Μια έφηβη Εβραία της Κρήτης

Πηγαινοέρχομαι στην Κρήτη από το 1970. Οταν άκουσα τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να μιλάει για το μυθιστόρημά μου «Οι κόρες του λαβύρινθου» (υποψήφιο για τα βραβεία Runciman και London Hellenic Prize), δάκρυσα. Το έγραψα στα αγγλικά, αλλά μέσα στο μυαλό μου υπήρχε ήδη στα ελληνικά. Οταν η ηθοποιός Ολια Λαζαρίδου διάβασε αποσπάσματα με την υπέροχη φωνή της, το ένιωσα καθαρά: «Αυτή είναι η γλώσσα του μυθιστορήματός μου!».

Το μυθιστόρημα (εκδ. Ποταμός) αφηγείται την ιστορία μιας έφηβης Εβραίας της Κρήτης που κρύφτηκε στα βουνά για να γλιτώσει από το Ολοκαύτωμα. Η κοπέλα αλλάζει το όνομά της από Σάρα σε Σοφία και γίνεται χριστιανή. Πώς αισθάνεται όμως, χρόνια αργότερα, η 62χρονη κόρη της, όταν ανακαλύπτει ότι η μητέρα της ήταν Εβραία και οι παππούδες της στοιβάχτηκαν σε ένα ναζιστικό πλοίο με όλους τους Εβραίους της Κρήτης και στη συνέχεια τους τορπίλισε ένα βρετανικό υποβρύχιο;

Το βιβλίο μιλάει για τα οικογενειακά μυστικά, την ταυτότητα και την ελληνική επίγνωση της επισφάλειας της ζωής. Μιλάει ακόμα για τη συναγωγή Etz Hayyim στα Χανιά που καταστράφηκε από τους Ναζί το 1944, αναστηλώθηκε από τον αείμνηστο ιστορικό Νίκο Σταυρουλάκη και σήμερα λειτουργεί κανονικά, αποτελώντας κέντρο προσευχής, μνήμης και – κάτι που όλος ο κόσμος έχει ανάγκη – συμφιλίωσης.

Η Ρουθ Παντέλ είναι ποιήτρια, συγγραφέας