Μαθημένος στις προκλήσεις

Αν όντως η ζωή κάνει… κύκλους, το μεσημέρι της Τρίτης ο Κάρλος Καρβαλιάλ πρέπει να ένιωσε ένα παράξενο déjà vu. Μια μέρα μετά τα γενέθλιά του, 5 Δεκεμβρίου του 2000, η Ντεπορτίβο Αβες του άνοιξε την πόρτα του πορτογαλικού πρωταθλήματος δίνοντάς του την ευκαιρία να αναλάβει ευθύνη στο υψηλότερο επίπεδο αλλά και χαράσσοντας τις συντεταγμένες για ένα ταξίδι ζωής που ακόμη τον βρίσκει on the road. Το ίδιο που 5 Δεκεμβρίου 2023 τον έφτασε ξανά ως τα μέρη μας, σε έναν από τους τελευταίους πειρασμούς της καριέρας του. Στην πρόκληση να καθίσει στον πάγκο του Ολυμπιακού. Να κρατήσει το «ηλεκτρικό» τιμόνι ενός club που οι απαιτήσεις του παραδοσιακά τον κατατάσσουν στη λίστα με κωδικό «πέρα από τα συνηθισμένα»…

Ενδιάμεσα; Δεκαεπτά στάσεις. Μέσα στην Πορτογαλία (Λεϊσόες, Σετούμπαλ, Μπελενένσες, Μπράγκα, Μπέιρα Μαρ, Μαριτίμο, Σπόρτινγκ, ξανά Μπράγκα, Ρίο Αβε). Εξω από την Πορτογαλία (Αστέρας Τρίπολης, Μπεσίκτας, Μπασακσεχίρ, Σέφιλντ Γουένσντεϊ, Σουόνσι, Αλ Ουάχντα, Θέλτα Βίγκο). Σε κορυφαία πρωταθλήματα όπως η Premier League και η La Liga από εκείνα που κάθε επαγγελματίας ονειρεύεται με μάτια ανοιχτά. Σε… αποστολές στο άγνωστο ως το Αμπου Ντάμπι και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αναλαμβάνοντας ομάδες από την αρχή – όπως τελικά δεν συμβαίνει τόσο συχνά στη ζωή ενός κόουτς. Παρεμβαίνοντας… καταδρομικά μέσα στις σεζόν. Εχοντας το προνόμιο να σχεδιάσει ο ίδιος ή την υποχρέωση να διορθώσει μουντζούρες άλλων. Τα πάντα… όλα.

Μέχρι και…

Εκείνος ο τύπος που μια μέρα μετά τα 35α του γενέθλια, 5 Δεκεμβρίου του 2000, είχε ακόμη γρασίδι στα παπούτσια φιλοδοξώντας σε μια δεύτερη καριέρα στο ποδόσφαιρο, στα 58 του έχει πλέον καμιά 600αριά αναμετρήσεις στο βιογραφικό του σαν προπονητής. Και αμέτρητες ιστορίες να διηγηθεί ζώντας σαν νομάς με αφορμή μια μπάλα.  Κάπως έτσι έμαθε πέντε διαφορετικές γλώσσες, για να μπορεί να συνεννοηθεί με όλους. Κάπως έτσι έμαθε να προσαρμόζεται σε κάθε λογής σχηματισμό στον αγωνιστικό χώρο. Να συνεργάζεται και να εμπιστεύεται ανθρώπους που τον ακολουθούν πιστά σε αυτό το ταξίδι – με πέντε συνεργάτες κατέφτασε στον Ολυμπιακό. Κάπως έτσι έφτασαν οι γνώσεις του ακόμη και σε συνταγές ζαχαροπλαστικής. Ολα για χατίρι αυτής της περιπέτειας!

Σαρδέλες και αστακοί

Ναι, ένα πρωί στην Ουαλία, προπονητής της Σουόνσι –και κατά τον αγαπημένο του φίλο Ζοζέ Μουρίνιο «για εμένα προπονητή της χρονιάς στην Premier League, γιατί αυτοί οι τύποι έπαιζαν χάλια και ο Κάρλος τους μεταμόρφωσε»– ο Καρβαλιάλ εμφανίστηκε σε μια συνέντευξη Τύπου κρατώντας «Pasteis de nata»: Ενα γλυκό της πατρίδας του, μία τάρτα με κρέμα αβγών που σερβίρεται με κανέλα ή ζάχαρη άχνη. «Θέλω να ξέρετε ότι το έφτιαξα μόνος μου» είπε στους δημοσιογράφους που τον είδαν έκπληκτοι να περνά ανάμεσά τους με ένα ταψάκι στα χέρια –απευθείας από τον φούρνο του σπιτιού του– για να τους σερβίρει! Ηταν η ίδια εποχή που προσπαθώντας να προσαρμοστεί στην οικονομική πραγματικότητα των «Κύκνων», αλλά και να εμπνεύσει τους συνοδοιπόρους του σε μια δύσκολη διαδρομή με στόχο την παραμονή, έλεγε πως «έχουμε λεφτά για σαρδέλες, αλλά σκέφτομαι συνέχεια τον αστακό. Μερικές φορές όμως, οι σαρδέλες κερδίζουν παιχνίδια».

Στο σκάκι

Η τροπαιοθήκη του, σχεδόν άδεια. Ενα Κύπελλο με την Μπράγκα (2021) και πιο πριν το Λιγκ Καπ με τη Σετούμπαλ (2008) λίγο πριν έρθει στην Ελλάδα για τον Αστέρα. Ετσι συμβαίνει όμως όταν βρίσκεσαι σχεδόν πάντα πάνω σκάκι παίζοντας με τα «μαύρα». Δεν ήταν ποτέ αφεντικό μιας ομάδας «κλασικό φαβορί» σε καμιά από τις χώρες που εργάστηκε. Δεν ήταν καν συνήθως η πρώτη επιλογή μέσα σε μια σεζόν, καθώς συχνά – πυκνά αναλάμβανε ομάδες Νοέμβριο και Δεκέμβριο προσπαθώντας να τις… ευθυγραμμίσει με το αρχικό τους πλάνο. Η καλύτερη αφετηρία του προέκυψε στο Νο3 της ιεραρχίας (Σπόρτινγκ Λισαβόνας, Μπεσίκτας). Ειρωνεία: Ακόμη και τώρα που του προσφέρθηκε ο Ολυμπιακός, οι Ερυθρόλευκοι βρίσκονται στην 4η θέση της βαθμολογίας. Η ομάδα που από το 1997 έχει κατακτήσει 22 πρωταθλήματα!

Moneyball

Η επιτυχία ενός προπονητικού προγράμματος βεβαίως δεν μετριέται μόνο σε τίτλους. Καμιά φορά δεν μετριέται και μόνο με νίκες. Και έχοντας πλούσια εμπειρία επ’ αυτού, ο Κάρλος Καρβαλιάλ θέλησε όχι μόνο να επιχειρηματολογήσει σχετικά πριν από μερικούς μήνες, όντας ομιλητής σε ένα συνέδριο στην πατρίδα του, αλλά και να δείξει τον δρόμο σε συναδέλφους του. «Η Ρίο Αβε κέρδισε 14 εκατ. ευρώ από τους παίκτες που εξελίξαμε. Σχεδόν 100 εκατ. ευρώ είχε βγάλει η Μπράγκα από παίκτες που αναπτύξαμε και η Θέλτα 50 εκατ. με τους Βέιγκα και Γκαλάν. Οπότε βελτιώνουμε τους παίκτες και είναι κάτι που θέλουμε να συνεχίσουμε να κάνουμε» ήταν μια από τις σχετικές ατάκες του, φωτίζοντας το… Moneyball που προφανώς και ενδιαφέρει τους πάντες στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.

Η ακαδημία

Δεν σταμάτησε όμως εκεί. «Με την Μπράγκα σε δύο σεζόν πήραμε το Κύπελλο και φτάσαμε σε τρεις τελικούς. Το σημαντικότερο βεβαίως είναι ότι πήγαμε στα προημιτελικά του Europa League με 17 παίκτες από την Ακαδημία που ήταν στην πρώτη ομάδα» πρόσθεσε – υπενθυμίζοντας και την αξία της παραγωγικής διαδικασίας –, κάνοντας μνεία σε εκείνη την ξεχωριστή επιμονή των πορτογάλων τεχνικών να δίνουν ευκαιρίες σε νέα παιδιά και να καλύπτουν το κενό ανάμεσα στα τμήματα υποδομής και την πρώτη ομάδα. Θυμάστε, αλήθεια, τον Πάουλο Μπέντο και το πέρασμά του από τον Ολυμπιακό; Εχει να το λέει ακόμη ο Πορτογάλος ότι από τα χέρια του πέρασε εκείνη η φουρνιά «Ρέτσος, Νικολάου, Ανδρούτσος, Μανθάτης».