανδικές εκλογές τον Νοέμβριο.

Οι ολλανδοί ψηφοφόροι έφεραν πρώτο το αντιμεταναστευτικό κόμμα Ελευθερία του Γκέερτ Βίλντερς, με τη συμμαχία των Πρασίνων – Εργατικών υπέρ του περιβάλλοντος να τερματίζει δεύτερη. «Ο αγώνας μεταξύ αυτών των δύο “φυλών” είναι… μια σύγκρουση δύο “εξεγέρσεων εξαφάνισης”», σχολιάζουν. «Οι ακτιβιστές για το κλίμα φοβούνται την εξαφάνιση της ζωής ανθρώπων και ζώων. Οι ακτιβιστές κατά της μετανάστευσης φοβούνται την εξαφάνιση των εθνών και της πολιτιστικής τους ταυτότητας».

Οι ψηφοφόροι που θεωρούν τη μετανάστευση ως τη μεγαλύτερη κρίση υποστηρίζουν ως επί το πλείστον δεξιά κόμματα, όπως το Εθνικό Συλλαλητήριο στη Γαλλία ή η Εναλλακτική για τη Γερμανία. Εκείνοι που δίνουν προτεραιότητα στο κλίμα τείνουν να υποστηρίζουν πράσινα ή αριστερά κόμματα, όπως οι Σοσιαλιστές της Ισπανίας ή η Αριστερά της Πολωνίας.

Εκτός από τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα διεξαχθούν τον Ιούνιο, ψηφοφόροι σε 15 ευρωπαϊκές χώρες – συμπεριλαμβανομένων της Πορτογαλίας, του Βελγίου, της Αυστρίας, της Κροατίας, της Λιθουανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου – προσέρχονται στις κάλπες φέτος σε βουλευτικές και προεδρικές εκλογές.