Εγκλωβισμένοι στο πλαίσιο των κρατών του Περσικού

«Θα είναι αυτή η COP ανάλογη εκείνης του Παρισιού ή της Κοπεγχάγης;», αναρωτιόταν ο αρμόδιος συντάκτης της «Guardian», την ώρα που οι αντιπροσωπείες των 200 κρατών ετοιμάζονταν για μια – απροσδιόριστη χρονικά – παράταση των διαπραγματεύσεων (που τυπικά έληγαν χθες) με στόχο ένα ουσιαστικό κοινό ανακοινωθέν. Οπως δε εξηγούσε ο Τζόναθαν Γουάτς, ενώ το 2015 στο Παρίσι το τέλος της συνόδου συνοδεύτηκε από ένα αίσθημα ευφορίας για τη συμφωνία περιορισμού της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας κατά 1,5-2 βαθμούς, στην Κοπεγχάγη το 2009 το κλίμα ήταν διαμετρικά αντίθετο, καθώς το αποτέλεσμα λίγο απείχε από την πλήρη αποτυχία.

Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι οι συμμετέχοντες στην COP28 του Ντουμπάι μοιάζουν να έχουν εγκλωβιστεί στο πλαίσιο που έχουν θέσει τα καθεστώτα του Κόλπου και οι σύμμαχοί τους, που παίζουν… εντός έδρας. Ενα πλαίσιο το οποίο αποτυπώθηκε εύγλωττα στο αρχικό σχέδιο απόφασης που έλαβαν τη Δευτέρα από τον προεδρεύοντα Σουλτάν αλ Τζαμπέρ, το οποίο δεν υιοθετούσε αυτό που χιλιάδες επιστήμονες, δεκάδες κυβερνήσεις και ο ΟΗΕ θεωρούν απολύτως αναγκαίο, ειδικά στο σημείο που βρίσκεται πλέον ο πλανήτης: τη δέσμευση για «σταδιακή κατάργηση» των ορυκτών καυσίμων, τα οποία ευθύνονται σε συντριπτικά μεγάλο βαθμό για την αύξηση της θερμοκρασίας και το αποκαλούμενο «φαινόμενο του θερμοκηπίου», με τις εκπομπές παραγώγων του άνθρακα που προκαλεί η καύση τους.

Κόκκινες γραμμές

Σε αυτό το φόντο, τα διάφορα στρατόπεδα έθεσαν τις κόκκινες γραμμές τους για το τελικό «παζάρι» γύρω από ένα αναθεωρημένο σχέδιο απόφασης. Ενα είναι εκείνο το οποίο απαρτίζουν όσοι υποστηρίζουν ρητά την ανάγκη να γίνει αναφορά σε «σταδιακή κατάργηση» και όχι «σταδιακή μείωση» και περιλαμβάνει την ΕΕ, την Αυστραλία, τη Νορβηγία, αλλά και τις ΗΠΑ, οι οποίες σταδιακά δείχνουν να έχουν μετατοπιστεί πιο κοντά στις ευρωπαϊκές θέσεις. Από την άλλη, υπάρχει το «λόμπι» των ορυκτών καυσίμων, στο οποίο ανήκουν οι μεγαλύτερες παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (παρά την κάπως πιο μετριοπαθή στάση τους, ως διοργανώτρια χώρα) η Ρωσία, αλλά και η Βολιβία.

Τέλος, υπάρχουν και οι «ενδιάμεσες χώρες», που φαίνεται πως συγκροτούν και το πιο πολυπληθές στρατόπεδο. Σε αυτό ανήκουν η Κίνα και η Ινδία που, με «εκπρόσωπο» στη σύνοδο την Κούβα, υποστηρίζουν ότι καθώς οι ανεπτυγμένες οικονομίες χρειάστηκαν 150 χρόνια για να φτάσουν στο απόγειο των εκπομπών τους, δεν πρέπει να απαιτούν σήμερα από τις αναπτυσσόμενες να αρχίσουν να τις μειώνουν από το 2025.

Πέρα από την παραπάνω διαμάχη, πάντως, υπάρχει ένα ακόμη λεπτό σημείο. Πρόκειται για εκείνο που έχει να κάνει με τη δέσμευση των συμμετεχόντων για την εφαρμογή όσων συμφωνηθούν, καθώς και τον τρόπο που αυτή θα διασφαλιστεί, κάτι στο οποίο δεν έχει βρεθεί λύση σε καμία από τις προηγούμενες COP.