Τα 5 ακριβότερα έργα του 2023

Η ώρα του απολογισμού των δημοπρασιών όπως εξελίχθηκαν εντός του 2023 έφτασε καθώς σε λίγες εβδομάδες η χρονιά κλείνει τον κύκλο της. Οι αριθμοί δεν αφήνουν περιθώρια για αμφιβολίες. Ο τζίρος από τα 100 ακριβότερα έργα που δημοπρατήθηκαν φέτος ανέρχεται σε 2,4 δισ. δολάρια, όταν το αντίστοιχο ποσό για το 2022 ήταν 4,1 δισ. δολάρια. Μόλις δύο έργα έσπασαν το φράγμα των 100 εκατ. δολαρίων, όταν πέρυσι σε αυτή την κατηγορία εντάσσονταν έξι. Ωστόσο φέτος μέσα στον κατάλογο των 50 ακριβότερων έργων συναντάμε τρία γυναικεία ονόματα – της Λουίζ Μπουρζουά, της Τζόρτζια Ο’ Κίφι και της Τζόαν Μίτσελ – ενώ πέρυσι το γυναικείο φύλο δεν εκπροσωπούνταν στον εν λόγω κατάλογο.

Ας δούμε μαζί τα πέντε ακριβότερα έργα που άλλαξαν χέρια τη χρονιά που φεύγει.

Στην πρώτη θέση βρίσκεται ο Πάμπλο Πικάσο και το έργο τού 1932 «Γυναίκα με Ρολόι» που πωλήθηκε προς 139.363.500 δολάρια από τους Sotheby’s. Το έργο ανήκε στη συλλογή Λαντάου, ο συνολικός τζίρος από την πώληση της οποίας ανήλθε σε 400 εκατ. δολάρια. Το συγκεκριμένο είναι το δεύτερο πιο ακριβό έργο του Πικάσο που πουλήθηκε σε δημοπρασία μετά το «Γυναίκες της Αλγερίας (Εκδοχή ‘Ο’)» (1955) που άγγιξε τα 179,4 εκατ. δολάρια το 2015.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η «Κυρία με βεντάλια» (1917) του Γκούσταβ Κλιμτ, που πωλήθηκε προς 106.756.354 δολάρια. Πρόκειται για το τελευταίο πορτρέτο που φιλοτέχνησε ο Κλιμτ και για το πιο ακριβό έργο τέχνης που πωλήθηκε ποτέ σε ευρωπαϊκό οίκο δημοπρασιών και αποτέλεσε ρεκόρ για τον αυστριακό καλλιτέχνη. Το προηγούμενο ακριβότερο έργο του ήταν το «Δάσος Σημύδων» (1903) και είχε πωληθεί προς 104 εκατ. δολάρια το 2022.

Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο Κλοντ Μονέ και η «Λίμνη με νούφαρα» (1919) με 74.010.000 δολάρια. Καταρρίπτοντας την προβλεπόμενη εκτίμηση των 65 εκατ. δολαρίων, ο πίνακας που δεν είχε εκτεθεί ποτέ, ούτε είχε ξαναβγεί σε δημοπρασία, έφτασε τα 74 εκατ. δολάρια και είναι το έκτο πιο ακριβό έργο του καλλιτέχνη που έχει πωληθεί σε δημοπρασία. Το ρεκόρ κατέχουν οι «Μύλοι» (1890), έργο που πωλήθηκε το 2019 προς 110,7 εκατ. δολάρια.

Τέταρτος είναι ο Ζαν Μισέλ Μπασκιά και το «Μεγάλο Θέαμα (Ο Νείλος)» (1983) με 67.110.000 δολάρια. Πρόκειται για ένα τρίπτυχο που συνδυάζει τις ιστορίες της αρχαίας Αιγύπτου και των νότιων Ηνωμένων Πολιτειών κάνοντας ένα κριτικό σχόλιο για την εκμετάλλευση των μαύρων διαχρονικά στην Ιστορία. Η τελική τιμή του έργου ήταν πολύ υψηλότερη από την αρχική εκτίμηση των 45 εκατ. δολαρίων. Είναι το τέταρτο πιο ακριβό έργο τέχνης του καλλιτέχνη σε δημοπρασία. Το ρεκόρ κατέχει το «Untitled» (1982), με 110,5 εκατ. δολάρια.

Η πεντάδα κλείνει και πάλι με τον Γκούσταβ Κλιμτ και το «Νησί στο Ατερσί», (περ. 1901) που πωλήθηκε προς 53.188.500 δολάρια. Το συγκεκριμένο έργο που βγήκε στην αγορά λίγες εβδομάδες πριν από την «Κυρία με τη βεντάλια» ήταν αρχικά μέρος της συλλογής του αυστριακού ιστορικού τέχνης Οτο Καλίρ και είναι ένας από τους δύο πίνακες του Κλιμτ από το ίδιο θέμα. Το άλλο που φιλοτεχνήθηκε το 1900 ανήκει στη συλλογή του Μουσείου Λέοπολντ στη Βιέννη.

{T20}Η «Προσκύνηση» {LF}του Ρέμπραντ..{T20}.

Εντονο φαίνεται να είναι το ενδιαφέρον της αγοράς γύρω από τα έργα του Ρέμπραντ, όπως τουλάχιστον προκύπτει από τα αποτελέσματα των δημοπρασιών των δύο μεγάλων οίκων. Σχεδόν προς 14 εκατ. δολάρια, για την ακρίβεια προς 13,7 εκατ., πωλήθηκε «Η προσκύνηση των μάγων» (1628) από τους Sotheby’s, ποσό που είναι το υψηλότερο της περιόδου για έργο του εκ των κορυφαίων της Χρυσής Εποχής της ολλανδικής ζωγραφικής. Το εν λόγω έργο διαστάσεων 24Χ18 εκ. έχει ενδιαφέρουσα ιστορία καθώς από το 1950 έως και το 2021 αγνοείτο η τύχη του, οπότε και δημοπρατήθηκε από τους Christie’s προς 1 εκατ. δολάρια αν και η αρχική εκτίμηση κυμαινόταν μεταξύ 10.500 και 15.800 δολαρίων. Η εκτόξευση της τιμής οφείλεται στο γεγονός ότι διατέθηκε στην αγορά ως έργο του κύκλου του Ρέμπραντ, ενώ οι αγοραστές θεώρησαν ότι ενδεχομένως ήταν δική του δημιουργία. Πράγματι ο οίκος Sotheby’s εξέτασε ενδελεχώς επί οκτώ μήνες το έργο και το εκτενές πόρισμα των ειδικών θέλει την «Προσκύνηση» να βγήκε από το χέρι του Ρέμπραντ, εξού και εκτίμησε πως θα μπορούσε να αλλάξει χέρια προς 18 εκατ. δολάρια, τιμή που ωστόσο δεν επετεύχθη.

{T20}…και τα 69 χαρακτικά του{T20}
Πολύ καλά εξελίχθηκε και η δημοπρασία της συλλογής του Σαμ Τζοσέφοϊτς με χαρακτικών του Ρέμπραντ – ίσως της καλύτερης που βρισκόταν σε ιδιωτικά χέρια – από τους Christie’s, την οποία είχαμε παρουσιάσει εκτενώς από τη στήλη πριν από δύο εβδομάδες. Ο συνολικός τζίρος ανήλθε στα 10 εκατ. δολάρια, αρκετά υψηλότερος από την ανώτατη εκτίμηση στα 6 εκατ. δολάρια με τις προσφορές για τα 69 χαρακτικά να μην περιορίζονται από τους παρισταμένους στην αίθουσα αλλά να φτάνουν μέσω Διαδικτύου και τηλεφώνου από την Κίνα και την Αυστραλία. Ακριβότερο όλων αναδείχθηκε ο «Αγιος Ιερώνυμος» (περ. 1653, φωτογραφία) που πωλήθηκε προς 2 εκατ. δολάρια όταν η ανώτατη εκτίμηση ήταν 900.000 δολάρια. Αντιθέτως ένα βάσει εκτιμήσεων από τα ακριβότερα χαρακτικά ήταν το «Ιδού ο Ανθρωπος» (1655) –1,9 εκατ. δολάρια– δεν κατάφερε να βρει αγοραστή.