Η Υεμένη και η Αφρική

Αν από την ανατολική πλευρά της Ερυθράς Θάλασσας, στην Αραβική Χερσόνησο, υπάρχουν η Υεμένη και οι φιλοϊρανοί Χούθι που ελέγχουν μεγάλο μέρος της χώρας, η κατάσταση που επικρατεί στη δυτική αφρικανική πλευρά κάθε άλλο παρά αισιοδοξία και εφησυχασμό εμπνέει. Και πώς να γίνει διαφορετικά, άλλωστε, όταν εκεί βρίσκονται χώρες όπως το Σουδάν και η Σομαλία, η Αιθιοπία και η Ερυθραία, για τις οποίες οι λέξεις «σταθερότητα» και «ειρήνη» είναι πρακτικά άγνωστες εδώ και δεκαετίες.

Το Σουδάν, για του λόγου το αληθές, είναι βυθισμένο σε έναν άγριο εμφύλιο από τον περασμένο Απρίλιο, ο οποίος μαίνεται με επίκεντρο την πρωτεύουσα Χαρτούμ. Αντίπαλοι είναι οι πρώην εταίροι που ηγούνται των ενόπλων δυνάμεων της χώρας (SAF) και των αποκαλούμενων Δυνάμεων Ταχείας Επέμβασης (RSF) – ο Αμπντελφατάχ αλ Μπουρχάν και ο Μοχάμεντ Χαμντάν «Χεμεντί» Νταγκαλό αντιστοίχως. Πρόκειται για μια σύγκρουση η οποία έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε πάνω από 10.000 ανθρώπους και έχει εντείνει την απόλυτη φτώχεια και τις επιδημίες (ανάμεσά τους και της χολέρας), ενώ έχει αναγκάσει πάνω από 5,5 εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τη γη και τα σπίτια τους – εκ των οποίων περίπου ένα εκατομμύριο έχουν αναζητήσει καταφύγιο σε γειτονικές χώρες.

Την ίδια στιγμή, η Αιθιοπία και η Ερυθραία – η οποία απέκτησε την ανεξαρτησία της από την πρώτη μόλις το 1993, ύστερα από έναν μακρόχρονο και πολύνεκρο εμφύλιο πόλεμο – μπορεί επισήμως να βρίσκονται σε καθεστώς ειρήνης μεταξύ τους, οι ισορροπίες όμως παραμένουν εξαιρετικά λεπτές και εύθραυστες. Αυτός είναι και ο λόγος που ο πρωθυπουργός της Αιθιοπίας Αμπι Αχμέντ, ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο Νομπέλ Ειρήνης το 2019 για τις προσπάθειές του ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος με την Ερυθραία, αναγκάστηκε αυτή την εβδομάδα να διαβεβαιώσει δημοσίως τους γείτονές του πως η χώρα του δεν έχει πρόθεση να εισβάλει στο έδαφος κανενός εξ αυτών.

Οσο για τη Σομαλία, προκαλεί έντονη ανησυχία η διαφαινόμενη επανενεργοποίηση των πειρατών που εκκινούν από το έδαφός της και είχαν προκαλέσει χάος στον Κόλπο του Αντεν και την ευρύτερη περιοχή τη δεκαετία 2008-’18, εκμεταλλευόμενοι και τον εμφύλιο της Υεμένης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 18 Δεκεμβρίου έγινε γνωστή η πρώτη μετά το 2017 κατάληψη εμπορικού πλοίου που έπλεε στην περιοχή, με το ισπανικό πολεμικό σκάφος που έσπευσε να μην είναι σε θέση να αποτρέψει τις εξελίξεις.

Η εικόνα προκαλεί ανησυχία και στο Τζιμπουτί, μια χώρα που βρίσκεται ανάμεσα στη Σομαλία, την Αιθιοπία και την Ερυθραία, στην οποία διατηρούν στρατιωτικές βάσεις πέντε χώρες: ΗΠΑ, Κίνα, Γαλλία, Ιταλία και Ιαπωνία.