«Η μουσική είναι μία, δεν έχει στεγανά»

Οσο οι σπουδαστές του Μουσικού Τμήματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου γέμιζαν το απόγευμα της Δευτέρας ένας ένας αθόρυβα τις καρέκλες της αίθουσας τελετών «Λύσανδρος Καυταντζόγλου» στο κτίριο Αβέρωφ για να λάβουν μέρος στην ανοιχτή συζήτηση που θα ακολουθούσε περί μουσικής, σύνθεσης και τραγουδιών με επίσημους προσκεκλημένους τον μαέστρο και καθηγητή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, Μίλτο Λογιάδη και τον τραγουδοποιό και ιδρυτικό μέλος των Πυξ Λαξ, Φίλιππο Πλιάτσικα, οι δύο δημιουργοί «κούρδιζαν» τη μεταξύ τους συνεργασία στο πιάνο και την κιθάρα πάνω στις αρχέγονες νότες του «House of the Rising Sun».

Κι ενώ η μελωδία των Animals έστρωνε στον χώρο ένα συνεκτικό χαλί, η Ελευθερία Ναθαναήλ, καθηγήτρια πιάνου στο Μουσικό Τμήμα του ΕΜΠ, μου εξηγούσε ψιθυριστά ότι τα νεαρά αγόρια και κορίτσια που τακτοποιούνταν στις θέσεις τους προέρχονταν μεν από διάφορες πολυτεχνειακές σχολές αλλά είχαν όλα επιλέξει το Τμήμα της για να μάθουν πιάνο, βιολί, κιθάρα, σαξόφωνο κ.ά. «Δική μου ιδέα ήταν αυτή η εκδήλωση. Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο στο ίδρυμα. Ηθελα να δείξω ότι η μουσική είναι μία, δεν έχει στεγανά. Υπάρχει μόνο καλή και κακή αισθητική», μου εξηγούσε ψιθυριστά η Ελευθερία προτού καλωσορίσει τους παρευρισκομένους: «Οι φοιτητές έχουν κάνει απόπειρα να συνθέσουν κάτι, κάποιοι έχουν γράψει στίχο και θα ήθελαν να ακούσουν από εσάς πώς να ολοκληρώσουν τις προσπάθειές τους, να τις κάνουν τραγούδια», είπε και ευχαρίστησε τον αντιπρύτανη, Παναγιώτη Ψαρράκο, για την παρουσία του και τον προϊστάμενο τμήματος Γιώργο Βαρσαμάκη για την απεριόριστη στήριξη.

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΩΔΙΕΣ. Για τις περίπου δύο παρά κάτι ώρες που κράτησε η μουσική συνάντηση, μέσα από τις βιωματικές ιστορίες που μοιράστηκαν οι δύο δημιουργοί με τα παιδιά και μέσα από τα μουσικά θέματα που αβίαστα ξεπήδησαν από την κιθάρα και το πιάνο τους, λεπτό το λεπτό χτίστηκε μια στέρεη γέφυρα συνεννόησης. Και τα παιδιά, διασχίζοντάς την, έφτασαν απέναντι πατώντας πάνω σε λόγια απλά, για να ανακαλύψουν πώς μπορεί κανείς να αποσυναρμολογήσει στα εξ ων συνετέθησαν ιερά μουσικά θέματα όπως το «Yesterday» των Beatles, τα «Παιδιά του Πειραιά» του Μάνου Χατζιδάκι, το «Sound of Silence» του Paul Simon και άλλα πολλά.

Αρχικά η παρέα συστήθηκε όχι ονομαστικά αλλά αποκαλύπτοντας ο καθένας τη μουσική του ταυτότητα. «Εγώ κάνω δύο χρόνια πιάνο» / «εγώ παίζω βιολί» / «εγώ μόνη μου, αυτοδίδακτη, κιθάρα και γιουκαλίλι» / «εγώ παίζω σαξόφωνο αλλά κυρίως τραγουδάω», είπαν ένα ένα τα παιδιά. «Είναι μεγάλη μου χαρά που βρίσκομαι εδώ, μαζί με τον Φίλιππο, γιατί εγώ δεν ξεκίνησα από την κλασική μουσική, ξεκίνησα από την ποπ και τη ροκ, μετά πήγα στην τζαζ, έπαιξα όλα τα είδη, παίζω και όλα τα όργανα, και γι’ αυτό συμφωνώ ότι η μουσική είναι μία, δεν έχει στεγανά, είναι ένα ενιαίος χώρος στον οποίο απλώς κανείς παίζει ή δεν παίζει καλά», είπε ο Μίλτος Λογιάδης, εξηγώντας αργότερα πώς η Ορχήστρα των Χρωμάτων έκανε τη διαφορά τη δεκαετία του ’90 παίζοντας και άλλα είδη μουσικής.

«Καλησπέρα παιδιά, εγώ είμαι ο Φίλιππος Πλιάτσικας, ξεκίνησα αυτοδίδακτος στην κιθάρα μέσα από έναν φίλο μου που κατέβαινε από το Μενίδι, τη γειτονιά που μεγαλώσαμε, στο Εθνικό Ωδείο στην Πλατεία Βάθη. Εγώ έπαιρνα τα μαθήματα που έκανε εκείνος και αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με την κιθάρα. Επειτα μοίρασα τον χρόνο μου μεταξύ κιθάρας και λογοτεχνίας και ποίησης γιατί κατάλαβα ότι “εν αρχή ην ο λόγος” στο τραγούδι. Και άρχισα να σκαρώνω τραγούδια, μετά ήρθαν οι Πυξ Λαξ κι εκεί άρχισε να φαίνεται ότι αυτό που υποπτεύεται κανείς μόνος του σε ένα δωμάτιο μπορεί όντως να αφορά και άλλους».

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Μετά το πρώτο μισάωρο, αθάνατες μελωδίες όπως το «Bohemian Rhapsody» των Queen έγιναν το ταμπλό για να μετακινήσουν οι παίκτες της αίθουσας τα πιόνια τους και να τεθούν ερωτήματα βασανιστικά: «πώς μεταφέρω ένα ποπ τραγούδι από το ραδιόφωνο στο πιάνο;» / «πώς κάνω μια μπαλάντα διασκευή;» / «πώς βάζω λόγια σε ένα τραγούδι;». Κάθε φορά οι απαντήσεις έρχονταν σαν λυτρωμός – «Βγάζε κομμάτια με το αφτί» / «άρχισε να αυτοσχεδιάζεις, μην κοιτάς το YouTube» / «τις γνώσεις να τις αξιοποιείς εσύ, όχι να σε παγιδεύουν αυτές» / «να σέβεσαι την πρωτογενή αιτία που δημιούργησε ένα τραγούδι» / «θέλει και λίγο να δοκιμάζεις, ο Τσιτσάνης έκανε εκατό δοκιμές για να του κάτσει μία». Δύο ήταν οι πιο θαρραλέοι της παρέας: o 25χρονος Νικήτας (ηλεκτρολόγος – μηχανικός) που μοιράστηκε μια δική του σύνθεση στην κιθάρα, με «στοιχεία μεταπάνκ εποχής» – όπως σχολίασε ο Φίλιππος Πλιάτσικας χαρακτηρίζοντας την προσπάθεια σχεδόν άρτια – και ο 26χρονος Δημήτρης (διδακτορικό στους χημικούς) που τόλμησε να παίξει στο πιάνο το «Βαλς των Χαμένων Ονείρων» και να απαγγείλει δικούς του στίχους που ψάχνουν τη μελωδία τους. Για την αξία της μελωδίας στα τραγούδια, με παραδείγματα από Metallica και Iron Maiden, συνομίλησε η παρέα λίγο πριν πει αντίο, ενώ τα τελευταία λεπτά η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το πώς έκανε ο Θεοδωράκης τους Ελληνες στις ταβέρνες να τραγουδάνε Ελύτη. Και κάπως έτσι, μέσα από μια ιστορία για τότε που οι Beatles διασκεύασαν Μίκη, η αποχαιρετιστήρια ομαδική φωτογραφία βγήκε με μουσικό χαλί το «Αν θυμηθείς το όνειρό μου» που όλοι σιγοτραγούδησαν, με τον σκοπό της συνάντησης να έχει συντελεστεί: την ομολογία πίστης όλων στη μία και αδιαίρετη θεά τους, τη μουσική.