«Οι ΗΠΑ βαδίζουν επί ξυρού ακμής»

«Μέχρι τη στιγμή που άνοιξε η Διώρυγα του Σουέζ, το 1869», υπενθύμιζε στο προηγούμενο τεύχος του το περιοδικό «Economist», «τα εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα μετέφεραν κυρίως καφέ, μπαχάρια και σκλάβους». Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός σε ζητήματα οικονομίας και γεωπολιτικής για να συνειδητοποιήσει πως σήμερα τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά, καθώς ο καφές, τα μπαχάρια και οι σκλάβοι έχουν αντικατασταθεί από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, τις πολύτιμες πρώτες ύλες και τις σπάνιες γαίες, τα αυτοκίνητα και τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, τα είδη ένδυσης και υπόδησης και πολλά άλλα υλικά αγαθά.

Πλέον, η θαλάσσια περιοχή η οποία ξεκινά από τον Κόλπο του Αντεν, συνεχίζεται μετά τα Στενά του Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα και καταλήγει στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ αποτελεί μια από τις πιο ζωτικές αρτηρίες για το παγκόσμιο εμπόριο. Το μπλοκάρισμά της, δε, μπορεί να προκαλέσει «έμφραγμα» στις εφοδιαστικές αλυσίδες και να οδηγήσει σε νέα εκτίναξη των τιμών και του πληθωρισμού, όπως αποδείχθηκε τόσο με το κλείσιμο της Διώρυγας το 2021 εξαιτίας της προσάραξης του γιγαντιαίου φορτηγού πλοίου «Ever Given» όσο και με τη σημερινή κρίση, η οποία φέρει τη «σφραγίδα» των Χούθι.

Πρόκειται, όπως είναι γνωστό, για τους φιλοϊρανούς αντάρτες της Υεμένης οι οποίοι, ύστερα από έναν πολυετή εμφύλιο, έχουν κατορθώσει να ελέγχουν μεγάλο μέρος της χώρας που βρίσκεται στο νότιο άκρο της Αραβικής Χερσονήσου. Σε αυτή δε τη φάση και καθώς μαίνεται ο πόλεμος στη Γάζα, έχουν επιλέξει να εκδικηθούν το Ισραήλ – και τις χώρες που το στηρίζουν – επιχειρώντας να πλήξουν εμπορικά πλοία τα οποία διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα και τα πολεμικά σκάφη που έχουν αναλάβει να τα προστατεύουν. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ, τα κράτη – μέλη της ΕΕ και άλλες χώρες της Δύσης και της Ανατολής, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Ρωσίας, της Ινδίας και της Ιαπωνίας, έχουν σημάνει συναγερμό και ενισχύουν τις ήδη υπάρχουσες δυνάμεις τους, γνωρίζοντας πόσο μεγάλο είναι το διακύβευμα. Οχι μόνο το οικονομικό, βεβαίως, αλλά και το γεωπολιτικό, μια και ο «χάρτης» της ευρύτερης περιοχής αλλάζει ταχύτατα και βίαια και ο ανταγωνισμός για την ηγεμονία κορυφώνεται.

Θεωρητικά, είναι γεγονός ότι οι Χούθι – έστω κι αν διαθέτουν τη στήριξη της Τεχεράνης – δεν θα έπρεπε να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα για τους πιο ισχυρούς στρατούς του πλανήτη. Τα πράγματα δεν είναι, όμως, τόσο απλά, όπως άλλωστε απέδειξε την προηγούμενη δεκαετία η αξιοσημείωτη αντοχή τους και οι επιτυχίες τους απέναντι στην επέμβαση αρκετών αραβικών κρατών στην Υεμένη, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας. Κι αυτό διότι η ουσία του προβλήματος και η λύση του δεν βρίσκονται μόνο ή κυρίως στον συσχετισμό δύναμης σε στρατιωτικό επίπεδο, αλλά στις γεωπολιτικές προεκτάσεις και συνέπειες που έχει καθεμία από τις πιθανές επιλογές.

Οπως εξηγεί σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανάλυσή του το Al Jazeera, το δίκτυο που έχει έδρα το Κατάρ και διαθέτει εξαιρετική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη περιοχή, «ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο βαδίζουν επί ξυρού ακμής. Εάν δεν κάνουν τίποτα, η Ερυθρά Θάλασσα σύντομα θα κλείσει, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις για τις οικονομίες των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Ασίας. Στην περίπτωση που τα ημίμετρα τα οποία προτείνονται σε αυτή τη φάση, που περιλαμβάνουν την απλή συνοδεία των νηοπομπών χωρίς να χτυπηθούν οι βάσεις εκτόξευσης των πυραύλων στη στεριά (της Υεμένης), αποτύχουν να εγγυηθούν την ασφαλή διέλευση, τότε το κύρος τους θα έχει πληγεί και θα έχουν αποτύχει να αποτρέψουν μια οικονομική επιβράδυνση. Τέλος, εάν οι ΗΠΑ τελικώς επιλέξουν να επιτεθούν, τότε θα έχουν συμβάλει ευθέως σε μια επικίνδυνη κλιμάκωση, η οποία ενδεχομένως θα αποδειχθεί δύσκολο να ελεγχθεί».

Η ίδια ανάλυση επιχειρεί να ερμηνεύσει και τη στάση της Ευρώπης, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Εχοντας συνείδηση όλων αυτών των διλημμάτων, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία παίζουν εκ του ασφαλούς: Θα αναπτύξουν μονομερώς τις φρεγάτες τους στην Ερυθρά Θάλασσα προκειμένου να προστατεύσουν τα δικά τους πλοία. Ετσι, εάν τελικώς το αμερικανικό ναυτικό επιτεθεί στην Υεμένη, οι Ευρωπαίοι θα έχουν τη δυνατότητα να ισχυριστούν πως δεν είναι αυτοί που συνέβαλαν στην κλιμάκωση του πολέμου, μεταφέροντας όλη την ευθύνη στις ΗΠΑ».