Παρίσταται απών

Ο δημοσιογράφος και σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ «Αρκαδία 1900, Καμπανία της Ανατολής» (2022) Κώστας Σπυρόπουλος, θυμάται στιγμές από τα γυρίσματα της τελευταίας κινηματογραφικής εμφάνισης του Γιώργου Μιχαλακόπουλου

Οταν μετέγραφα στη δημοτική τα πρωτότυπα τεκμήρια, συνταγμένα στη λογία καθαρεύουσα του 19ου αιώνα, ονειρευόμουν να τα ακούσω από τη φωνή του Μιχαλακόπουλου, πριν συμφωνήσει τη συμμετοχή του. Για να πει το «ναι» ήθελε να δει όλα τα τεκμήρια της έρευνας διότι, στο πρώτο άκουσμα της ιστορίας «Σαμπάνια Τριπόλεως», είχε σκάσει στα γέλια λέγοντας «κι εμείς είμαστε φανατικοί Αρκάδες κύριε, αλλά όχι κι έτσι»! Οι πρόβες για την αφήγηση ήταν ένα μάθημα επαγγελματισμού και τελειομανίας. Το δακτυλόγραφο είχε εμπλουτιστεί με μια παρτιτούρα με ιερογλυφικά για παύσεις/ύψωμα του τόνου/σαρκαστικά γέλια/γρήγορη εκφορά/υποβλητική απαγγελία/προσθήκες επιφωνημάτων.

Στα γυρίσματα μου είχε πει «θα παρίσταμαι απών». Είδε την έκπληξή μου και εξήγησε: «Οταν μπαίνεις στο πετσί και στην ψυχή του χαρακτήρα, μετά τον αφήνεις να μιλήσει στη δική σου ψυχή. Δεν τον “ζεις”, αλλά τον αποδίδεις με ελλειπτικό τρόπο. Παρίστασαι απών».

Τα γυρίσματα έγιναν σε ένα λιοπύρι 45 βαθμών. Προσπαθούσαμε να μην τον καταπονήσουμε. Στη σκηνή των αρραβώνων της κόρης του το σενάριο προέβλεπε ότι χόρευε βαλς με τη νύφη ο γιος (Ισίδωρος Σταμούλης), πριν την παραδώσει στον γαμπρό. Στις πρώτες λήψεις ψιθύριζε στον Ισίδωρο «θα στον φτιάξω τον Σπυρόπουλο. Με θέλει να στέκω ακίνητος σαν τοτέμ. Θα στον φτιάξω». Στην τέταρτη λήψη, αφήνει τον Ισίδωρο να χορέψει τη νύφη, και πριν εκείνος την παραδώσει στον γαμπρό, μπαίνει στο πλάνο και χορεύει ένα απίθανο βαλς.

Ολο το συνεργείο και, ιδίως, οι extras ενθουσιάζονται με την ανατροπή, ξεσπούν σε αυθόρμητα χειροκροτήματα που γίνονται χείμαρρος, όταν ο Γιώργος τραγουδάει μαζί τους ένα δημοτικό. Στο τέλος ανακοίνωσα ότι «το πραξικόπημα Μιχαλακόπουλου επέτυχε απολύτως» εν μέσω επευφημιών.

Στο μοντάζ στην πρώτη, υπερμεγέθη, κόπια, μου είπε «θέλει σφίξιμο» Στη δεύτερη σάρκασε. «Είπαμε να το σφίξουμε, όχι να το πνίξουμε».

Στο δείπνο, στο τέλος των γυρισμάτων, ακούσαμε την πρόποσή του, που έκανε κάθε βράδυ: «Οι ευχές μου, στα όνειρά σας». Τελευταίος στο τραπέζι ήρθε ο Οδυσσέας, ένας αλβανός εργάτης των σκηνικών. Ηταν πρώτη φορά, που ήρθε να φάει μαζί μας. Του ζητήσαμε να κάνει πρόποση. Μας άφησε άφωνους λέγοντας «Οι ευχές μου, στα όνειρά σας». Δεν είχε ξανακούσει τον Μιχαλακόπουλο να λέει την ευχή και ορκιζόταν ότι ήταν η ευχή της μάνας του. Τότε ο Γιώργος φώναξε: Παρίσταται απών!